tasfiye sürecindeki bir şirketin taşınma ve arşiv düzenleme karışıklığı sonucu kaybettiği ticari defterler için talep ettiği zayi belgesinin, basiretli tacir sorumluluğu nedeniyle reddi.

Tasfiye sürecindeki bir şirketin taşınma ve arşiv düzenleme karışıklığı sonucu kaybettiği ticari defterler için talep ettiği zayi belgesinin, basiretli tacir sorumluluğu nedeniyle reddi.

Özet: Tasfiye halindeki bir şirketin, taşınma ve arşiv düzenleme sürecinde karışıklık nedeniyle kaybolduğunu iddia ettiği karar ve genel kurul müzakere defterleri için talep ettiği zayi belgesi davası, mahkemece, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddesi uyarınca zıyaa uğramanın basiretli tacir gibi davranmaya rağmen irade dışı gerçekleşmesi gerektiği, oysa kaybolan defterlerde şirketin sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: █████████

DAVA

: Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Şirketlerinin faaliyet göstermekteyken ----- tarihinde alınan kararla tasfiye sürecine girmiş bulunduğu, şirket yetkilisi ve tasfiye memuru olarak münferiden temsile yetkili kişi ----- olduğunu, şirketlerinin tasfiye sürecini tamamlamak ve tüzel kişiliğini sona erdirmek (terkin) niyetinde olduğunu, ancak tasfiye sürecinin sağlıklı yürütülebilmesi ve nihai kapanış kararlarının alınabilmesi için gerekli olan Karar Defteri ve Genel Kurul Müzakere Defteri, şirket merkezinde yapılan aramalar neticesinde bulunamadığını, şirketin tasfiye haline girmesiyle birlikte yönetim ve defter tutma sorumluluğu değiştiğini, ancak geçmiş dönem defterlerine ulaşmak, taraflarının elinde olmayan sebeplerle (taşınma ve arşiv düzenleme süreçlerindeki karışıklıklar nedeniyle) imkansız hale geldiğini, tasfiye sürecinin tamamlanabilmesi, alacaklılara çağrı yapılması ve nihai bilançonun onaylanabilmesi için yeni defter tasdik ettirilmesi zorunlu olduğunu, noterlik makamı, zayi belgesi olmaksızın yeni defter tasdik işlemi yapmadıklarını, bu sebeple, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. fıkrası gereğince; şirketlerinin ticari hayatını hukuken sonlandırabilmesi adına, kaybolan defterlerin yerine yenisinin tasdik ettirilebilmesi için mahkememizden zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

:Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; Davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan belgeleri tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, şirketin ticari defterlerinin taşınma ve arşiv düzenleme süreçlerindeki karışıklıklar nedeniyle kaybolduğundan mahkememizden zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. Ticari defterlerin kaybolmasına ilişkin yapılan açıklamada davacının sorumluluğu olduğu, tutulması zorunlu olan şirkete ait belgelerin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın REDDİNE,

2-Peşin alınan harcın hazineye gelir kaydına, başka harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

İlişkin olarak davacının yokluğunda oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde -----------Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025