Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kargoda kaybolan çeklerin iptali davasında, üçüncü kişilerce ibraz sonrası istirdat davası açılmaması üzerine verilen gerekçeli karar.
Özet: Kargo sırasında kaybolduğu iddia edilen, üçüncü kişiler tarafından bankalara ibraz edilmiş ve toplam 130.000 TL bedelli iki çekin iptali ile ödeme yasağı konulması talebiyle açılan bu davada, Mahkeme, davacıyı Türk Ticaret Kanunu ve Yargıtay içtihatları gereğince çekleri elinde bulunduran kişilere karşı iki haftalık kesin süre içerisinde istirdat davası açması yönünde ihtar etmiştir; ancak davacı vekili bu davayı süresinde açmadığı için, çek iptali ve ödeme yasağına ilişkin taleplerin yasal dayanağı ortadan kalkmış ve tedbirin kaldırılması ile davanın reddi durumu ortaya çıkmıştır.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas -...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO
: ...KARAR NO
:...BAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ...DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
:...KARAR TARİHİ
: ...KARAR YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "müvekkilin elinde bulunan dava konusu, █████/2025 tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ..., ... İzmir, Karşıyaka şubesine ait ... seri numaralı, 40.000,00-TL bedelli çek ile █████/2025 tarihli, keşide yeri Kahramanmaraş, keşidecisi ... Gereçleri Teks. Dış Tic. Ve San. Ltd. Şti, ...-Kahramanmaraş şubesine ait ... seri numaralı 90.000,00-TL bedelli çeki Aras kargo ile kargoladığını, çeklerin kargoda kaybolduğunu, kargonun göndericisi müvekkil olduğunu, alıcısı ise ... Çekme San. Tic. A.Ş. Firması olduğunu, kargoda kaybolan çeklerin kimin elinde olduğu tarafımızca bilinmediğini, çekin kötü niyetli kişilerin elinde olması kuvvetle muhtemel olduğun, müvekkil yüksek rakamlarla icra takibi tehdidi altında olduğunu bu nedenlerle çekin ödenmesinin durdurulması, ibraz edildiği takdirde muhatap bankalarca ödenmemeleri yönünde ihtiyati tedbir kararı ve ödemeden men kararı verilmesi ile çeklerin iptaline karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:Dava, zayi nedenine dayalı hasımsız çek iptali istemine ilişkindir.Dava, TTK'nun 818 madde hükmü delaletiyle aynı yasanın 764.madde hükümleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davanın hasımsız olması nedeniyle deliller resen celbedilmiş ve bu deliller incelenmek suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Dava konusu çekler; -... İzmir, Karşıyaka şubesine ait, █████/2025 tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ..., ... seri numaralı, 40.000,00-TL bedelli çek ile, - ..., Kahramanmaraş şubesine ait, █████/2025 tarihli, keşide yeri Kahramanmaraş, keşidecisi ... Gereçleri Teks. Dış Tic. Ve San. Ltd. Şti, şubesine ait ... seri numaralı, 90.000,00-TL bedelli çektir.Dava konusu ... İzmir, Karşıyaka şubesine ait, █████/2025 tarihli, keşide yeri İzmir, keşidecisi ..., ... seri numaralı, 40.000,00-TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan müzekkereye ilgili bankanın █████/2025 tarihli cevabı müzekkeresinde ... Bankasına ... A.Ş (VKN : ...) tarafından ibraz edildiği mahkememize bildirmiştir.Dava konusu ..., Kahramanmaraş şubesine ait, █████/2025 tarihli, keşide yeri Kahramanmaraş, keşidecisi ... Gereçleri Teks. Dış Tic. Ve San. Ltd. Şti, şubesine ait ... seri numaralı, 90.000,00-TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan müzekkereye ilgili bankanın █████/2025 tarihli cevabı müzekkeresinde ... Bank A.Ş'e ibraz edildiği bildirilmiştir.... Bank A.Ş'nin █████/2025 tarihli cevabi yazısında, ... Faktoring A.Ş (VKN : ...) tarafından ibraz edildiği mahkememize bildirmiştir.Dava konusu çeklerin kaybolduğundan ve iptali istendiğinden bahisle Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde usulünce 3 kez ilan edilmiştir.Davacı vekiline "davaya konusunu iptalini talep ettiğiniz dava konusu çekleri elinde bulunduran 3. kişilere karşı iş bu davetiyenin tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde iade (istirdat) davası açmanız, aksi halde davakonusu bu çekle ilgili verilmiş ödeme yasağına dair ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve açılan işbuzayi nedeniyle iptal davasınında reddine karar verileceği hususu " ihtar edilmiştir. İlk çıkarılan Tebligat █████/2025 tarihinde, ... seri numaralı, 90.000,00-TL bedelli çek yönünden tekrar çıkarılan tebligat ise █████/2025 tarihinde usulüne uygun olarak e-tebligat yoluyla ile tebliğ edilmiş ancak davacı vekili tarafından istirdat davası açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmemiş ve işbu karar tarihi itibariyle UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da herhangi bir istirdat davası açılmadığı görülmüştür.Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir,Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD █████████ E., █████████ K.; █████████ E., █████████ K.; ██████████ E., █████████ K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)Somut olayda istidat davası açılmayan çekler ile ilgili mahkememiz açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının zayi nedeniyle çek iptali talebinin REDDİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince, alınması gerekli 615,40-TL maktu karar ve ve ilam harcı davacıdan dava açılırken peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Dava konusu çekler ile ilgili verilen █████/2025 tarihli ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankaya ivedilikle yazı yazılmasına,4-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminatın HMK'nın 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,7-Davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,Dair, davacı vekilinin yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, gerekçeli kararın davacıya tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır