İnşaat sözleşmesinden doğan çelik konstrüksiyon imalatındaki ayıplı işler, hakedişin tespiti, vinç giderleri ve sözleşme feshi kaynaklı alacak-tazminat uyuşmazlığında bozmaya uyma.
Özet: Metinde, bir otel çatısı çelik konstrüksiyon işine ilişkin sözleşmeden doğan uyuşmazlık ele alınmıştır; otel inşaatçısı, alt yüklenicinin ayıplı ve gecikmeli ifası nedeniyle sözleşmenin feshi ve zararlarının tazminini talep ederken, alt yüklenici ise yaptığı işin bedelinin ödenmediği gerekçesiyle icra takibine itirazın iptalini istemiş olup, ilk derece mahkemesi kararı, tamamlanan işlerin ölçülerek, ayıplı kısımlar için indirim ve vinç giderleri dahil hak edilen toplam iş bedelinin sözleşme birim fiyatları üzerinden yeniden hesaplanması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.BİRLEŞEN AFYONKARAHİSAR 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN ████████ ESAS DOSYASINDAİSTİNAF EDEN DAVACI
: ..... Hidrolik Makina Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.İSTİNAF EDEN DAVALI
: ... Sağlık ve Turizm Hizmetleri İnş. San. ve Tic. A.Ş.MAHKEMESİ
: Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)SAYISI
: ████████ E., ████████ K.Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararlar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :I. DAVA1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında müvekkili şirketçe yaptırılan ... Termal Otel İnşaatının otel çatısı çelik konstrüksiyon imalatı, montajı ve boyanması işi için 05.10.2012 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre yapılacak işle ilgili nakliyenin yükleniciye, kule vincin ise müvekkili şirkete ait olduğunu, sözleşmenin kg bedelinin KDV hariç 2,70 TL, yapılacak işin ise yaklaşık 130 ton olduğunu, davalı şirketin sözleşmede belirtilen süre içerisinde sözleşme konusu yapıyı tamamlayamadığını, tamamladığı kısımların da projedeki ve teknik şartnamedeki şartlara aykırı ve ayıplı olarak tamamladığını, müvekkili şirketçe sözleşme gereği yapının hızlanması ve eksik hususların tamamlanması için e ihtarnameler gönderildiğini, Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ D.iş sayılı dosyasıyla davalı şirketçe yapılan iş ve yapılan işin bedeli, ayıplı işlemlerin tespitinin talep edildiğini, bilirkişi raporunda belirtilen eksikliklerin ve ayıpların giderilmesi için davalı şirkete gönderilen ihtarnameye rağmen davalı şirketçe edimlerin yerine getirilmediğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin feshedildiğini, davalı şirkete yaptığı iş karşılığı 300.000,00 TL bedel ödendiğini, müvekkili şirketin yapılan işten fazla bedel ödediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan 25.000,00 TL'lik maddi zararın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte tazminini talep etmiştir.2. Birleşen ████████ Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı firma ve çalışanların müvekkil şirketin ve çalışanlarının engellenmesi nedeni ile işi tam olarak bitiremediğini, davalının kalan meblağı ödememek için müvekkilinin inşaat sahasındaki çalışmalarını engellediğini, müvekkilinin engellemelere rağmen değişik iş raporunda belirtilen montaj ve kaynak hatalarını bitirdiğini, müvekkilinin davalı şirkete yaptığı iş bedelinin boya bedeli düşüldükten sonra 333.450,00 TL+KDV olduğunu, müvekkilinin toplamda sadece 300.000,00 TL almış olup, bakiye bedel için başlatılan icra takibine davalı itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.3. Birleşen ████████ Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; toplam 16 adet faturadan dolayı davalı aleyhine başlattıkları icra takibine davalı itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde;müvekkilinin davacının tüm engellemelerine rağmen işi bitirdiğini, davacıdan alacaklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.2.Birleşen ████████ Esas sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde;kesinleşen tespit raporuna göre davacının yaptığı iş bedelinin 298.350,00 TL olduğunu, müvekkilinin ödediği bedelin ise 300.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin alacaklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.3.Birleşen ████████ Esas sayılı dosyada davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin herhangi bir borcu olmamasına rağmen davacının 5-6 yıl sonra kötüniyetli takip başlattığını savunarak, davanın reddini istemiştir.III. MAHKEME KARARIMahkemenin 23.10.2018 tarihli kararı ile asıl davanın reddine, birleşen ████████ Esas sayılı davanın kısmen kabulü ile itirazın 25.617,74 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİMahkemenin 23.10.2018 tarihli kararının süresi içinde taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, gerçekleştirilen imalâtların ölçümünün ayrı ayrı yaptırılıp sözleşme birim fiyatlarıyla yapılmış olan işin bedelinden ayıplara göre indirimi gereken bedelin saptanması ve davacı-birleşen dosya davalısı ... Sağlık ve Tur. Hiz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından temin edilen vinç giderlerinin dikkate alınarak hak edilen tüm iş bedelinin hesaplattırılıp bundan ödemelerin mahsubu ile sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozma kararı verilmiş olup, bozmadan sonra alınan rapor bozma öncesi alınan 23.07.2018 tarihli 4. ek raporun tekrarı niteliğinde olup bozmaya uygun olmadığı, bundan başka, davalı-birleşen dosya davacısı yüklenici tarafından yapılan işler ile ilgili bakiye alacağının olduğundan bahisle eldeki davadan başka Afyonkarahisar Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayısında itirazın iptâli davası açtığı ve bu davada karar verildiği, bahsi geçen dosya getirtilip incelenerek mükerrer alacak talep edilip edilmediği belirlenerek dosya derdest ise gerektiğinde bu dosya ile birleştirilmesi, kesinleşmiş ise kesinleşen olguların bu davaya etkisi tartışılarak yeniden ek rapor alınıp davanın esasının çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.Dairemiz bozma kararından sonra mahkemenin ████████ Esas sayılı dosyanın işbu dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmede KDV hariç 2.75 TL/kg birim fiyat yazılmasına rağmen KDV hariç 2.70 TL/kg birim fiyat üzerinden anlaşma yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup iş sahibi olan asıl dosya davacısı tarafından davalı-karşı davacıya 300.000,00 TL ödeme yapıldığı, yüklenici davalının sözleşme konusu işi %85 oranında tamamladığı, davacının sözleşmeyi feshederek işi dava dışı kişilere tamamlattığı, taraflarca yapılan işler ve ödemeler mahsup edildiğinde tarafların birbirlerinden alacak ve borçlarının olmadığı, davacının feshettiği sözleşme bakımından müspet zararlarının tazminini talep edemeyeceği ve birleşen ████████ esas numaralı dosyaya konu icra takibi bakımından davacının kötü niyetle takip başlattığının sabit kabul edilemeyeceği gerekçesiyle asıl dosya ile ████████ esas numaralı dosyanın reddine, birleşen ████████ esas numaralı dosya yönünden yapılan değerlendirmede ise davaya dayanak ilamsız icra takibinde ileri sürülen taleplerin 4.849,12 TL'lik kısmının asıl dosyaya konu işle ilgili olmadığı bu hali ile icra takibinin mükerrer olmadığı gerekçesiyle birleşen ████████ Esas sayılı davanın kısmen kabulü ile takibin 4.849,12 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.Dairemiz 23.01.2025 tarihli kararı ile Birleşen ████████ Esas sayılı dosya istinaf incelemesine tabi olduğu için istinaf incelemesi yapılmak üzere dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiştir.Konya Bölge Adliye Mahkemesi 22.05.2025 tarihli kararı ile birleşen ████████ Esas sayılı dosyası yönünden tarafların istinaf ettikleri miktar nazara alındığında kararın kesin olduğu gerekçesiyle, istinaf dilekçelerinin reddine karar vermiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Asıl davada davacı vekili temyiz dilekçesinde;a.Bozma ilamı gereği aldırılan bilirkişi raporunda işin eksik bırakıldığı, ikmal için ve fazla ödenen bedelle birlikte 79.078,00 TL alacağı olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin uğradığı zararın sabit hale geldiğini,b.Dava konusunun müvekkilinin menfi zararını oluşturduğunu, müspet zarar olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bozma ilamındaki hususların usuli kazanılmış hak olduğunu,c.Birleşen ████████ Esas sayılı dosyada ise davalı vekilinin duruşma beyanına göre talebin yapılan işe ilişkin olduğu, mükerrer olduğunun sabit olmasına rağmen davanın kısmen kabulü kararının hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.2.Birleşen davalarda davacı vekil temyiz dilekçesinde;a. Müvekkilinin fazla imalat nedeniyle alacağı bulunduğunun bilirkişi raporlarıyla tespit edildiğini, ayıplı imalat olmadığından ayıp bedeli düşülmeden alacağın hesaplanması gerektiğini,b. Birleşen ████████ Esas sayılı dosyada müvekkili şirketin çatı yapımına ilişkin masraflara yönelik kesilen faturaların ödenmemesi nedeniyle başlattığı takibe itirazın haksız olduğunu, ticari defterlere göre alacağı olduğunun tespit edildiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada eser sözleşmesine dayalı eksik ve ayıplı iş bedelinin tahsili, birleşen ████████ Esas sayılı dosyada eser sözleşmesine dayalı bakiye alacak için başlatılan icra takibine itirazın iptali, birleşen ████████ Esas sayılı dosyada ise faturalara dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.1- Asıl davada davacı vekilinin temyiz istemi yönünden;Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ve özellikle Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ████████ D.İş dosyası esas alınarak belirlenen işin tamamlanma oranı dikkate alındığında; asıl davada davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2-Birleşen ████████ Esas sayılı davada davacı vekilinin temyiz itirazların incelenmesinde;Asıl davada davacı iş sahibi işin tamamlanmadığını, tamamlanan kısımda da eksik ve ayıplı iş olduğunu, 300.000,00 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek tazminat istemiş, birleşen davada davacı yüklenici ise iş sahibi engellemesi nedeniyle işin tamamlanamadığını, değişik iş tespit dosyasından sonra ayıpların giderildiğini ve bakiye alacağı olduğunu ileri sürmüştür.Dosya kapsamında mevcut raporlar dikkate alındığında taraflar arasındaki “otel çatısı çelik konstrüksiyon imalatı montajı ve boyanması işinin” çelik profil imalatında eksik olmadığı, boya ve montaj işinde ayıplı işler olduğu, sözleşmenin iş sahibi tarafından feshedildiği görülmüştür.21.07.2022 tarihli son bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere ████████ Değişik İş dosyasında alınan raporda işin %85 oranında tamamlandığı, montaj ve boya işinde eksik ve ayıplı imalatların işin %15'ini oluşturduğu tespitine tarafların itirazı olmadığı, Değişik İş raporundan sonra işin tamamlandığına yönelik yüklenici savunmasının da kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.Mahkemece, 21.07.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda işin %85 tamamlanma oranı ile iş bedelinin KDV dahil 318.212,58 TL olduğu, boya ve montaj işi ayıp bedelinin %15’lik kısmı oluşturduğu tespit edilmiş olmakla, işin tamamlanma oranına göre 318.212,58 TL hakedişten yükleniciye ödenen 300.000,00 TL’nin mahsubu sonucunda yüklenicinin 18.212,58 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle birleşen davada itirazın bu miktar üzerinden iptaline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, karar bozmayı gerektirmiştir.3- Tarafların birleşen ████████ Esas sayılı dosyaya ilişkin temyiz itirazları yönünden ise; işbu dosyaya ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı kesin olup, inceleme yapılamayacağından temyiz dilekçelerinin kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle ayrı ayrı reddi gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,2- (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen ████████ Esas sayılı davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA,3. (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle tarafların birleşen ████████ Esas sayılı dosyaya yönelik temyiz dilekçelerinin kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle REDDİNE,Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,Asıl ve birleşen ████████ Esas sayılı davada kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,06.10.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.