nafaka alacaklarının sıra cetvelinde amme alacakları karşısındaki imtiyazlı durumu ile cari ve birikmiş nafaka ayrımının hacze iştirak kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi.

Nafaka alacaklarının sıra cetvelinde amme alacakları karşısındaki imtiyazlı durumu ile cari ve birikmiş nafaka ayrımının hacze iştirak kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi.

Özet: İcra takibinde nafaka alacağının diğer alacaklara, özellikle kamu alacaklarına karşı sıradaki önceliği konusunda çıkan uyuşmazlıkta, ilk derece mahkemesi nafakanın kamu haczi karşısında öncelikli olmadığına hükmetse de, bölge adliye mahkemesi bu kararı bozmuş; nafaka alacaklısının hem İİKnın 101. maddesi anlamında takipsiz iştirak alacaklısı, hem de 206/4-c maddesi anlamında imtiyazlı alacaklı olduğunu belirterek, güncel nafaka alacağının imtiyazlı olması sebebiyle satış bedelinden öncelikle ödenmesi gerektiğine, birikmiş nafaka alacağının ise garameten paylaşıma girmesi gerektiğine hükmederek sıra cetvelini iptal etmiştir.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K..

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet olunanlar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I. ŞİKAYET

Şikayetçi vekili dilekçesinde; nafaka alacağı için 26.07.2016 yılında takip başlattıklarını, devam eden aylara ilişkin nafakanın da talep edildiğini, müvekkilinin nafaka alacağının imtiyazlı olarak değerlendirilerek düzenlenen sıra cetvelinde 1. sırada yer alması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Şikayet olunan ..... vekili cevap dilekçesinde; .... Sigorta Ekspertiz Ltd. Şti.'nin borçları için haciz koyduklarını, nafaka alacağının rüçhânlı alacak olduğu yönündeki iddiaları kabul etmemekle birlikte kabul edilse dahi sadece 1 yıllık nafaka alacağının imtiyazlı olabileceğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

2.Şikayet olunan .... Vergi Dairesi Müdürlüğü ile.... Vergisi Daire Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkın Kanun uyarınca eğer amme alacağından önce bir rehinli alacak sıralamada yer almıyorsa bu durumda alacağın nev'ine bakılmaksızın tüm amme alacaklarının hacze iştirak edebileceğini, hacizlerinin geçerli olması ve alacağın kamu alacağı olması sebebiyle öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İcra ve İflas Kanunu'nda şikayetçinin nafaka alacağı gibi imtiyazlı alacağı olsa dahi kendisinden önce 6183 sayılı Yasa kapsamında kamu haczi bulunması durumunda ilk hacze iştirak edebileceğine dair yasal bir düzenleme bulunmadığından şikayet konusu sıra cetvelinde yapılan sıralama da idarelere şikayetçi alacaklıdan daha önce sıra verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayetçinin alacağını, Vergi Dairesi tarafından başlatılmış takipten önce açılmış dava üzerine alınan ilama dayandığı, nafaka ilamına dayalı olarak satış bedelinin vezneye girmesine kadar ilk hacze iştirak etmesi mümkün iken, bu yolu seçmediği, .... Genel İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı dosyası ile icra takibine başladığı, bedeli paylaşıma konu taşınır üzerine haciz koydurduğu, bunun hacze iştirak iradesini içerdiği, şikayetçinin hem İİK.'nın 101. maddesi anlamında takipsiz iştirak alacaklısı, hem de 206/4-C maddesi anlamında imtiyazlı alacaklı olduğu, eğer hacze takipsiz iştirak eden alacaklının alacağı İİK.'nın 206. maddesine göre imtiyazlı alacak durumunda ise, iştirak edebileceği alacaklının da aynı sırada olması halinde satış bedelinin garameten paylaştırılacağı, iştirak edebileceği alacaklı daha sonraki bir sırada ise takipsiz iştirak alacaklısına satış bedelinden öncelikli pay ayrılır, yani bu durumda satış bedeli, hacze takipsiz olarak iştirak eden alacaklı ile ilk haczi koyduran alacaklı arasında alacakları oranında paylaştırılmayacağı, satış bedelinden önce, "imtiyazlı alacaklı" durumundaki alacaklının faydalanacağı,davacı nafaka alacaklısının sıra cetvelinin düzenlendiği tarihten geriye doğru 1 yıllık süre için cari nafaka alacağı mevcut olup, kalan alacak miktarının ise birikmiş nafaka alacağı olduğu, bu durumda cari nafaka alacaklarının imtiyazlı alacaklı olması nedeni ile bu miktar yönünden İİK’nın 206. maddesi gereğince öncelikle alacağını alması kalan miktar yönünden de garamaye girmesi gerektiği gerekçesiyle şikayetçi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Şikayet olunan .... vekili temyiz dilekçesinde;

a.Nafaka alacaklarının rüçhanlı alacak olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediklerini beyan etmektedir.

2.Şikayet olunanlar .... Vergi Dairesi Müdürlüğü ile .... .... Vergisi Daire Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde;

a. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkın Kanun uyarınca eğer amme alacağından önce bir rehinli alacak sıralamada yer almıyorsa bu durumda alacağın nev'ine bakılmaksızın tüm amme alacaklarının hacze iştirak edebileceğini,

b. Hacizlerinin geçerli olması ve alacağın kamu alacağı olması sebebiyle öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini, sıra cetvelinin usulüne uygun düzenlendiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Talep, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Sıra cetvelinde bedeli paylaşıma konu mahcuz taşınmaza ilişkin 30.04.2010 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından haciz koyulduktan sonra Gelir İdaresi ve Vergi Dairesi tarafından ayrı ayrı kamu alacakları için haciz tesis edilmiştir. Davacı nafaka alacağı için 02.01.2017-04.08.2024 tarihleri arasında birçok kez haciz işlemi uygulamıştır.

Türk hukuk sisteminde ilk özel haczin dışında sıra cetvelinde pay alabilmek için hacze iştirak koşullarını taşımak gerekir. 6183 sayılı Kanunun 69. maddesine göre ilk kamu haczine, ancak diğer bir kamu alacağı iştirak edebilir. Özel hukuk alacağı kamu haczine iştirak edemez. İlk üç haciz kamu haczi olduğuna göre bu hacizlere şikayetçinin iştiraki yasal olarak mümkün değildir.

Somut olayda, şikayetçiye sıra cetvelinde pay ayrılabilmesi için öncelikle hacze iştirak koşullarının taşınması zorunludur. Hacze iştirak edemeyenin alacağı rüçhanlı olsa bile sıra cetvelinde kendisine pay ayrılamaz. Öte yandan şikayetçiye İİK’nın 101. maddesinde tanınan “takipsiz iştirak” hakkı varsa da ancak özel hukuk alacağı için konulmuş hacizlere iştirak edebilecektir. Gerek 6183 sayılı Kanun gerekse İcra ve İflas Kanunu kamu hacizlerine iştiraki düzenlemediği için şikayetçinin imtiyazlı ya da imtiyazsız olan nafaka alacakları için kamu haczine iştiraki mümkün değildir.

Bu durumda, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetin reddine dair İlk Derece Mahkemesi kararı hakkındaki istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne dair kararı doğru görülmediğinden bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.