Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, kooperatifin yüklenici ve yönetim kurulu üyelerine karşı açtığı tazminat ve yüklenicinin alacak davalarının istinaf kararını inceleyerek taraflar arasındaki uyuşmazlıkları değerlendirmiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, bir kooperatifin yüklenici ve yönetim kurulu üyelerine karşı, projeye aykırı ve niteliksiz imalat, hileli hak edişler ve görev ihmali gibi iddialarla 400.000 TL tazminat talep ettiği; birleşen davada ise yüklenicinin, sözleşmenin haksız feshi, gecikme faizleri ve eksik hesaplanan alacakları gerekçesiyle kooperatiften 45.000 TL alacak talep ettiği, davalıların ise kesin kabul tutanağı ile ibra olundukları, zamanaşımı ve dava şartı eksikliği gibi savunmalar öne sürdüğü kapsamlı bir alacak davasının istinaf incelemesidir.
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİYEDİNCİ HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R Iİncelenen KararınMahkemesi
:Antalya 2. Asliye Ticaret MahkemesiTarihi
:█████/2022Davanın Türü
:AlacakDava Tarihi
:█████/2007Birleşen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... KararDavanın Türü
:AlacakDava Tarihi
:█████/2009Karar Yazım T
:█████/2025İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;I. DAVAAsıl dosyada davacı ... Kooperatifinin açtığı davada, davalı ...'dan yüklenici sıfatıyla yaptığı iş sebebiyle projeye aykırı yapı yapılması, malzeme ve işçilik bakımından niteliksiz iş yapılması, hak ediş ve kat sayı alımlarında, nakliye bedellerinde hile ve haksızlık yapıldığı iddiasına dayalı olarak tazminat talebinde bulunduğu, diğer davalıların ise kooperatif yönetim kurulu üyesi ve başkanı olarak görevlerini savsamak suretiyle zarara sebebiyet verdikleri ileri sürülerek, 400.000,00 TL tazminatın ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Birleşen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden davacı yüklenici ... tarafından davalı kooperatife karşı açılan davada ise, taraflar arasında yapılan sözleşme, 10.000,00 dönme cezası, haksız fesih sebebiyle 5.000,00 TL ticari zarar, tüm hak edişlerin geç ödenmesi sebebiyle, sözleşmenin 10. maddesine göre gecikme faizi ve F blok yönünden hesaplamada dikkate alınmayan alçı sıva alacağı (9 katın hesaba katılmadığı iddiasıyla), F blokun 7 katının betonarme demirinin kesin hesapta dikkate alınmadığı ileri sürülerek, fazlaya ilişkin haklar saklı tutmak kaydıyla 45.000,00 TL alacağın ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.II. CEVAPAsıl davada davalı ... vekili cevabında, davalı ile davacı kooperatif arasında düzenlenen ibra sözleşmesi niteliğinde inşaat kesin kabul tutanağı ile aralarındaki borç ilişkisinin sona erdiğini, BK'nun 362/1. maddesi uyarınca yapılan şeyin sarahaten veya zımnen kabulünü müteakip, müteahhitin her türlü mesuliyetten kurtulacağı düzenlemesinin bulunduğunu, █████/2005 tarihi itibariyle kesin kabul tutanağının düzenlenmesi ile borç ilişkisinin sona erdiğini, inşaat kesin tutanağında yapının bayındırlık şartnameleri ve eklerine uygun yapıldığı, eksik imalat olmadığı, hatalı imalat olmadığının belirtildiğini, kooperatif temsilcilerinin (yöneticilerinin) yapmış oldukları hukuksal işlemlerin kooperatif tüzel kişiliğini bağlayacağını, sözleşme ilişkisinde taraflar arasındaki ihtilafta öncelikle sözleşmedeki kuralların uygulanacağının Yargıtay içtihatları ile de sabit olduğunu, bayındırlık birim fiyatları uygulanacağına ilişkin sözleşmede hüküm bulunmadığını, davacı kooperatifin daireleri teslim alırken, bu dairelerin plan ve projeye ve aralarındaki sözleşmeye uygun olarak davalıya verilmesi gereken daireler olmadığını ve evsafına uygunluk derecesini derhal araştırılması ve gerektiğinde BK'nun 359. maddesinin son fıkrası uyarınca ehlihibre tetkikatı yaptırarak durumu bir raporla tespit ettirmesinin gerektiğini, aradan iki buçuk yıllık bir zaman geçtikten sonra buna tevessül edilmesinin davacıya bir hak bahşetmeyeceğini, dava için hak düşürücü ve zaman aşımı sürelerinin geçtiğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Asıl davada bir kısım davalılar ..., ..., ... ve ... vekili cevabında, müvekkili olan davalıların önceki yıllara ait görevleri nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığı iddiasının yerinde olmadığını, görevi bıraktıklarında, kooperatifin defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunu, eski yöneticiler hakkında sorumluluk davası açılamayacağını, bu davalarda kooperatifi, denetçilerin temsil edeceği göz önünde bulundurularak dava şartının yerine getirilmediğini, davalı yüklenici ve davalı eski yöneticiler hakkında açılan davanın tefriki gerektiğini, haksız ve usulüne uygun açılmayan davanın, müvekkili davalılar yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.Asıl davada davalı .... vekili cevabında, davacı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifin kurulduğunda mülk sahibi ... ile anlaşmaya varıldığını, kooperatife üye kaydı yapılırken, ilanlarda kooperatifin vasıfları, buna ilişkin yapılacak işlemler ve ödeme planının belirtildiğini, kooperatif başkanlığını ilk günden itibaren ...'ın yaptığını, ana sözleşmeye göre üyelere dairelerin 72 ayda yapılıp teslim edileceğini, ödenen aidatlar ve paralar ile çoktan dairelerin yapılarak teslim edilmesinin gerektiğini, müvekkili davalının kooperatifin yönetim kurulu üyesi olup, davanın yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna dayandırılmak istendiğini, müvekkili davalının █████/2002 tarihinde üyeliğe seçildiğini, üye olduktan sonra Antalya C.Başsavcılığına kooperatif başkanlığı vs aleyhine şikayet ve suç duyurusunda bulunduğunu, aynı şikayetlerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığına da yapıldığını, █████/2004 tarihinde de yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiğini, görevinde basiretli ve özenli davranarak gerekli işlemleri yerine getirdiğini, görevinin sona ermesinden itibaren iki yıllık zaman aşımından sonra açılan davayı kabul etmediklerini belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Asıl davada davalı ... vekili cevabında, öncelikle davanın zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesini, müvekkili davalının yönetici olduğu dönem, süre ve sorumlu olduğu kalemler ve miktarların açıklanması gerektiğini, müvekkili davalının dava dilekçesinde belirtilen maddi vakıaların hiçbirinde sorumluluğunun bulunmadığını, yönetici olduğu dönemde de herhangi bir sorun bulunmadığını, genel kurulların yerine getirildiğini, müvekkili davalının genel kurul kararı ile ibra edildiğini, davacıların katıldığı genel kurul kararlarının iptaline yönelik bir dava bulunmadığını, açılan davanın yasal düzenlemeden yoksun olduğunu, yasal bir dayanağının bulunmadığını belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Birleşen dosyada davalı kooperatif vekili cevabında, davacı tarafın dilekçesinde belirtiği gibi yapılan işlem ile ilgili █████/2005 tarihli kesin kabul tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağa göre davacının alacaklarının ödendiğini, █████/2007 tarihli kooperatif genel kurul kararı ile kooperatif inşaatlarından doğan zararın tazmini için yöneticilere ve davacı yükleniciye dava açıldığını, bu davanın Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasında kayıtlı olduğunu ve yargılamasının halen devam ettiğini, davacının sözleşmeye dayalı haklarının zamanaşımına uğradığını, davacının kooperatif üyesi ve kooperatif yönetimi ile birlikte hareket ederek kooperatiften çıkar sağladığını, sözleşmenin süresinin olmadığını, noter onaylı olmadığını, bu nitelikleri ile sözleşmenin geçersiz bir sözleşme olduğunu, bu nedenle geçerli olmayan bu sözleşme ile davacının istemde bulunamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIDairemizin █████/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı kaldırma / gönderme kararından sonra, ilk derece mahkemesi █████/2022 tarihli kararı ile, mahkemece BAM kaldırma kararından sonra yeniden yapılan yargılama sırasında, davalılardan ...'nun kooperatif yöneticilerini görevi ihmal suçlaması ile Cumhuriyet Savcılığına şikayet ettiği, yine █████/2005 tarihli kesin kabul tutanağında imzası bulunan kooperatif yöneticilerinin ..., ... ve ... olduğu, davalılardan ... ve ...'nun kesin kabul ve hak edişte imzalarının bulunmadığının anlaşıldığı, mahkemece yapılan keşif ve keşif sonucu düzenlenen bilirkişi rapor ve ek raporuna göre sözleşmenin 7. maddesinde nakliye kat sayısının 1,45 olarak alınacağının düzenlendiği, buna göre sözleşmeye uygun hesaplama yapıldığı, hak edişlerin geç düzenlenmesi nedeniyle kooperatifin herhangi bir zarara uğramadığı, perde beton yerine biriket duvar yapılmasında, ucuz ödeme yapıldığı için yine zarar olmadığı, zemin sertliği konusunda kazı klas tutanağına uygun işlem yapıldığı ve zarar olmadığının anlaşıldığı, su baskını ve aplikasyon vizelerinin geç ödenme tarihlerinin █████/2002, █████/2002 ve █████/2002 olup, toplam 2.777,80 TL cezalı ödemenin dava tarihi olan █████/2007 tarihi itibariyle zaman aşımına uğradıkları, yine muhtasar beyannamelerinin geç verildiği tarihlerin 8,9,10-1999 olup, geç ödenen 373,78 TL'nin dava tarihi itibariyle zaman aşımına uğramış olduğu, davalı ... ...'ın yöneticilik görevinin son bulduğu tarihten dava tarihine kadar 5 yıllık zaman aşımı süresi dolduğundan, bu davalı yönünden davanın zaman aşımı nedeniyle reddine, davalı ... yönünden, herhangi bir zarar bulunmadığı gibi kesin hak ediş düzenlenmesi nedeniyle davanın esastan reddine, davalılar ... ve ... yönünden kesin hak ediş ve kabulde imzaları bulunmadığı gibi herhangi bir kusurları ve zararları ispatlanmayıp, geç ödemeler nedeniyle uğranılan zararda zaman aşımına uğramış olduğundan bu davalılar yönünden de davanın reddine, davalılar ..., ... ve ...'ın yöneticilik yaptıkları dönemde açık ayıplara rağmen inşaatı kontrol etmeden kesin kabulü imzalamış olmaları nedeniyle açık ayıplar konusunda kooperatifin uğramış olduğu 34.500,00 TL zararın dava tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen dosya yönünden de davacı mütaahhitin kesin kabul ve kesin hak edişleri herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın imzalayıp ödemeleri kabul etmesi ve herhangi bir eksik ödemede tespit edilememesi nedeniyle birleşen davanın da reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, asıl dava yönünden, davalı ... yönünden, davanın zaman aşımı nedeniyle reddine, davalı ... yönünden, esastan reddine, davalılar ... ve ... yönünden esas ve zaman aşımı yönünden reddine, davalılar ... ... ve ... yönünden kısmen kabulüne, 34.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosya yönünden, davanın esastan reddine karar vermiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, asıl davada verilen karar yönünden; davacı ... ... Koop. vekili, davalı ... vekili, davalılar ... ve ... vekili, birleşen davada verilen karar yönünden; davacı ... vekilince ayrı ayrı istinaf başvurularında bulunulmuştur.B. İstinaf NedenleriAsıl davada davacı / birleşen davada davalı kooperatif vekili, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği, davanın tüm davalılar yönünden süresinde olduğu, vekalet görevinin kötüye kullanılması iddiasına dayalı davaların bir süreye bağlı olmaksızın her zaman açılabilmesinin olanaklı olması nedeniyle, zaman aşımı ve hak düşürücü süreye tabi olmadığı, kararın gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, davalı yüklenici ve davalı yöneticilerin davacı kooperatifi zarara uğrattıkları, bu nedenle sorumluluklarının belirlenmesi ve hesaplama yapılması gerektiği, davalı ...'ın diğer davalılar tarafından ibrası, aynı şekilde davalı yöneticilerin ibrasının hukuka uygun olmadığı ve geçersiz olduğu, delillerin takdirinde isabetsiz davranıldığı, tüm davalılardan istenilen miktar aynı olduğundan, her bir davalı vekiline ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, karşı taraf yararına takdir edilen vekalet ücretinin taraflarına verilen vekalet ücretini geçmemesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.Asıl davada davalı / birleşen davada davacı ... vekili, birleşen davada verilen karar yönünden istinaf başvurusunda bulundukları, ... tarihli bilirkişi raporunda taleplerinin incelendiği ve başlıklar altında tek tek hesaplanarak haklı oldukları teyit edilmesine rağmen gerekçe göstermeden birleşen davanın reddine karar verilmesinin yasaya, hukuka ve dosya arasındaki belgelere aykırı olduğu, kararlaştırılan işin yapılması için kooperatifin gerekli yükümlülüklerini yerine getirmediği, akdin feshinde yüklenici olarak kusurlarının olmadığının anlaşıldığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.Asıl davada davalı ... vekili, müvekkili açısından zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, itirazlarında belirtmiş olmalarına rağmen, müvekkilin çalıştığı kısa dönemde sorumlu olabileceği, yapılan işlerin tespit edilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, hangi eylemlerden müvekkilinin sorumlu olduğunun belirtilmediği, müvekkilinin yönetici olmadığı zamanda yapılan F ve D bloktaki işlerden sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, müvekkilinin çalıştığı dönemde genel kurulda açıkça ibra edildiği ve genel kurulun iptali davasının açılmadığı, ayrıca davacının açık ayıp yönünden muayene ve ihbar yükümlülüğüne uymadığı, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.Asıl davada davalı ... ve ... vekili, davacı tarafından açık ayıp olduğu iddia edilen hususlara ilişkin süresinde ve kanunun ön gördüğü şekilde muayene ve ihbar yükümlülüğüne uyulmadığından, davalıların sorumluluğunun bulunmadığı, kaldı ki dairelerin kooperatif üyelerine çok uzun süre önce teslim edilmiş olduğu ve yıllar içerisinde yıpranmanın gerçekleşmiş olduğu hususlarının değerlendirilmediği, genel kurul tutanaklarında davalıların açıkça ibra edilmiş olmasına rağmeni geçerli bir ibra olmadığına karar verilmesinin hatalı olduğu, zaman aşımı def'ilerinin eksik olarak değerlendirilerek, sadece davalı ... ve davalı ... yönünden zaman aşımı def'inin kabulüne karar verilmesinin ve mahkemece zaman aşımına ilişkin yapılan değerlendirmenin TTK hükümlerine ve Yargıtay kararlarına uygun düşmediği, tüm davalılar yönünden zaman aşımının gerçekleştiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeDavacı kooperatif tarafından, davalı yüklenici ve kooperatif eski yöneticileri olan davalılar aleyhine asıl dosya üzerinden açılan dava, yüklenicinin projeye aykırı imalat yapması, niteliksiz malzeme ve işçilik kullanması, sözleşmeye aykırı davranması ve hakedişlerde hile yaparak kooperatifi zarara uğratması iddialarına dayalı olarak, kooperatif eski yöneticilerinin ise yapılan işlemlere onay vererek, görevi ihmal suretiyle zarara sebebiyet vermeleri iddialarına dayalı olarak alacak istemine ilişkindir. Davacı yüklenici tarafından, davalı iş sahibi kooperatif aleyhine birleşen dosya üzerinden açılan dava ise, haksız fesih nedeniyle sözleşmeden dönme cezası, ticari zarar, hak edişlerdeki ödemenin gecikmesi nedeniyle gecikme faizi, hak edişlere dahil edilmeyen betonarme demiri, alçı ve sıva alacaklarına dayalı olarak alacak istemine ilişkindir. Davacı/ birleşen dosya davalısı iş sahibi kooperatif ile davalı/ birleşen dosya davacısı yüklenici arasında, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi mevcut bulunmaktadır.2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamıİlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.3. DeğerlendirmeTüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılarak sonuca gidilmiş olmasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin asıl ve birleşen davada verilen kararlara yönelik istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.V. KARAR1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2)Asıl dosya davacısı ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifi'nden, asıl dava yönünden alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 534,70 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3)Asıl dosya davalısı ...'dan, asıl dava yönünden alınması gerekli 2.356,69 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 590,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.766,69 TL harcın asıl dosya davalısı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4)Asıl dosya davalıları ... ve ...'dan, asıl dava yönünden alınması gerekli 2.356,69 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 590,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.766,69 TL harcın asıl dosya davalıları ... ve ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,5)Birleşen dosya davacısı ...'dan birleşen dava yönünden alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubuyla bakiye 435,50 TL harcın istinaf yoluna başvuran birleşen dosya davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Dairemize ya da Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde █████/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi....