Yüklenicinin inşaatı süresinde tamamlamayarak temerrüde düştüğü iddiasıyla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ve tazminat talebine dair yüksek mahkeme kararı.
Özet: Davacılar, arsa payı karşılığı inşaat ve ek sözleşmeler kapsamında yüklenicinin inşaatı süresinde tamamlamayarak temerrüde düşmesi nedeniyle sözleşmelerin geriye etkili feshini talep etmiş; davalı ise işin vekaletnamenin haksız azli, tehditler ve şantiyenin boşaltılması gibi arsa sahiplerinden kaynaklanan engellemeler yüzünden yapılamadığını, ek sözleşmede verilen süre içinde projenin tamamlanabileceğini ve gerekli ekonomik gücünün bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Ankara Batı 1. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında Ankara ili, .... ilçesi, .... Mah., 49089 ada, 1 parselde kayıtlı arsa üzerinde inşaat yapmak üzere ....Noterliği'nin 23.08.2017 tarih ve ..... Noterliği'nin 11.09.2017 tarihli düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri imzalandığını, onaylanmış projeleriyle birlikte arsanın yükleniciye teslim edildiğini, onaylanmış mimari projeye göre.... ve .... Blokların inşaat ruhsatları ve .... blokların ..... katına kadar projesine uygun yapıldığını, ancak yarım bırakılmış imalatların mevcut olduğunu, sözleşmede açık hükümlere rağmen edimini ifaya aylarca başlamayan yükleniciye, .... Noterliği'nin 09.05.2018 tarih ve .... sayılı ihtarnamesi ile işe derhal başlanması için ihtar gönderildiğini, ancak bu ihtarnameye rağmen işe başlanmadığını, yüklenicinin talebi üzerine taraflarca 08.02.2021 tarihli düzenleme şeklinde ek ve tadil sözleşmesinin imzalandığını, ancak yüklenicinin ek tadil sözleşmesi'ndeki taahhüdünü de yerine getirmeyerek temerrüde düştüğünü, Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D.iş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu alınan 28.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda sözleşme ile kesin olarak belirlenmiş sürede işin bitirilmesinin, mevcut koşullar dikkate alındığında mümkün bulunmadığının tespit edildiğini, yüklenicinin yapı denetim şirketi ile imzaladığı sözleşmelerin feshedildiğini, Ankara Batı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D.iş sayılı dosyasıyla yeniden tespit talebinde bulunulduğunu, raporun henüz ibraz edilmediğini, yüklenicinin sözleşme ve tadil sözleşmesindeki taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle temerrüde düştüğünü, sözleşmenin geriye etkili feshi ile menfi zararın tazmini için dava açmak durumunda kalındığını belirterek; taraflar arasındaki..... Noterliği'nin 23.08.2017 tarih ve ..... Noterliği'nin 11.09.2017 tarihli düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri ile ..... Noterliği'nin 08.02.2021 tarihli Ek ve Tadil Sözleşmesi'nin davalının temerrüdü sebebiyle haklı nedenle geriye etkili olarak feshine, asıl sözleşmelerin 6. maddesine Ek ve Tadil Sözleşme ile eklenen, sözleşmenin arsa maliklerince haklı nedenlerle feshi halinde ödeneceği belirtilen menfi zarara mahsuben, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak suretiyle 10.000,00 TL'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili 18.04.2023 ve 29.03.2023 tarihli dilekçelerinde hak ve alacak taleplerini saklı tutarak menfi zarar taleplerini şimdilik geri aldıklarını beyan etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; 08.02.2021 tarihli tadil sözleşmesi ile ana sözleşmeye ek olarak bu sözleşme itibari ile 40 ay inşaat süresine ek olarak 4 ay da iskân alma için süre uzatımının kararlaştırıldığını, şantiye kurulumu ve ön hazırlıklar tamamlanıp işe devam edilirken 29.03.2022 tarihinde hiçbir haklı gerekçeye dayanılmadan işin yürütülmesi için verilen vekaletnameden müvekkilinin azledildiğini, azil nedeniyle yapı denetim sözleşmesi ve ruhsat işlemelerinin yürütülemediğini, işin yapılmaması yönünde müvekkilinin tehdit edilmesi nedeniyle Cumhuriyet Savcılığına şikayet dilekçesi verildiğini, yokluklarında yapılan değişik iş mahkemelerindeki tespitleri kabul etmediklerini, arsa sahibi davacıların müvekkil şirket yönetim kurulu başkanı .....'yı sözleşmenin feshi yönünde tehdit etmeleri nedeniyle şirketteki hisselerini 21.04.2022 tarihinde ..... Madencilik İtalat İhracat A.Ş'ye devrettiğini, devir sonrası davacı ..... A.Ş yöneticileri tarafından şantiyenin basılarak 7 adet konteynerın tırlara yüklenerek şantiyenin boşaltıldığını, bu konuda şikayet başvurusunun yapıldığını, tehditlerin devam etmesi nedeniyle devir alanın da ..... 'de bulunan tüm hisselerini .... Mühendislik İnşaat A.Ş'ye devrettiğini, 08.02.2021 tarihli ek sözleşmeye göre 44 ay olan sözleşme süresinini bitimine 28 ay kaldığını ve bu süre içerisinde inşaatların sözleşmedeki yükümlüküleri kapsamında tamamlanabileceğini, yeni bir vekaletname düzenlenmesi hususunda davacılara ihtarname gönderildiğini, vekalet verilmemesi durumunda yetkili mahkemeden yetki talebinde bulunulacağını, inşaatın tamamlanması için yeterli ekonomik gücün bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama devam ederken davacı vekili 29.03.2023 tarihli dilekçelerindeki hak ve alacak taleplerini saklı tutarak menfi zarar taleplerini şimdilik geri aldıklarını, davalı vekili 01.06.2023 tarihli duruşmada imzalı beyanı ile davacının menfi zararını geri almasına muvafakatı olduğunu, bu haliyle davacılar vekilinin menfi zarar talebine yönelik HMK 123 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davalı yüklenicinin ek ve tadil sözleşmeden sonrada işe gerekli hızı veremediği ve şantiye faaliyetlerine başlamadığı, taraflar arasında imzalanan ilk sözleşme ile işin bitimi 01.10.2017 tarihinden itibaren 50 ay sonra (30.11.2021) tarihinde bitirilmesi gerekirken, inşaatın istenilen hızda ilerlememesi nedeniyle taraflar arasında 08.02.2021 tarihinde ek ve tadil sözleşmesi yapılarak inşaatın bitim tarihinin 08.02.2021 tarihinden itibaren 40 ay olarak belirlenerek inşaatın yeni bitim tarihi 08.06.2024 olduğu, ancak davalı yüklenicinin şantiyeyi kurarak işe hızlı bir şekilde başlamaması ve 2021 yılından itibaren şantiyede nerdeyse hiçbir imalat yapılmayarak davalı yüklenicinin temerrüdü oluştuğu, davacıların gerek daha büyük zararlara uğramaması ve gerekse yapılmış bulunan inşaat kısmının dış hava şartları nedeniyle daha fazla hasar görmemesi gerekçesiyle, taraflar arasındaki sözleşmelerin haklı nedenle geriye etkili olarak feshine, menfi zarar tanzimi yönünden ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece itirazlarının ve sunulan belgelerin hiçbirine itibar edilmeyerek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, taraflar arasında düzenlenen 08.02.2021 tarihli tadil sözleşmesi ile ana sözleşmeye ek olarak bu sözleşme itibari ile 40 ay inşaat süresine ek olarak da 4 ayda süre uzatımının kararlaştırılarak iş bitirme tarihinin 08.06.2024 olarak belirlendiğini, şantiye kurulumu ve ön hazırlıklar tamamlanarak iş akış şemasına uygun şekilde işe devam edilirken 29.03.2022 tarihinde haklı gerekçeye dayanılmadan müvekkilinin azledildiğini, azilname tarihine kadar malzeme tedariki için çalışma yapılarak gerekli tedariklerin yapıldığını, azil nedeniyle yapı denetim sözleşmesi ve ruhsat işlemelerinin yürütülemediğini, 08.02.2021 tarihli ek sözleşmeye göre 44 ay olan sözleşme süresinin dolmasına 28 ay kaldığını, bu süre içerisinde inşaatların sözleşmedeki yükümlüküleri kapsamında tamamlanabileceğini, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, müvekkilinin malvarlığı itibariyle inşaatı tamamlayabilecek durumda olduğunu, işe devam edebilmek için gereken vekaletnamenin çıkarılması için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyada dava açıldığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi istemine ilişkindir.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı yükleniciye ilk sözleşme ile verilen 50 ay, ek sözleşme ile verilen 44 aylık sürenin üzerinden sözleşmenin feshine kadar geçen 66 aylık sürede inşaatın henüz yüzde 8,26 seviyesinde olduğu, yapı denetim firmasının sözleşmeyi feshettiği anlaşılmakla, davalının bakiye sürede inşaatı tamamlayabileceğine ilişkin savunması ciddi ve inandırıcı görülmediğinden, usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.