Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, mimari dekorasyon sözleşmesinden kaynaklanan çeklerin bedelsizliği iddiasıyla açılan menfi tespit davasında eksik iş ve husumet itirazlarının incelenmesi.
Özet: Bu dava, bir mimari dekorasyon sözleşmesi kapsamında davalıya şirket adına çek keşide eden davacının, davalının sözleşmeden doğan edimlerini eksik ve ayıplı ifa ettiğini ileri sürerek, vadesi gelmemiş 1.500.000 TL tutarındaki çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti, ödenmesinin engellenmesi ve iptali talebiyle açtığı menfi tespit davası olup; davalı ise davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddini, davacı iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunmaktadır.
T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nin (VKN: ...) kurucu ortaklarından olduğunu ve temsille yetkili olduğunu, ... Kafe ile Davalı arasında, ... Mah. ... Cad. B Blok No: 4/1A-4/1B Beylikdüzü / İstanbul adresinde yer alan taşınmaz bünyesinde işletilecek olan kafenin mimari dekorasyonunun Karşı Tarafça yapılması amacıyla Mimari Dekorasyon Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme kapsamında ... tarafından karşı tarafa 5.500.000-TL ödeme yapılmasının kararlaştırılmış olduğunu, çeklerin şirket adına müvekkili tarafından keşide edilerek davalıya verildiğini, verilen çeklerin halihazırda 4.000.000-TL'sinin ödendiğini, 1.500.000-TL için de vadesi geldiğinde tahsil edilmek üzere çeklerin karşı tarafta bulunduğunu, ... ve Müvekkil tarafından sözleşmenin gereklerinin yerine getirildiğini, sözleşmede anlaşılan tamamlama tarihi olan 31.03.2025 tarihinin geçilmesine rağmen eksiklerin giderilmediğini, bu sebeplerle öncelikle; 30.05.2025 tarihli, 750.000,00.-TL bedelli, ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesi hesabına dayalı çek ve 15.06.2025 tarihli, 750.000,00.-TL bedelli, ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesi hesabına dayalı çek hakkında ihtiyari tedbir konularak çeklerin ödenmemesi yönünde ... ... Bankası A.Ş.'ne müzekkere yazılmasını, davalarının kabulünü, 30.05.2025 tarihli, 750.000,00.-TL bedelli, ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesi hesabına dayalı çekin ve 15.06.2025 tarihli, 750.000,00.-TL bedelli, ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesi hesabına dayalı çekin bedelsiz kaldığının ve Müvekkilin Davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın aktif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, dava dışı şirketin sözleşme gereği ödemelerinin gerçekleştirmediğini, davacı tarafın sözleşme gereği klimaların söküldüğü iddiası hukuki temele dayanmamak ile birlikte kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın eksik ve ayıplı imalata ilişkin iddiarının kabulünün mümkün olmadığını, bu sebeplerle davanın aktiif husumet yokluğu nedeniyle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, İİK’nun 72. maddesi gereğince açılan kambiyo senedinde bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davaya konu Mimari Dekorasyon Sözleşmesine istinaden dava konusu çekin, davalı tarafa avans çeki olarak verilip verilmediği, davacı tarafın iddiasına göre davalı tarafından yapılan işlerin eksik ve ayıplı olup olmadığı, davacının, dava konusu çek nedeniyle borçlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır."...Taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK 50. maddede açıkça düzenlenmiş olup, bir davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder. Taraf ehliyeti, medeni (maddi) hukuktaki TMK'nın 8. maddesinde düzenlenen medeni haklardan yararlanma (hâk) ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekil olarak anlaşılmalıdır Buna göre; medeni haklardan yararlanma ehliyeti bulunan her gerçek yada tüzel kişi davada taraf ehliyetine sahip kabul edilmelidir. Dava ehliyeti; 6100 sayılı HMK'nın 51. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup kişinin kendisinin veya yetkili kılacağı bir temsilci aracılığı ile bir davayı takip etme ve usul işlemlerini yapma ehliyetini ifade eder. Dava ehliyeti, medeni (maddi) hukuktaki TMK'nın 9. maddesinde düzenlenen medeni hakları kullanma (fiil) ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekil olarak anlaşılmalıdır Buna göre; medeni hakları kullanma ehliyeti bulunan her gerçek ya da tüzel kişi dava ehliyetine sahip kabul edilmelidir. Taraf sıfatı, ise bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesinde açıkça düzenlendiği üzere dava ve taraf ehliyeti dava şartlarındandır. Bu düzenlemeye göre husumet ya da bir başka deyişle taraf sıfatı dava şartlarından değildir. Taraf sıfatının özelliği, tıpkı dava şartı gibi, davanın esastan görülüp karara bağlanabilmesi için, varlığı ya da yokluğu hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilen ve taraflarca noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülen nitelikte olmasıdır.." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı).Dava konusu çekin davacı tarafından davalı ... Boran lehine düzenlendiği , her ne kadar davacı bedelsizlik iddiasına dayalı olarak menfi tespit talebinde bulunmuş ise de hem dava konusu çekin keşidecisi olması hem de ticari ilişkinin ... San. Tic.Ltd.Şti. arasında kurulmuş olması dikkate alındığında imzasına itirazı da bulunmayan davacı keşidecinin kendi adına açmış olduğu işbu dava ile ... San. Tic. Ltd.Şti. ile davalı ...a arasında kurulan ticari ilişki çerçevesinde ayıp ve eksik teslim iddiasına dayalı menfi tespit talebinde bulunamayacağı, iddianın ileri sürülüş şekli, mevcut delil durumu ve dosya kapsamına göre davacının dava konusu hak ile bir ilişkisinin bulunmadığı, davacının işbu dava bakımından aktif husumetinin bulunmadığı Mahkememizce değerlendirilmiş olup açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:AÇILAN DAVANIN AKTİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,1-Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 25.616,25-TL'nin mahsubu ile bakiye 25.000,85-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,3-Davalı taraf yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, davacı asil ...'nun yüzüne karşı yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır