asliye ticaret mahkemesi, davalının tacir sıfatı bulunmaması nedeniyle ödünç verme sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevsizlik kararı vererek dosyayı asliye hukuk mahkemesine gönderdi.

Asliye Ticaret Mahkemesi, davalının tacir sıfatı bulunmaması nedeniyle ödünç verme sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevsizlik kararı vererek dosyayı Asliye Hukuk Mahkemesine gönderdi.

Özet: Davacı şirketin, davalıdan ticari ödünç alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talepli davada, mahkeme, davalının tacir sıfatı taşımaması ve uyuşmazlığın mutlak ya da nispi ticari dava niteliğinde olmaması sebebiyle kendisini görevsiz bularak, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinin mümkün olmadığına, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vererek, davayı dava şartı yokluğundan usulen reddetmiş ve dosyayı ilgili Asliye Hukuk Mahkemesine göndermiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkinden kaynaklanan alacak sebebiyle düzenlenen 435.000,00 TL ticari ödünç alacağının davalı yanca ödenmediği, alacağın işlemiş ve işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili için ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu, davalının itirazları alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğundan bahisle, müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarının incelenmesini, ----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas numaralı dosyasında davalınlın yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli yapılan itirazın iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Dilekçeler teatisi ve ön inceleme yapılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle cari hesaptan kaynaklanan kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.

Davaya konu icra dosyası, davalının ticaret sicil kaydı, vergi kayıtları ve esnaf kayıtları celp edilmiştir.Ticari davalar TTK’nın 4/1.maddesinde tanımlanmıştır. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Davaya konu uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava anlamında bir uyuşmazlık niteliğinde olmadığı gibi, davalının tacir sıfatının bulunmadığı, davalı tarafın limited şirketin yetkilisi, ortağı olmasının davalıya tacir sıfatı kazandırmayacağı, dolayısıyla nispi ticari dava ölçüleri yönünden de ilgili şartların oluşmadığı, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi mümkün olmayıp 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2/2 maddesi gereğince görüm ve çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıda anlatılan nedenlerle TTK'nun 4(1) maddesindeki düzenleme nedeniyle somut davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı, görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, görevli Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Somut olayda;

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,

2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli -----Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tebliği ile İHTARINA,

4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.