komşuluk hukukundan kaynaklanan geçit hakkı davasında, dava şartı arabuluculuk eksikliği sebebiyle verilen usulden red kararının yargıtayca onanması.

Komşuluk hukukundan kaynaklanan geçit hakkı davasında, dava şartı arabuluculuk eksikliği sebebiyle verilen usulden red kararının Yargıtayca onanması.

Özet: Davacı tarafından kendi taşınmazına ulaşım için davalılara ait parselden geçit hakkı kurulması istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, komşuluk hukukuna dayalı geçit hakkı davaları için zorunlu olan arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine karar vermiş; davacının arabuluculuğun sonradan tamamlanabileceği yönündeki temyiz itirazları ve davalının vekalet ücretine ilişkin talepleri yerinde görülmeyerek bölge adliye mahkemesinin kararı onanmıştır.

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 227 ada 9 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, bağına ulaşım sağlayacak yolun bulunmadığını, ana yola çıkışını sağlamak üzere davalılara ait 227 ada 8 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın yerine getirmesi gereken dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmadan eldeki davayı açtığını, komşuluk hukukundan kaynaklanan davaların dava şartı arabuluculuğa tâbi olduğunun açık olduğunu, öncelikli olarak dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının maliki olduğu taşınmaz haricinde daha uygun ve az zarar görecek olan taşınmazlar bulunmasına rağmen davanın davalıya yöneltilmesinin yanlış olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın dava açılmadan yerine getirilmesi gereken dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadan davayı açtığını, geçit hakkının kurulması davası özü itibarıyla komşuluk hukukuna dayanmış olduğundan 6325 sayılı Kanun'a eklenen 18/B hükmü gereğince 01.09.2023 tarihinden sonra açılan davada arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle HMK'nın 114 ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili, davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının, dava tarihinde maliki olduğu taşınmaza ulaşım sağlayamadığından dava konusu bağından yola direk geçit olmadığı için ekim-dikim faaliyetlerini yerine getiremediğini, arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir usuli işlem olduğunu, yargılama süreci içerisinde Mahkemece arabuluculuk anlaşamama tutanağının sunulması yönünde bir süre verilmeden dosyaya anlaşmama tutanağı sunulduğunu, başlangıçtaki dava şartı eksikliği nedeniyle, davanın usulden reddedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalının, davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğini, AAÜT'nin 7/2. maddesi gereği tarifede yer alan asliye hukuk mahkemelerinde görülen davalar için belirlenmiş olan maktu ücretin esas alınması gerektiğini belirterek davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti bakımından 4 numaralı bendin kaldırılmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazılk, geçit hakkı istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, "İlk Derece Mahkemesince hükmün 1. maddesinde dava konusu taşınmazın Van ilinde bulunduğunun yazılmamış olmasının mahalli mahkemece düzeltilebilecek bir husus olduğunun anlaşılmasına göre" usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Onama harcı temyiz edenlerden peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.