İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, şirketinin 2018-2021 envanter defterlerinin mahkeme süreçlerinde kaybolduğu iddiasıyla yaptığı zayi belgesi başvurusunu delil eksikliği ve gerekçelerle reddetti.
Özet: Bir şirket, çok sayıda dava sürecinde mahkemeler ve bilirkişi heyetleri arasında defalarca el değiştiren 2018-2021 takvim yıllarına ait envanter defterlerinin kaybolduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiş; ancak mahkeme, defterlerin ne zaman kaybedildiğinin somut olarak açıklanmaması, kaybın oluş şekline dair delil sunulamaması, iddiaların soyut kalması, tacirin basiretli bir tüccar olarak özen yükümlülüğünü yerine getirmediği kanaati ve olası bir vergi incelemesinden kaçınma amacı taşıdığı şüphesiyle, defterlerin irade dışı kaybının ispatlanamadığı gerekçesiyle zayi belgesi talebini reddetmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████TALEP
: Zayi Belgesi VerilmesiTALEP TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVATalep eden asil talep dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri gereğince ticari defterlerin tutulması, saklanması ve gerektiğinde ibrazı zorunlu bulunduğunu, şirketinin de bu yasal yükümlülükler çerçevesinde defter ve belgelerini düzenli bir şekilde tuttuğunu, ancak, şirketi hakkında devam eden çok sayıda dava ve yasal süreçler bulunduğunu, bu davalar kapsamında, şirketine ait ticari defterler ve belgeler, mahkemeler ve bilirkişi heyetlerine defalarca kez teslim edilmek durumunda kalındığını, bu yoğun "gidiş-gelişler" ve evrak sirkülasyonu sırasında, şirketinin 2018, 2019, 2020 ve 2021 takvim yıllarına ait Envanter Defterlerini çok sıkı bir şekilde aramalarına rağmen bulamadıklarını beyanla; Şirketi ------ Şirketi'ne ait 2018, 2019, 2020 ve 2021 takvim yıllarına ilişkin envanter defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE
:Talep hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir. TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 günlük yasal sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir.TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi, basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir.Talep eden taraf Talep eden şirketin şirketin 2018-2019-2020 ve 2021 yıllarına ait envanter defterlerinin zayi olduğunu beyan ile eldeki davanın açıldığını ileri sürmektedir. Talep dilekçesinde talebe konu defterlerin ne zaman kaybedildiği hususuna yer verilmediği, muğlak zaman diliminden bahsedildiği, talebin süresinde istenip istenmediğinin denetlenmesinin mümkün olmadığı, çok sayıda davası olması sebebiyle mahkemelere ve bilirkişi heyetlerine ticari defterlerin gidiş gelişleri esnasında kaybolduğu iddiasını ispatlar delil sunulmadığı, defterlerin incelendiğinin bahsedildiği çok sayıdaki mahkeme dosyalarının numaralarının bildirilmediği, iddiaların gerçekliğinin incelenemediği, soyut beyan şeklinde olduğu, talep eden şirket hakkında vergi incelemesi bulunduğu anlaşıldığından talep eden tarafından iradesi dışında ticari defterlerinin kaybolduğu hususu ispat edilemediğinden, vergi soruşturmasından kaçınmak maksadıyla talepte bulunulduğu kanaati ile talebin reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Talebin REDDİNE,2-Karar harcı başlangıçta peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Talep eden tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep tarafa iadesineDair; talep eden asilin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.