Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kayıp çeklerin iptali davasında hamilin tespiti ve istirdat davası açılması üzerine konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair gerekçeli kararı.
Özet: Davacının ticari işlemden kaynaklanan kayıp iki çekin iptali talebiyle açtığı davada, yargılama sürecinde çeklerin üçüncü şahısların elinde olduğu tespit edilmiş, bunun üzerine davacıya çekleri elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açması için süre verilmiş ve bu davanın açılmasıyla birlikte çek iptali davasının konusu kalmadığından, mahkemece esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili, uzun yıllardır ticareti işi ile uğraştığını, müvekkili, kendisi ile ticaret yaptıkları keşidesicisi ... Madencilik San ve Tic Ltd Şti olan ... Vergi Kimlik Numaralı şirketten 31.05.2025 keşide tarihli, Keşide yeri ... olan, ...'a ait, ... Çek Seri numaralı 350.000,00 TL bedelli ve yine ...'a ait, 30.05.2025 keşide tarihli, Keşide yeri ... olan, ...'a ait, ... Çek Seri numaralı 200.000,00 TL bedelli çekleri aldığını, Müvekkili, çekleri aldığı dönemde ... adresinde bulunan işyerinde olduğunu, müvekkili tüm aramalarına rağmen borçlusundan almış olduğu yukarıda bilgileri yazılı olan çekleri bulamadığını, beyanla çeklerin iptalini talep etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi, gazete ilanları, bankaya yazılan yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:Davacı tarafından, kayıp olmaları nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Dava, TTK.nun 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Yasa'nın 757. ve devamı maddelerine dayalı olarak açılmış bulunan çek iptali davasıdır. Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak olan zayi nedeniyle çek iptali davalarının, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayacak olan bu davalarda lehdar veya hamil tarafından açılmış olması, Öte yandan, aynı Yasanın 688/1. maddesine göre de, çeki tahsil için alan vekilin, çekten doğan bütün hakları kullanabileceği, fakat vekilin çeki, ancak tahsil cirosu biçiminde tekrar ciro edebileceği, çekten doğan bütün bu haklar içinde, kaybolan çekin iptalini istemek hakkının da bulunduğu, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulması yeterli ve gerekli kabul edilmektedir.Davaya konu çeklerin ... A.Ş ve ... ... A.Ş elinde bulunduğu ve çek istirdatına ilişkin dava açıldığı █████/2025 tarihli dilekçe ile davacı vekilince beyan edilmiştir. Dava konusu uyuşmazlıkla ile ilgili olarak ... BAM 5. H.D. 2024/ E, 2025/ K sayılı ilamında ''...TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır", 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir (... 11. HD █████/2016 tarihli 2015/- 2016/ E.K; aynı Dairenin █████/2016 tarihli 2015/- 2016/ E.K sayı ilamları). '' şekli ile değerlendirme yapıldığı anlaşılmış olup, mahkememizce davacıya çeki elinde bulunduran 3. Kişiye karşı çek istirdatı davası açmak üzere süre verildiği, verilen süre içerisinde çek istirdatı davası açıldığı, dava açılış bilgilerinin mahkememize sunulduğu anlaşılmakla yukarıda açıklanan gerekçeler ve emsal ... ve ... Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan teminatın ve gider avansının artan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır