trafik kazası sonucu ödenen kasko sigorta tazminatının rücuen tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında kusur tespiti, aracın izinsiz kullanımı ve güveni kötüye kullanma iddiaları.

Trafik kazası sonucu ödenen kasko sigorta tazminatının rücuen tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında kusur tespiti, aracın izinsiz kullanımı ve güveni kötüye kullanma iddiaları.

Özet: Bu itirazın iptali davası, davacı sigorta şirketinin trafik kazasında sigortalısına ödediği hasar tazminatının (120.000 TL) rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılmış olup, davalı, kazadaki kusurunu reddederek, aracının sürücü tarafından izinsiz kullanıldığını, bu konuda ceza davası olduğunu, kaza tespit tutanağının tek başına delil olamayacağını belirterek kusur tespiti ve delillerin yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunduğu █████/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirket nezdinde Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...'ın ilgili olduğu ... plakalı aracın, davalının ilgili olduğu ... plakalı aracın kusuruyla meydana gelen kaza sebebiyle hasara uğradığını, bu olay sebebiyle müvekkili şirketin, eksper marifetiyle hasar tespiti yaptırarak sigortalısına 305.000,00 TL sigorta tazminatı ödediğini, davalı hakkında hukuki takibat yapılmadan önce, müvekkili şirkete davalı tarafın sigortacısı tarafından 185.000,00 TL ödeme yapıldığını, resmi makamlarca düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağı ve mezkur olay nedeniyle hazırlanan Ekspertiz Raporuna göre; sigortalı aracın, davalının ilgili olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu hasara uğradığını, müvekkili şirketin, Md. 1472 gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan, davalının kusur/kusursuz sorumluluğunu karşılayan alacak için rücu hakkı doğduğunu, ayrıca işbu ödeme ile sigortalısından dava ve alacak talep haklarını temellük ettiğini, bu davanın açılmadan önce, davalı aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafça işbu takibe itiraz edildiğini, bu nedenle, fazlaya dair dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla; ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, 120.000,00 TL hasar bedelinin, ödeme tarihi olan 22.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunduğu 07.05.2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi kusuru bulunmadığını, kazaya karışan sigortalı dava dışı ...'ın ... plakalı araçta meydana gelen hasara karşın davacının ödemiş olduğu 120.000,00-TL tazminat tutarını müvekkilinden rücu talebi kabul edilemeyeceğini, kusur oranının tespitine yönelik bilirkişi incelemesi yapılmasını, davacı taraf dava dilekçesinde kazanın oluşumunda kazaya karışan diğer ... plakalı aracın kusurunun bulunmadığını iddia etmiş ise de bu iddianın muteberliğinden söz edilemeyeceğini, Yargıtay ve yerleşik içtihatlara göre kaza tespit tutanağı tek başına hükme esas alınacak nitelikte bir belge olmadığını, bu belge aksi sabit oluncaya kadar maddi durumu belirleyen ve itiraz halinde denetlenmesi gereken bir belge olduğunu, bu nedenle kaza tespit tutanağı kesin nitelikte bir belge olmadığı için delil vasfını, aksi ispat edildiği takdirde kaybedeceğini, kaza tespit tutanağında belirtilen olgular ile ilgili herhangi bir çelişkinin varlığı halinde görgü tanıklarının dinlenmesini, keşif ve uzman bilirkişi aracılığıyla bilirkişi incelemesi yapılarak bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağında yer alan kusur oranlarının gerçeği yansıtmadığını, davalı müvekkili şirketin aracına yüklenen kusur oranını kabul etmediklerini, huzurdaki davanın sonucu her ne olursa olsun konuyla ilgili bulunan davalı müvekkilinin zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi ...A.Ş ile müvekkilin kasko sigorta şirketi ...Şirketi'ne davanın ihbar edilmesini, ayrıca müvekkilinin aracının sürücüsü olan ve kazaya karışan sürücü ... (TC: ...), müvekkili şirketin izni ve bilgisi olmadan şirkete ait ... plakalı aracı ve araç içerisinde şirkete ait olan ürünleri alarak gittiğini, ...'nın müvekkilinin aracıyla nereye gittiğine dair hiç kimsenin haberi ve bilgisi olmadığını, ardından ..., davaya konu olan █████/2023 tarihli trafik kazasını gerçekleştiğini, sürücü ..., müvekkilinin izni ve bilgisi olmadan aracı aldığından olay yerini terk ettiğini, müvekkili, işbu trafik kazasından sonradan gelen trafik cezası ile haberdar olduğunu ve otoparka çekilen aracı şirket yetkilileri teslim aldığını, sürücü ... ayrıca müvekkilinin müşterileriyle bu süreçte irtibata geçip araçla götürmüş olduğu bir kısım ürünleri sattığını ve ürünlerin bedellerini kendi hesabına aktardığını, sürücü ... aleyhine hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu uyarınca ... 74. Asliye Ceza Mahkemesi ...Esas sayılı ceza davası açıldığını, uyuşmazlık konusu trafik kazasıyla doğrudan ilgili olan ...'ya (TC: ...) işbu davanın ihbarını, herhangi bir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla sayın mahkemece zararın oluşumunda dava dışı ... plakalı aracın kusurunun müvekkili şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırdığına kanaat getirilmediği takdirde tarafların kusuru doğrultusunda tazminat miktarından indirime gidilmesi gerekliliğini, davacının müvekkiline rücu hakkı bulunmadığını, Dava dilekçesinde müvekkili şirketin sigortacısı tarafından davacıya 185.000-TL tutarında bir ödeme yapıldığı ikrar edildiğini, ödemenin dekontunun davacı tarafından sayın mahkemenize ibraz edilmesini, dava konusu bedelin tahsili, müvekkilinin ... plakalı aracının sigortacısı tarafından karşılandığını, işbu dava konusu talep, müvekkili şirketin sigortacısı tarafından karşılandığı ve müvekkili şirketin sigortacısı tarafından davacıya yapılan ödemelerin davacı tarafından ikrar edildiği halde huzurdaki davanın müvekkili şirket aleyhine açılması hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sigortacısı tarafından söz konusu tutarlar poliçeler kapsamında ödendiği ve davacının haksız ve fazla miktardaki talebini müvekkili şirkete yöneltme hakkı bulunmadığını, faiz isteminin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı talepler içeren davanın esastan reddini, kaza tarihindeki poliçeler kapsamında, zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi ... A.Ş. ile kasko sigortacısı... Sigorta Şirketi’ne davanın ihbarını, ...’ya da işbu davanın ihbarını, ... aleyhine açılan ... 74. Asliye Ceza Mahkemesi ... E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, kazaya karışan araçların kusurunun araştırılması için bilirkişi incelemesi yapılmasını, takibinde haksız ve kötü niyetli davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

... 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, █████/2025 tarihli görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği, mahkememizin ████████ Esas sırasına kaydının yapılarak, yargılamaya devam olunmuştur.

İhbar Olunan ...A.Ş. vekili Mahkememize sunduğu 25.08.2025 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkili olduğu şirketin işbu davada taraf sıfatına haiz olmadığını, davacı tarafın sigortalısının aracı pert işlemine tabi tutulduğunu, müvekkili sigorta şirketi, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, 2023 yılı itibariyle poliçe teminat limiti 120.000 TL olduğunu, piyasa rayiç değeri gerçek zarar ilkesi gereğince hesaplanmasını,araç rayiç değerinden sovtaj bedeli düşülerek hesaplama yapılmasını, müvekkili şirket ancak sigortalısının "kusuru" oranında sorumlu olduğunu, kaza zaptında kusur dağılımı yapılmadığını, KDV bedelinden müvekkili olduğu şirketin sorumlu tutulamayacağını, iskonto uygulanmasını, davacı tarafın haksız kazanç elde etmek istediğini, temerrüt tarihine açıkça itiraz ettiklerini, bu sebeplerle davanın usulden ve esastan reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dava dışı ... isimli şahsın davaya konu aracın █████/2024 tarihinde satın aldığına ve bu araçta tedbir kararı bulunduğuna ve tedbirin kaldırılmasına ilişkin dilekçe sunduğu görülmüştür.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında Davaya konu ... plakalı aracın █████/2024 tarihinde dava dışı ... tarafından satın alındığı UYAP ekranından yapılan sorguda anlaşılmış olduğu, görevsizlik kararı öncesi ... 17. ASHM █████/2024 tarihli tensip zaptında aracın davalı üzerine kayıtlı olmak kaydıyla, ihtiyati haciz konulması yönünde ara karar oluşturulmasına karar verildiği, ara karar tarihinde aracın davalı adına kayıtlı olmamasına rağmen ihtiyati haciz konulduğu anlaşılmakla, ... plakalı araç üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, davacının sigortalısına ödemiş olduğu tazminatların davalıdan tahsiline yönelik başlatılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptali davasıdır.

Davacı taraf, dava dışı sigortalısı ...'a ait ... plakalı araç ile davalının sahibi olduğu ... plakalı aracın kaza yapması neticesinde dava dışı ...'a 305.000,00 TL sigorta tazminatı ödediğini, davalının icra takibinden önce kendilerine 185.000,00 TL ödeme yapmasına rağmen bakiye 120.000,00 TL'nin ödenmediğini ve bu sebeple davalı hakkında ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını davalının bu takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

... 37. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının dosyamız davacısı ... sigorta aş, borçlunun dosyamız davalısı ... Ltd. Şti. olduğu takibe dayanak borcun █████/2023 tarihli ödemeye ilişkin rücu talebi olan asıla alacak 120.000,00 TL ve 4.950,00 TL faiz olmak üzere 124.950,00 TL olduğu görülmüştür.

Dava dışı ...'a ait ... plakalı aracın █████/2022-█████/2023 tarihleri arasında genişletilmiş kasko poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalandığı, kazanın █████/2023 tarihinde meydana geldiği ve █████/2023 tarihinde ... nolu hasar dosyası kapsamında davacı tarafından dava dışı ...'a 305.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

... plakalı aracın kaza tarihinde davalı şirket adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda, ispat külfeti davacı taraf üzerinde olup, davacı taraf, davalıdan alacaklı olduğunu ispat etmek durumundadır.

Dosya meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespiti ve davacının sigortalısına ödediği tazminatı davalıdan tahsil edip edemeyeceği noktasında bilirkişiye gönderilmiştir. Dosyaya sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı kamyonetin sürücüsü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonetin sürücüsü ...'a atfi kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, Kaza tarihinde ...'a ait, davacı ... Sigorta A.Ş.'ne kasko poliçesi ile sigortalı olan ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi kamyonetin olay tarihi döneminde tamamı orijinal vasıfta yeni parça kullanılarak marka yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 377.703,30 TL, ikinci el piyasa değerinin 1.150.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 845.000,00 TL, uğranan zararı 305.000,00 TL olduğu, onarımının ekonomik olmadığı, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ve rücuen tahsil edilen 185.000,00 TL tutarındaki tazminat ödemesinin tenzili ile talep edilebilir net zararın 120.000,00 TL olduğu, durdurulmasına karar verilen dava konusu icra takibinin de 120.000,00 TL asıl alacak bedeli üzerinden başlatıldığı ve uygun olduğu, tespit edildiği yönünde rapor ibraz edilmiştir.

Dava dışı ...'a ait ... plakalı araç ile davalının sahibi olduğu ... plakalı aracın kaza yapması neticesinde ... plakalı aracın hasarlandığı ve dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda kazanın oluşumunda davalıya ait aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının sigortalısının ise kazanın oluşumunda bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi heyetince ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi kamyonetin olay tarihi döneminde tamamı orijinal vasıfta yeni parça kullanılarak marka yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 377.703,30 TL, ikinci el piyasa değerinin 1.150.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 845.000,00 TL, uğranan zararı 305.000,00 TL olduğu, onarımının ekonomik olmadığı, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ve rücuen tahsil edilen 185.000,00 TL tutarındaki tazminat ödemesinin tenzili ile talep edilebilir net zararın 120.000,00 TL olduğunun tespit edilmesi karşısında davacı taraf sigortalısının aracındaki hasarın kaza ile uyumlu olduğunu ispatlamıştır. Davacı tarafın dosyaya sunduğu ödeme dekontu ile dava dışı sigortalısına █████/2023 tarihinde ... nolu hasar dosyası kapsamında 305.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmış ve davalı tarafın bu ödemenin 185.000,00 TL'sini davadan önce davacıya ödediği fakat bakiye kısmı davacıya ödemediği anlaşılmış olup ... plakalı aracın işleteni olan davalının KTK 85. Maddesi kapsamında meydana gelen hasardan sorumluluğu bulunmaktadır. Davacı taraf sigortalısına ödemiş olduğu tazminatı kazada kusuru olan kişilerden sigortalısının haklarına halef olarak talep edebilecek olup davacı tarafın sigortalısına ödediği 305.000,00 TL tazminattan davalının davadan önce davacıya ödediği 185.000,00 TL'nin tenzili halinde davacının davalıdan icra takibi itibariyle 120.000,00 TL bakiye alacağı bulunmaktadır. Aracın işleteni olan davalının bu bakiye borcuna, davacının sigortalısına ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep etme hakkı bulunmakta olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile, davalının ... 37. icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 120.000,00 TL asıl alacak 4.950,00 TL işlemiş faiz olmak 124.950,00 TL üzerinden devamına, ,asıl alacak 120.000,00 tl'ye takip tarihinden itibaren adi kanuni faiz uygulanmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile, Davalının ... 37. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 120.000,00 TL asıl alacak 4.950,00 TL işlemiş faiz olmak 124.950,00TL üzerinden devamına, asıl alacak 120.000,00 TL'ye takip tarihinden itibaren adi kanuni faiz uygulanmasına,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 8.535,33-TL nispi karar ve ilam harcından, icra veznesine yatırılan 624,75-TL peşin harç ile başlangıçta yatırılan 1.424,55-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 6.486,03-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcının ve 1.424,55-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından sarf edilen 15.305,00 -TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır