antalya bölge adliye mahkemesinin, motor yat döşeme işi eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin borç olmadığını tespit talebini reddeden ve kötü niyet tazminatına hükmeden kararına ilişkin istinaf incelemesi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin, motor yat döşeme işi eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin borç olmadığını tespit talebini reddeden ve kötü niyet tazminatına hükmeden kararına ilişkin istinaf incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrakta, taraflar arasında motoryat döşeme işi sözleşmesinden kaynaklanan bir menfi tespit davası incelenmektedir; davacı yüklenici, işin salgın nedeniyle gecikse de büyük ölçüde tamamlandığını ve davalı iş sahibinin haksız takip başlattığını savunurken, davalı ise işin eksik yapıldığını ve ihtarnameyle sözleşmeyi feshedip ödenen bedelin iadesini istediğini belirtmiştir; İlk Derece Mahkemesi, eser sözleşmesinin haklı feshini ve sebepsiz zenginleşme hükümlerini esas alarak yüklenicinin davasını reddedip, davalı lehine kötü niyet tazminatına karar vermiş, bu karar istinaf edilmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın

Mahkemesi

:Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

Tarihi

:█████/2023

Davanın Türü

:Menfi Tespit (Denizli 2. İcra ... E.)

Dava Tarihi

:█████/2021

Karar Yazım T

:█████/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında davalıya ait motor yatı döşeme işlerinin yapılması için █████/2021 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme bedelinin 65.000,00 TL + KDV olduğunu, davalının 53.100,00 TL ödeme yaptığını, motor yatın döşeme aksanlarının değişim ve onarımına başladıklarını, sözleşmede kararlaştırılan malzemelerin kullanılarak tamir ve yenilemelerin bittiğini, sadece yatak başlıkları ve yer halısının tamamlanamadığını, davalının motor yatta hiçbir işlem yapılmadığı gerekçesiyle ödediği paranın tahsili için Denizli 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, takibin kesinleşmesinden sonra haberlerinin olduğunu, döşeme işlemlerinin eksiksiz yapıldığını, covit 19 salgını sebebiyle sözleşmede belirtilen tarihte işin bitirilemediğini, sonradan iş tesliminin yapıldığını, işin gecikmesinden dolayı davacının tek taraflı feshetme hakkının bulunmadığını, motor yata ait video kayıtlarında yapılan işlerin belli olduğunu ileri sürerek Denizli 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borcunun bulunmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, tarafların yazılı sözleşme imzaladığını, davacının tam kapanma tedbirlerinden muaf olduğunu, davacıya ihtarname göndererek eksik işlerin bildirildiğini, davacının dilekçesinde eksik işi ikrar ettiğini, ihtara rağmen davacının eksiklikleri gidermekten kaçındığını, davacının sunduğu video ve fotoğrafların detaylı çekim olmadığını, marinaya davacının işi taşere ettiği kişilerin geldiğini, davacının yapılan işi kontrol için tekneye gelmediğini ileri sürerek davanın reddi ile davalı yararına tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu, davalının iş sahibi, davacının ise yüklenici olduğu, taraflar arasında █████/2021 başlangıç █████/2021 bitiş tarihli KDV dahil 76.700,00 TL bedelli motoryat döşeme işine ilişkin sözleşme imzalanarak davacının döşüme işini gerçekleştirmeyi üstlendiği, davalının Denizli 4. Noterliğinin █████/2021 tarih, ... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmeden geriye etkili olarak döndüğü, iş bu ihtarnamenin davacıya tebliği ile taraflar arasındaki sözleşmesinin geriye etkili olarak sona erdiğinin anlaşıldığı, eser sözleşmelerinde sözleşmenin sona ermesi üzerine, her iki tarafın da talep edebileceği tasfiyenin dayanağının, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125/III. Maddesi olduğu, bu maddeye göre, sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde, geriye etkili sonuç doğuracak, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebilecekleri, bu haliyle tarafların sözleşmede aksi öngörülmediği sürece sözleşmeye dayalı talepte bulunamayacakları, yine bu durumda borçlu temerrüde düşmekte kusurlu olmadığını ispat edemezse, alacaklı sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebileceği, davalının sözleşmenin gereği gibi ve süresinde ifa edilmediğini iddia ederek, ödediği bedelin iadesiyle birlikte ceza-i şart bedelinin tahsili amacıyla davaya konu icra takibini başlattığı, davacının ise sözleşme kapsamında işi yaptığından bahisle menfi tespit isteminde bulunduğu, davaya konu sözleşmenin bedel karşılı düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olduğundan fesih iradesinin karşı tarafa uluşmasıyla tüm sonuçları doğuracağından davalı iş sahibi ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebileceğinden davacının davasının reddine verilmesi gerektiği, İİK'nun 72/4 maddesi hükmü "Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir talebi kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde % 20'den aşağı tayin edilemez." gereği somut olayda ihtiyati tedbir kararı verildiğinin anlaşıldığı, yasal koşulları oluştuğundan davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine, İİK 72/4 md gereğince 53.100,00 TL'nin %20'si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, dava dilekçesini tekrarlar mahiyette beyanda bulunarak, pandemi sebebiyle davacının yaptığı işlerde eksiklikler olduğu, gecikmenin öngörülemeyen nedenlerden kaynaklandığı, davacının davalıya borçlu olmadığı, davacı tarafından yapılan işlerin davalıda kaldığı, yapımı tamamlanan işlerin işçilik hariç 40.000,00 TL + KDV bedelli olduğu, mücbir sebep bulunduğu, davalının sebepsiz zenginleştiği ve haksız kazanç elde ettiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İİK'nun 72.maddesinde düzenlenen menfi tespit davası olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Taraflar arasında 65.000,00 TL + KDV bedelle davalıya ait motor yatta tadilat ve imalat işlerinin yapımı için █████/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, davalı tarafın davacıya ihtarname çekerek ödediği 53.100,00 TL'lik iş bedelinin iadesini talep ettiği, akabinde Denizli 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında bu bedelin tahsili için ilamsız takip başlattığı ve takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafından davacıya yapılan ödeme konusunda bir uyuşmazlık söz konusu değildir. Davalı, işi yaptığını, bir kısım eksiklikler bulunduğunu, pandemi sebebiyle gecikmenin yaşandığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3.2.Mahkemece sözleşmenin davalı tarafça feshedilmesi sebebiyle feshin geriye etkili sonuç doğuracağı, bu nedenle ifa ettikleri edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebilecekleri gerekçesiyle davacının davalıya borcunun bulunduğu belirlemesiyle davanın reddine karar verilmişse de, yapılan yargılama ve gösterilen gerekçe uyuşmazlığın niteliğine uygun düşmemektedir.

3.3.Taraflar arasındaki eser sözleşmesi götürü bedelli bir sözleşmedir. Dosyada dinlenilen tanık anlatımları ve toplanan delillere göre davacının davalının motor yatında bir kısım işleri yaptığı anlaşılmaktadır. Davalı davacıya gönderdiği ihtarname ile ödediği bedelin tamamını geri istemiş ve icra takibi başlatarak bu bedeli davacıdan talep etmiştir. Bu durumda, işin tamamlanmadan davalı tarafından feshedildiğinin kabulü gerekmektedir.

3.4.Feshedilen sözleşmenin usulünce tasfiyesi gerekmektedir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede iş bedeli 65.000,00 TL + KDV olarak götürü bedel şeklinde belirlenmiştir. Eser sözleşmesinde iş bedelinin götürü olarak belirlenmesi halinde, fesihle sona geren sözleşmenin tasfiyesinde yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatın işin tamamına göre eksik ve ayıplı işler dışlanmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranı tespit edilerek, bu oran götürü bedele uygulanmalı, böylece yapılan işin değeri sözleşmeye göre belirlenmelidir. Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak davacının sözleşmeye göre yukarıda açıklandığı şekilde eksik ve ayıplı işler dışlanarak yaptığı işin fiziki gerçekleşme oranı belirlenmeli, bu oranın sözleşmede kararlaştırılan götürü bedele uygulanmak suretiyle davacının hakedişi bulunmalı, bundan sonra davacının hakedişi oranında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.5. Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, kararın esası incelenmeden kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran tarafa iadesine,

3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde █████/2025 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.

...