İzmir Ticaret Mahkemesinde Görülen Kumaş Satışından Kaynaklı İtirazın İptali Davasında Cari Hesap Alacağı, Kur Farkı Uyuşmazlığı ve Tarafların Ticari Defter Kayıtlarının Değerlendirilmesi.
Özet: Bu itirazın iptali davası, taraflar arasındaki ticari kumaş alım satımından doğan alacak nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın kaldırılması talebiyle açılmış olup, davacı sattığı kumaşların bedelinin ödenmemesi üzerine takip başlatırken, davalı ise yaptığı iadeler ve ödemeler sonucunda kendisinin alacaklı olduğunu iddia ederek borca itiraz etmiş; yapılan yargılama ve bilirkişi incelemesi sonucunda, taraflar arası kayıt uyumsuzluğunun davacının ticari defterlerinde kaydı bulunmayan kur farkı taleplerinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
T.C.
İZMİR6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesiyle; taraflar arasında mal alım satımından kaynaklı ticari hesap ilişkisi bulunduğunu, davacı şirketin satışa konu kumaşları teslim etmesine rağmen davalı şirketin satış bedelini ödemediğini, davacı şirket tarafından cari hesap alacağının tahsili için davalı şirket aleyhine İzmir .... Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından borca ve fer’ilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davacı şirket tarafından kumaş satışına ilişkin toplam 14.038,47 USD bedelli 6 adet fatura düzenlendiğini, fatura bedellerinin olduğunu, davalı şirketin faturalara itiraz etmediğini, itirazın haksız ve kötüniyetli olduğunu, davalı şirketin mal kaçırma ihtimali bulunduğunu beyan ederek borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, davanın kabulü ile davalının İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesiyle; taraflar arasında ticari ilişki kapsamında davalı şirketin 6 adet faturaya konu toplam 203.181,22 TL bedelli mal satın aldığını, davalı şirketin borcuna karşılık davacı şirkete 30.08.2022 vadeli 8.701,65 USD tutarlı çek verdiğini, çekin vade gününde karşılığının 158.063,73 TL olduğunu, ayrıca davalının 31.08.2023 tarihinde 32.500,00 TL ve 22.09.2023 tarihinde 30.000,00 TL nakit ödeme yaptığını, 20.01.2022 tarihinde 6.929,24 TL tutarlı malı davacı şirkete iade ettiğini, malın iadesi ve yapılan ödemeler neticesinde davalı şirketin 24.311,75 TL alacaklı olduğunu, iade işleminin ve ödemelerin davacı şirket tarafından kabul edildiğini, bu hususta taraflar arasında çekişme bulunmadığını, uyuşmazlığın satış bedeli ve yapılan ödemelerin hangi dolar kuru üzerinden hesaplanacağı hususunda olduğunu, icra takibinin haksız ve kötüniyetli olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, reddedilecek meblağın %20'sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.Mahkememizce deliller toplanmış, İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, BA/BS formları celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.Dava; İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline ilişkindir.Davacı tarafından davalı aleyhine İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 2.495,80 USD asıl alacağın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak cari hesap alacağının gösterildiği, davalı tarafından yasal süresinde borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu dönemde e-defter mükellefi olduğu, zorunlu defter berat bildiriminin süresinde yapılmadığı, davacının, ticari defter ve kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle 15.694,15 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, davalının ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresinde yapıldığı, ticari kayıtların VUK hükümlerine uygun düzenlendiği, davalının, ticari defter ve kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle 24.311,74 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, taraflarca satış sözleşmesi ve cari hesap sözleşmesi ibraz edilmediği, ticari ilişkinin açık hesap şeklinde yürütüldüğü, davacı tarafından satışa ilişkin düzenlenen faturaların ve davalı tarafından yapılan ödemelerin her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından düzenlenen iade faturasının davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtları arasındaki uyumsuzluğun 07.03.2022 tarihli ve 367,20 USD bedelli fatura ile 26.05.2022 tarihli ve 4.458,78 USD bedelli faturalara ilişkin kur farkı talebinden kaynaklandığı, davacının ticari defterlerinde kur farkına ilişkin fatura kaydının bulunmadığı tespit edildiği görülmüştür.Kur farkı alacağının talep edilebilmesi taraflar arasındaki sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunmasına veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olmasına bağlıdır. (Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin █████/2018 tarihli, ... Esas ... Karar sayılı ilamı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin █████/2017 tarihli, ... Esas ... Karar sayılı ilamı) Faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlenmesi taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterlidir. (Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin █████/2019 tarihli, ... Esas ... Karar sayılı ilamı)(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarihli, Dosya No : ... Karar No : ... sayılı kararı)Davacının ticari defterlerinde kur farkına ilişkin fatura kaydının bulunmadığı tespit edilmiş ise de kur farkı talepleri kur farkı faturası düzenlenmesine bağlı değildir. Taraflar arasında yabancı para birimine endeksli bir ticari ilişkinin varlığı halinde kur farkı faturası düzenlenmeden de kur farkı alacağı talep edilebilir. Bu durumda kur farkı alacağının ödeme tarihindeki kurun dikkate alınarak hesaplanması gerekir. (Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin █████/2018 tarihli, ... Esas ... Karar sayılı ilamı)Davacı tarafından düzenlenen faturaların USD cinsinden düzenlendiği, USD kuru yazılarak TL karşılığının gösterildiği, VUK hükümleri gereği faturalarda fatura bedelinin TL cinsinden gösterilmesinin zorunlu olduğu, faturaların her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından USD cinsinden düzenlenen çek ile ödeme yapıldığı, kur farkı alacağını öngören sözleşme bulunmasada hizmetin döviz karşılığı verildiği, taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğundan davalının kur farkı nedeniyle oluşan cari hesap alacağından sorumlu olduğu anlaşılmakla bilirkişi tarafından ödeme tarihindeki kur dikkate alınarak hesaplanma yapıldığı görülmekle bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı itirazının 2.492,15 USD asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına,Fazlaya ilişkin talebin reddine,Asıl alacağın %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,2-Alınması gereken 4.902,86 TL ilam harcından 879,00 TL peşin harcın mahsubu ile 4.023,86 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından davada sarf edilen 1.148,85 TL harç, 60,00 TL tebligat gideri ve 2.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.908,85 TL yargılama giderinin davanın kabul-ret oranına göre 3.903,13 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 105,12 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,7-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,8-Zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı