belediyenin yüklenicilere karşı açtığı eksik ve hatalı imalat davasında, peyzaj ve altyapı işlerindeki sözleşmeye aykırı kusurlara ilişkin istinaf red kararının temyiz incelemesi.

Belediyenin yüklenicilere karşı açtığı eksik ve hatalı imalat davasında, peyzaj ve altyapı işlerindeki sözleşmeye aykırı kusurlara ilişkin istinaf red kararının temyiz incelemesi.

Özet: Davacı belediye, yüklenici davalılar tarafından yapılan kıyı düzenlemesi peyzaj işinde çim deformasyonu, tartan zemin kaplaması kalınlık farkı, ahşap yürüyüş yolu hasarları, hatalı foseptik pompaları, kopan duvar fayansları, eksik tenis kortu betonu ve paslanan köprü halatları gibi çok sayıda kusurlu ve hatalı imalat olduğu iddiasıyla bedel talepli dava açmış; ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporları doğrultusunda ahşap yürüyüş yolu, duvar fayansları ve köprü halatlarındaki bazı imalat hatalarını kabul ederek kısmi onarım bedeli hükmederken, tartan zemin ve foseptik gibi diğer iddiaları çevresel faktörler veya sorumluluk dışı nedenlerle reddetmiş, istinaf bu kararı onamış ve davacı vekili, özellikle tartan pistin standartlara uygun yapılmadığı iddiasının yanlış değerlendirildiği gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Tunceli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 05.02.2018 tarihli sözleşme uyarınca davalıların ....Köprüsü-....Köprü .... ve .... Mahallesi Kıyı Düzenlemesi Peyzaj işini üstlendiğini, iş yeri teslimleri yapılarak işe başlandığını, imalatların gerçekleştiğini, hakedişlerin düzenlendiğini, 17.01.2019 tarihinde geçici kabul tutanağının düzenlendiğini, kesin kabul işlemleri için yapılan başvuru üzerine yapılan denetimlerde 1500 m²'lik alanda çim deformasyonu olduğunun, 5000 m² tartan zemin kaplaması 23mm+7 mm (.....) iken 18mm+5 mm olarak yapıldığının, .... Parkındaki tartan pistin standartlara uygun yapılmadığının, ayrılma, çatlak ve kalkmalar olduğunun, yapılan yamaların da uygun yapılmadığının,..... Mahallesindeki ahşap yürüyüş yolunda döşemelerde deformasyonlar olduğunun, foseptik kuyu çıkışlarında süzgeç konulmadığının, foseptik kuyu pompalarının kirli su pompası olmadığının, konulmuş pompanın temiz su pompası olmasından dolayı sık sık arıza verdiğinin, duvar fayanslarının yerinden kendiliğinden söküldüğünün, ihale dosyasında bulunan 1 adet tenis kortunun zemin beton işi firma tarafından yapmadığından müvekkil belediyece yapıldığının, .... Parkında bulunan asma köprülerin çelik halatlarında ve bağlantı somunlarında paslanmalar meydana geldiğinin, sulama sisteminde bulunan elektrikli selonoid vanaları elektrik hatlarının usulünce yapılmadığının tespit edildiğini, eksik, hatalı ve kusurlu imalatların yüklenicilere bildirilmesine rağmen herhangi bir işlem yapılmadığını belirterek, şimdilik 20.000,00 TL eksik, hatalı ve kusurlu imalatların bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 21.10.2021 tarihli dilekçesiyle talebini ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, geçici kabul tutanağından görüleceği üzere işin tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacı belediyenin art niyetli ve politik sebeplerle davayı açtığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporları ile dava konusu foseptik kuyu pompaları ile sulama sisteminde bulunan elektrik hatlarının sözleşmeye ve usulüne uygun şekilde imal edildiği, çim alanda hatalı imalat bulunmadığı, tartan pist yönünden pist kalınlıkları değişkenlik göstersede deformelerin oluşma nedeninin yoğun kullanım hali, kış ve yaz aylarındaki sıcaklık farkı, yağış durumları gibi çevresel faktörlerin etkili olmasından kaynaklı olduğu, keşif tarihi ile tartan pistin teslim tarihi arasında geçen süre birlikte değerlendirildiğinde tartan pist yönünden imalat hatasının bulunmadığı, tenis kortunun beton işinin davalı yüklenicilerin sorumluluğunda olmadığı, bununla birlikte ahşap yürüyüş yolunda deformeler, duvar fayansları ve köprü halatlarının paslanmasıyla ilgili hatalı imalatların bulunduğu kabulü ile ahşap yürüyüş yolunun onarım masrafı 850,00 TL, duvar fayanslarının onarım masrafı 9.960,00 TL ve köprü halatlarının yağlanma masrafı 5.200,00 TL olduğu, bilirkişi raporunun anılan imalatlar yönüden hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın kısmen kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, sözleşmede koşuyolu 23 mm .... mm... kauçuk kaplama olması gerekirken mahkemece yapılan keşif sonucunda alınan bilirkişi raporlarında .... kaplamasının ortalama 5 mm olduğunu, sözleşmede öngörülen kalınlıkta olmadığından bedeli hesaplandığını, bilirkişilerce her ne kadar tartan pist malzemesinin yıllar içerisinde ve kullanıma bağlı olarak yıpranan malzeme olduğu beyan edilmişse de, işin geçici kabulü ile belediye teknik elemanlarının 18.06.2019 tarihli tespit tutanakları arasında 6 aylık süre bulunduğunu, teknik tespitin dahi işin başından beri eksik ve hatalı yapıldığını ortaya koyduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.1 6100 sayılı HMK'nın 266. ve devamı maddeleri uyarınca çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde hâkim bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Bilirkişi raporunu hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. HMK'nın 278-279. maddelerine göre; bilirkişi raporu, Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde bilgi ve belgelere dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hükme dayanak yapılabileceğinin gözden uzak tutulmaması gerekir.

2.2 HMK’nın 281. maddesinde tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri, mahkemenin bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden ek rapor alabileceği, ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

2.3 Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

2.4 Hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksiksiz ve yeter derecede kanaat verici olması, varılan sonucun hukuki dayanakları, dökümleri ve ayrıntılarını göstermesi, tarafların itirazlarını karşılaması ve Yargıtay denetimine elverişli bulunması gerekir. Kanaat verici olmayan, yetersiz ve denetime elverişsiz bulunan rapora dayanılarak hüküm verilemez. Mahkemelerce bilirkişilerin seçimine özen gösterilmesi, bilirkişilerin uyuşmazlık konusu hakkında özel ve teknik bilgi sahibi uzman kişiler arasından seçilmesi gerekir.

4.1 Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, dava konusu tartan zemin kaplama ile ilgili ilk bilirkişi raporunda zemin kalınlığın sözleşmede belirtilen kalınlıkta olmayıp eksik kalınlıkta döküldüğü, zemin kaplama malzemesinde ayrışmalar, sökülmeler ve kabarmaların kullanıma bağlı olmayıp işin teknik şartnamesine uygun yapılmamasından kaynaklandığının belirtildiği, bu haliyle yüklenicinin kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

4.2 Hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda ise, tartan zemin kaplama malzemelerinin kullanıma ve mevsim şartlarına bağlı olarak esneme ve deforme olma potansiyeli olduğu, malzemelerin maruz kaldığı yoğun kullanım hali kış ve yaz aylarında ısı farkları ve yağış durumları gibi çevresel etkenlerin etkisi olduğu belirtilmekle bilirkişi raporları arasında çelişki doğmuştur.

43. Mahkemece yapılacak iş sözleşme eki olan mahal listeleri ve keşif özetleri getirttirilerek, tartan zemin yönünden yüklenici sorumluluklarının değerlendirilmesi, yine tenis kortu yönünden yüklenicinin yükümlülükleri tespit edilerek raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi, oluşan ayıpların kullanıma bağlı hatalar mı malzemenin özelliği ve çevresindeki etkenlere mi bağlı olduğu, aşınma ve yıpranmaların erken ortaya çıkıp çıkmadığı, yapılan işle ilgili kullanım süresini belirleyen bir garanti verilip verilmediği tespit edilerek sonucuna göre hüküm kurmaktan ibaret olup eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.