Gemi satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde, amme alacakları ile gemi alacaklarının garameten paylaşımı ve öncelik sıralamasına ilişkin itirazların temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki belge, bir gemi satışından elde edilen bedelin dağıtımına ilişkin hazırlanan sıra cetveline yapılan itirazları ele almaktadır; şikayetçi kurum kamu alacaklarının (prim, vergi) öncelik sırası ve miktarının hatalı belirlendiğini, garamaten iştirak prensibinin uygulanmadığını ileri sürerken, birleşen dosyada şikayetçiler işçilik alacaklarının ipotek alacaklılarından önce ödenmesi gerektiğini savunmuştur. Öte yandan, şikayet olunanlar ise kendi alacaklarının gemi alacağı niteliğinde olduğunu ve bu sebeple yasal rehin hakkına sahip olduklarını belirterek sıra cetvelinin usulüne uygun hazırlandığını iddia etmiş, ilk derece mahkemesinin şikayetleri reddetmesinin ardından uyuşmazlık istinaf incelemesine taşınmıştır.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ███████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul 13. İcra Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada şikayet olunanlar .... Emniyet Genel Müdürlüğü ile ....Defterdarlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. ŞİKAYET1. Asıl dosyada şikayetçi .... vekili dilekçesinde;.....Denizcilik Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.'nin şikayetçi kurumun borçlusu olduğunu, 20.07.2009 tarihinde ██████████-13548-13549 takip no.lu ███████-███████ dönemine ait prim,...., damga vergisinin ödenmemesinden dolayı 48.327,24 TL alacak için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Kanun uyarınca haciz kararı verildiğini, .... adına kayıtlı .... IMO numaralı .... gemisi üzerine 03.08.2009 tarihinde haciz konulduğunu, geminin İstanbul 10. İcra Dairesi'nin █████████ Esas sayılı dosyasından satıldığını ve sıra cetveli oluşturulduğunu, satış tarihi itibariyle kurum alacağının 24.04.2014 tarihi itibariyle 116.120,00 TL olduğunun İcra Dairesine bildirildiğini, ancak sıra cetvelinde 48.327,34 TL pay ayrıldığını ve garamaten paylaşım hükümlerinin uygulanmadığını, alacak tutarının sıra cetveline eksik işlendiğini, öncelikle bu sebeplerle sıra cetveline itiraz edildiğini, kamu alacağının rehinli alacaklardan da önce olduğunu, ilk hacze garameten iştirak ettirilmesi gerekirken sıra cetvelinde kurum alacağının 9. sıraya işlenmesinin hatalı olduğunu, .... isimli gemi satış sıra cetvelinde tellaliye harcı, aynından doğan vergi borcu, satış masrafı ve yediemin ücreti ve rehin alacaklıları dışındakilere pay ayrılmadığını, bunlar için pay ayrılması için hacizli malın satışından önce, malın aynından doğan vergiler için mal üzerinde haciz konulmasının zorunlu olduğunu, malın paraya çevrilmesinden önce usulüne uygun konulmayan hacizlerin geçersiz olduğunu, bu nedenlerle öncelikle amme alacakları için pay ayrılmasının zorunlu olduğunu belirterek, sıra cetvelinin iptaline, amme alacağı olması sebebi ile ilk hacze garameten iştirak ettirilmesi ve alacak tutarının 116.120,00 TL olarak kabul edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.2. Birleşen dosyada şikayetçiler vekili dilekçesinde; İstanbul 10. İcra Dairesi'nin █████████ Esas sayılı dosyasından yapılan sıra cetveli kararının iptali ile gemi alacaklısı hakkına sahip şikayetçilerin işçilik alacaklarının ipotek alacaklısından önce ödenmesini temin edecek şekilden yeniden sıra cetveli yapılması için talepte bulunulmuştur.II. CEVAP1. Şikayet olunan .... Emniyet Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; şikayetçinin sırasına ilişkin itirazlarının yerinde olmadığını, müvekkilinin kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, müvekkili kuruluş tarafından .... IMO no.lu Türkiye bayraklı .... isimli gemiye muhtelif seferlerinde verilen fener hizmeti nedeni ile alacağı bulunduğunu, fener hizmeti nedeniyle doğan müvekkili kuruluş alacaklarının gemi alacağı niteliğine haiz olduğunu, borçların doğduğu ve takiplerin başlatıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1235/2 maddesine göre fener ücreti, 1235/4 maddesine göre ise kurtarma yardım hizmeti borçları müvekkili kuruluşa gemi alacaklısı hakkını verdiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 1236.maddesine göre; gemi alacaklısı gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakkına sahip olduğunu, icra dairesi tarafından düzenlenen sıra cetveli işleminin doğru olduğunu, borçların doğduğu dönemde mer'i olan 6762 sayılı Kanun çerçevesinde düzenlendiğini belirterek, şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.2. Şikayet olunan ... vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin gemi adamı olduğunu, alacağının hukuki niteliğinin de gemi alacağı olduğunu belirterek, şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.3. Şikayet olunan .... şirketi vekili şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.4. Şikayet olunan ... ve ... vekili şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.5. Şikayet olunan ..... Varlık Yönetim A.Ş. vekili şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen dosyada şikayetin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçiler vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile düzenlenecek sıra cetvelinde, cetvele alınan takip dosyalarının takip tarihi, ödeme emri tebliğ ve kesinleşme ile haciz tarihlerinin net olarak gösterilmesi ve satış tarihi itibariyle hesaplanmış alacaklarının belirtilmesi ile hangi icra dosyasına hangi miktarda pay ayrıldığı, pay ayrılan icra dosyasından konulan haciz tarihleri, alacağın nev'i, miktarı, takip tarihinin de açıkça belirtilmesi gerektiği, şikayetçi SGK'nın alacağının doğum tarihi itibariyle 6762 sayılı TTK'nın ███████. maddesi gereğince gemi alacaklısı hakkı niteliğinde olduğu ve 1257. madde gereğince ipotek dahil rehinli ve rehinsiz tüm alacaklardan önce geldiği, bu nedenle 1. sıradan ödenmesi gerektiği, ancak 1250/son fıkrası gereğince de doğuş tarihine bakılmaksızın diğer bütün gemi alacaklarından sonra sıra cetveline dahil edilmesi gerektiği, yine birleşen dosyadaki şikayetçilerin alacaklarının 6762 sayılı TTK'nın 1235/3. maddesi gereğince gemi adamı alacak hakkından kaynaklandığı, bu nedenle 6762 sayılı TTK’nın 1257. maddesi gereğince gemi alacaklısı hakkının, ipotek dahil rehinli ve rehinsiz tüm alacaklardan önce geldiği, bu nedenle 6762 sayılı TTK'nın 1248. maddesi gereğince 1. sıradan sıra cetvelinde yer almaları gerektiği dikkate alınarak sıra cetveli düzenlenmesi gerektiği, somut olayda sıra cetvelinin bu nitelikleri taşımaması ve sıra cetvelinde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre değerlendirme yapılmaması doğru olmadığından, mahkemece bu nedenle de sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi gerekirken, somut olayda şikayetçilerin alacak haklarının doğum tarihleri itibariyle uygulama olanağı bulunmayan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre değerlendirme yapılarak karar verilmesinin doğru görülmediği, usulüne uygun düzenlenmeyen sıra cetveli nedeniyle şikayet olunanların davanın açılmasına sebebiyet vermediği anlaşıldığından, asıl ve birleşen dosyada şikâyetçi yararına yargılama gideri ve bu kapsamda vekâlet ücretine hükmedilmediği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine, asıl ve birleşen dava yönünden şikayetin kabulü ile İstanbul 10. İcra Dairesi'nin █████████ Esas sayılı dosyasında düzenlenen 12.10.2015 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Şikayet olunan .... Defterdarlığı ve ... vekili temyiz dilekçesinde;a. 6183 sayılı Kanun'un 'Amme Alacaklarında .... ....' başlıklı 21. maddesinde: " Üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulursa bu alacak da hacze iştirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksim olunur" (Ek hüküm: 30/3/2006 -5479/4 md.) denilmekte olup, açılan şikayetin, vergi daireleri yönünden haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu kapsamda şikayetçi tarafın şikayet olunan idare aleyhine olan ifadelerini kabul etmediklerini, açılan şikayetin reddi gerektiğini beyan etmektedir.2. Şikayet Olunan ... vekili temyiz dilekçesinde;a. SGK'nın alacağının 6762 sayılı eTTK n.1235 f.1 b.10 da düzenlendiğini, geminin satışı halinde bu alacağın sırasıyla ilgili aynı kanunun m.1250 f.5'e, göre doğuş tarihlerine bakılmaksızın diğer bütün gemi alacaklarından sonra geleceğinin düzenlendiğini, 6102 sayılı yTTK'da ise SGK'nın alacağının gemi ya da deniz alacaklısı hakkı tanınan alacaklardan dahi sayılmadığını, gerek eski gerek yeni TTK'ya göre, dava konusu sıra cetvelinde pay ayrılan kurtarma ücreti, fener ücreti, gemi adamı hizmet, işçilik ücreti alacakları, ipotek alacaklısı alacaklarının SGK alacağından önce geldiğinden, şikayetçinin davasının hukuki faydadan yoksun olduğunun kabulü gerektiğini,b. Dosyadaki satış bedeli ....'ya göre belli nitelik, sıradaki alacakları karşılayacak düzeydeyken ve bütün alacaklar bakımından haciz tarihleri sıra cetvelinde belirtilmiş olmasına rağmen, tüm alacak dosyalarıyla ilgili olarak takip tarihi, kesinleşme tarihi gibi bilgilerin bulunmamasının bozma sebebi olarak belirtilmesinin de usul yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeAsıl ve birleşen dosyada talep, sıra cetveline şikayete ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, yargılama şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, şikayet olunanlar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Asıl davada şikayet olunan .... Defterdarlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından asıl davada şikayet olunan ..... Emniyet Genel Müdürlüğü'nden yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.