kayseri 1. asliye ticaret mahkemesinde haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat davası.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat davası.

Özet: Bu haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, davacı, 03/09/2022 tarihli trafik kazası sonrası aracında oluşan hasar farkı, değer kaybı ve araç mahrumiyeti bedeli için davalı sürücü, araç sahibi ve sigorta şirketinden ek tazminat talep ederken, davalılar sigorta şirketinin poliçe kapsamında yaptığı ödemeler ve araç sahibi ile sürücünün de ek ödemelerle sorumluluklarını yerine getirdiklerini, bu nedenle davanın reddini savunmaktadır.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ...Esas - ...

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR

ESAS NO

:...

KARAR NO

: ...

HAKİM

: ...

KATİP

: ...

DAVACI

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVALI

: 1- ...

VEKİLİ

: Av....

Av. ...

DAVALILAR

: 2- ...

3- ...

VEKİLİ

: Av....

İHBAR OLUNAN

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: ...

KARAR TARİHİ

: ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

:...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ki ... plakalı araç ile davacı müvekkile ait araç sürücüsü ...'in sevk ve idare ettiği aracı...plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin aracını süren ...'in hiç kusurunun bulunmadığını, ... plakalı aracın davalı ...'a ait olduğunu, davalının kaza tarihinde ... Sigorta A.Ş teminatı kapsamında olduğunu, araç işleteni, araç maliki ve sigorta şirketinin müvekkilinin aracında meydana gelen rizikodan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla araç onarımı ve tamiratı için araçta eşdeğer parçalarda kullanılmış olması nedeniyle şimdilik 100 TL hasar farkı tazminatının ve 100,00-TL değer kaybı tazminatının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı sürücü ... ve davalı araç maliki ...'in müvekkilinin araç mahrumiyeti yaşadığı zaman zarfı için şimdilik 100,00-TL ikame araç bedeli tazminatının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza sonrası şirketlerine başvurunun yapıldığını, değer kaybı talebi için ...’e 38.219,00-TL, araç hasarı için ... Sigorta’ya 61.781,00-TL ödeme yapıldığını beyanla yasa ve poliçede tanımlandığı üzere, müvekkilinin yasal sorumluluklarının tümünü yerine getirdiğini, müvekkili önünden davanın reddi ile masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihinden bu yana müvekkillerinin üzerine düşen edimleri eksiksiz ifa ettiklerini, müvekkili ile davalı ... Sigortanın taraf oldukları poliçe neticesinde diğer davalı ... Sigorta A.Ş'nin 61.781,00-TL'si hasara ilişkin, 38.219,00-TL'si değer kaybına ilişkin olmak üzere 100.000,00-TL teminat sınırına kadar davacının zararını karşıladığını, davacı tarafından dosya arasında sunulu eksper raporu neticesinde 134.811,13-TL üzerinden hesaplanan miktarın poliçe kapsamı itibari ile davalı ... Sigorta tarafından 61.781,00-TL'si araç hasarı için ... Sigorta A.Ş.'ne ödeme yapıldığını ve kalan bakiye alacağının müvekkilleri tarafından 01.12.2022 tarihinde 34.000,00-TL ve 21.12.2022 tarihinde 35.000,00- TL olmak üzere toplam 69.000,00-TL 'nin müvekkilleri tarafından araç hasarı için ... Sigorta A.Ş.'ne ödeme yapıldığını beyanla davanın Kayseri ... Volkswagen Yetkili Servisine davanın ihbar edilmesini, yasal sorumluluklarını yerine getiren müvekkilleri yönünden iş bu davanın gerek usul gerekse esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... plakalı aracın ve ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgeler uyap sisteminden dosya arasına alınmıştır.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak █████/2022 günü, ... plakalı aracın ve ... plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belge olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.

... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı Hilal Erciyes tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediği, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin(Kasko dahil), hasar dosyası ve ilgili belgeler celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın █████/2022 başlangıç ve █████/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları celp edilmiştir.

... Kayseri Volkswagen Servisi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın █████/2022 tarihinde yaşanan kaza sebebiyle açılan hasar dosyası celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... █████/2024 tarihli raporunda özetle;

-Kaza olayının maddi hasarlı ve üç taraflı bir Trafik Kazası olduğu,

-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gündüz saatlerinde sürüş güzergahındaki araç trafiğini kontrol etmemiş, trafik ışıklı yaya geçidi ve kavşak noktasına yaklaştığında aracının hızını azaltmamış, sürüş güzergahında önünde seyreden araçlar ile takip mesafesini koruyamamış ve önünde seyreden ... plakalı araca araca arkasından çarparak zincirleme kaza olmasına neden olmuş, aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,

-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; ... plakalı araç sürücüsü ... ve ... plakalı araç sürücüsü ...' in kaza olayında bir ihmallerinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmedikleri,

-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın kazanın 37 AAV 942 plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle ... plakalı araç sahibi Berre Mobilya Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... plakalı araç sahibi ...' in kaza olayında bir ihmallerinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmedikleri,

-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,

-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,

- Dava konusu araç için 03.09.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 60.000TL olduğu, Kalan Bakiye Değer Kaybı Tutarının 21.781TL olduğu,

-Dava konusu araç için 03.09.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Hak Mahrumiyet Bedelinin 10.500TL olduğu, yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, davalılar vekilinin rapora karşı beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Dosyada mevcut bilirkişi incelemesinde davacının talebi olan araç hasar zararına dair değerlendirmenin eksik olduğu anlaşılmakla bu hususta ek rapor alınmasına karar verilmiş, █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

Dava konusu araç için 03.09.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Hasar Tutarının 140.942,60TL olduğu, Kalan Bakiye Hasar Tutarının 79.161,60TL olduğu, yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davalılar Hamdi ve ... vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görüldü.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdi ile yapılan ödemelerinde mahsubu ile davacının oluşan zararı ile ilgili ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, █████/2025 tarihli ek raporda özetle;

... Sigorta A.Ş. Tarafından ... Sigorta A.Ş. adına 28.12.2022 tarihli 61.781TL hasar ödemesi yapıldığı, ... tarafından ... Sigorta A.Ş. adına 01.12.2022 tarihinde 34.000TL ve ... tarafından ... Sigorta A.Ş. adına 21.12.2022 tarihinde 35.000TL hasar ödemesi yapıldığına dair banka ödeme dekontları görülmüştür.

-Toplam ödeme tutarının 61.781+34.000+35.000 olmak üzere 130.781TL yapıldığının hesaplandığı,

-Dava konusu araç için 03.09.2022 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere %18 KDV dahil Araç Onarım Maliyetinin 140.942,60TL olduğu,

-Bakiye Hasar Tutarı= Hasar Tutarı - Ödeme Tutarı

=140.942,60TL - 130.781TL

=10.161,6TL olarak hesaplanmıştır.

Ek rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, bedel artırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:

Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında oluşan araç hasarı, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini talebine ilişkindir.

Dava, █████/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle değer kaybı, hasar zararı ve araç mahrumiyet zararı istemlerine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında tarafların anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları;█████/2022 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı zararı, hasar zararı ve araç mahrumiyet zararı oluşup oluşmadığı var ise araç değer kaybı zararından davalıların sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... █████/2024 tarihli raporunda özetle;

-Kaza olayının maddi hasarlı ve üç taraflı bir Trafik Kazası olduğu,

Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, ekspertiz raporu ile diğer deliller ve olayla uyumlu, denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve araç mahrumiyet zararına dair değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.

Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.

Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... █████/2024 tarihli raporunda özetle;

Dava konusu araç için 03.09.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 60.000TL olduğu, Kalan Bakiye Değer Kaybı Tutarının 21.781TL olduğu,

Bilirkişi raporunda araç değer kaybı zararı ve araç mahrumiyet zararına ilişkin tespitler, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği de dikkate alındığında mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ve değer kaybı zararı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. H.D.'nin █████/2013 tarihli, █████████ Esas ve ██████████ Karar).

Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi araç değer kaybı ve hasar zararından sorumludur.

Davalı ... ve ...'ın sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. █████████, K. ██████████)

Somut olayda, davalı ... işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar.

Davacının ıslah (talep artırım) dilekçesi incelendiğinde;

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, dilekçeden birer örnek davalılara tebliğ edilmiştir.

Davanın HMK m107 gereğince belirsiz alacak davası olarak açıldığı anlaşılmıştır.

Temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartları'nın B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin █████/2022 olduğu kabul edilmiştir.

Esasen, haksız eylem nedeniyle meydana gelen zararda ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüt oluşmuş sayılır. Davalı gerçek kişi yönünden 6098 sayılı TBKnun 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle (█████/2022 tarihi) faize hükmedilmesi gerekir.

Kazaya karışan ... plakalı aracın otomobil olduğu dosya kapsamındaki belgelerden görülmektedir. Dava dilekçesinde hükmedilecek tazminatlara ticari avans faizi işletilmesi talep edilmiş ancak ticari avans faizi isteminin yerinde olmadığı ve yasal faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

█████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda davacının aracının bakiye 10.161,6-TL hasar zararı olduğu bildirilmiştir. Rapordaki davacının aracının onarıldığına ilişkin tespit, dosya kapsamındaki beyanlar, hasar dosyası, servis fatura ve kayıtları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Ancak bu kaza sırasında hasarlanan davacının aracının onarıldığı, ek zararın ispatlanmadığı, sigortacı tarafından anlaşmalı onarım servislerinde hasarın daha uygun fiyata onarımının sağlanması sonrasında bilirkişi raporu ile daha yüksek belirlenen hasar tutarı arasındaki farkı davacının talep hakkı bulunmadığı değerlendirilmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı emsal ilamı). Bu nedenle yedek parça ve işçilik fiyatlarının ekspertiz raporunda yazılı olandan daha yüksek olduğundan bahisle araç hasar zararı bulunduğuna ilişkin bilirkişi raporundaki tespit mahkememizce benimsenmemiştir. Davaya konu kazadan sonra davacının aracının sigorta poliçeleri kapsamında onarıldığı ve hasarın giderildiği, sigortacı tarafından anlaşmalı onarım servislerinde hasarın daha uygun fiyata onarımının sağlanması sonrasında yedek parça ve işçilik maliyetleri yönünden ekspertiz raporu ile daha yüksek belirlenen hasar tutarı arasındaki farkı davacının talep hakkı bulunmadığı, davacının hasar zararının karşılanmış olduğu, davacının ek zararın olduğu da iddia ve ispatlanmadığı dikkate alındığında davacının davalılar hakkındaki araç hasar zararına ilişkin tazminat isteminin reddine karar verilmesi kanaati edinilmiştir. Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 20.781,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden █████/2022 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalı ... ve ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 10.500,00 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davacının araç hasar bedeline ilişkin davasının REDDİNE,

2-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 20.781,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden █████/2022 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3-Davacının davalı ... ve ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 10.500,00 TL'nin davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 2.205,12-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 725,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.152,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.052,52-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 710,17-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) alınarak Hazineye gelir kaydına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı ... Sigorta Şirketi'den alınarak Hazineye gelir kaydına,

6-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 725,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.580,20-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 1.066,21-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) alınarak davacı tarafa verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti 3.000,00-TL, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri 555,00-TL olmak üzere toplam 3.555,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 2.769,10-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 1.868,40-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine, alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye 900,07-TL'lik kısmın ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

8-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacının kabul ile sonuçlanan davasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 32.281,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... Sigorta Şirketi'nin 21.781,00-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) alınarak davacıya ödenmesine,

10-Davacının red ile sonuçlanan araç hasar bedeline ilişkin davasında davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca hesap edilen 10.161,60-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş davalılara ödenmesine,

11-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin, davalılar vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır