istanbul 19. asliye ticaret mahkemesinde görülen, idarenin kamu ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmet binasının kusurlu cephe imalatından doğan alacak davası.

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, idarenin kamu ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmet binasının kusurlu cephe imalatından doğan alacak davası.

Özet: Kamu İhale Kanunu kapsamında bir hizmet binasının inşasını üstlenen yüklenici firma aleyhine açılan bu alacak davasında, davacı idare; binanın dış cephesindeki kusurlu imalatlar, işçilik ve montaj hataları nedeniyle oluşan rüzgar kaynaklı şişme, dökülme ve yağmur girişi gibi ciddi sorunların, can güvenliğini tehdit etmesi ve binaya zarar vermesi üzerine, söz konusu arızaların giderilmesi için kendi namına yaptırdığı söküm ve yenileme işlemlerinin maliyetini, ticari avans faizi ve KDV ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmektedir. Arabuluculuk süreci anlaşmazlıkla sonuçlanmıştır.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Alacak

DAVA TARİHİ

:█████/2022

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Kamu İhale Kanunu'na ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu' na tabi ihalelere istinaden yapılan sözleşme kapsamında davalı tarafın taahhüdü kapsamında tamamlanan ... ... Şube Müdürlüğü Hizmet binasının kusurlu inşaası nedeniyle sökümü yapılan malzemelerin kaldırılması, cephe yenileme işlemi yapımı ile ilgili müvekkili idarenin uğradığı zarar ve ziyan miktarının temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ve KDV miktarı ile birlikte davalı şirketten tazmini için işbu davayı açtıklarını, dava açılmadan önce 06.04.2022 tarihinde arabuluculuk başvurusunun yapılmış olup görüşmenin anlaşamama ile sonuçlandığını, müvekkili idare ile davalı şirket arasında yapılan sözleşme suretleri ve dava konusu ile ilgili idare kayıtları CD kayıt olarak dilekçe ekinde dosyaya ibraz edildiğini, İdarenin Su İnşaat Daire Başkanlığı yatırım programında bulunan ve ... İnş.Mak.ve Taah.Tic.A.Ş.'nin taahhüdü altında yapım çalışmaları tamamlanıp, Geçici-Kesin Kabulü yapıldığını ve Kesin hesap çalışmaları neticelenmiş olan "... ... ... Hizmet Binaları İnşaatı" işi bünyesinde bulunan ... Hizmet Binasında dış cephede rüzgardan dolayı şişme ve dökülmeler meydana geldiğini ve insan hayatı için tehlike arz ettiğini, yağışlı havalarda dış cephelerden içeriye yağmur girdiğinden bina içine zarar verdiğini, dış cephe sorunlarının giderilmesi için idarenin talebi üzerine ilgili firma tarafından herhangi bir işlem yapılmadığından sorunların giderek arttığını ve cephenin büyük çoğunluğunun zarar gördüğünü, montajının yapılmamasından kaynaklandığı ve ekli raporda da belirtildiği üzere işçilik hatalarından dolayı kompozit panel cephenin büyük oranda zarar gördüğünün bildirildiğini, bina dış cephesindeki sorunların giderilmesi maksadıyla tüm imalatların Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca ilgili firmanın namı hesabına yaptırıldığını, sökümü yapılan malzemelerin ... Hizmet Binası sahasından kaldırılması, cephe yenileme işlemi yapım bedelinin 10 (On) gün içerisinde İdare veznesine yatırılması ve bu konuda Başkanlığın bilgilendirilmesi, aksi takdirde söz konusu yapım bedelinin tahsili için kanuni işlemlerin başlatılacağı hususlarının yüklenici firmaya bildirildiğini, müvekkili İdare ile davalı şirket arasında yapılan sözleşme suretleri ve idare kayıtlarını CD kayıt olarak dilekçe ekinde dosyaya ibraz edildiğini, dava konusu ihtilafla ilgili davalı şirket ile yapılan sözleşmelerde İhale şartnamesinde ve sözleşmesinde ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunda ve sair ilgili mevzuatta davalı müteahhit şirketlerin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin bulunduğunu, davalı şirket ile yapılan sözleşmede, ihale şartnamesinde, kanunda ve şartnamede davalı müteahhit şirketin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin bulunduğunu, dava konusu ihtilafla ilgili mevzuat hükümleri resen dikkate alınmak üzere, Davalı şirket ile müvekkili İdare arasında Kamu İhale Kanunu'na ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu' na tabi ihalelere istinaden yapılan sözleşme kapsamında davalı tarafın taahhüdü kapsamında tamamlanan ... ... Şube Müdürlüğü Hizmet binasının davalı şirket tarafından kusurlu inşaası, yapımın fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapılması, davalı şirket tarafından taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verilmesi, kompozit panel cephe kaplamasının altındaki konstrüksiyonun, cepheye uygun bir şekilde montajının yapılmaması, işçilik ve imalat hatalarından dolayı kompozit panel cephenin büyük oranda zarar görmesi nedeniyle sökümü yapılan malzemelerin kaldırılması, cephe yenileme işlemi yapımı ile ilgili müvekkili idarenin dava konusu olayla ilgili uğradığı zarar ve ziyan miktarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ve KDV miktarı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, dava konusu ihtilafla ilgili mevzuat hükümleri re'sen dikkate alınarak, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; toplam 1.089.941,20.-TL ve KDV bedelinin temerrüt tarihinden birlikte davalıdan tahsiline, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... ... Şube Müdürlüğü Hizmet Binası'nın inşası için ihalelere katıldığını ve yapılan ihale sonucu söz konusu inşa işini aldığını, 4735 Sayılı Kanun'un 62. Maddesinde de açıkça belirtildiği üzere "Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleriyapılmadan ihaleye çıkılmaz. " denildiğini, yine aynı maddenin devamında bina işlerinde kesin proje yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı hususunun yasa koyucu tarafından hüküm altına alındığını, müvekkili tarafından başvurulan ihalenin konusunun bina yapım işi olduğundan tüm uygulama projelerinin tamamlandığını ve kesin projenin de kabul edildiğini, müvekkili şirketin de işi bu şekilde üstlendiğini, yani binanın yapımı ile ilgili tüm projenin ... tarafından hazırlandığını, kullanılacak tüm malzemelerin ... tarafından seçildiğini, binanın nasıl yapılacağı, nasıl yapılacağı, nasıl güçlendirileceği, tüm bunların ... tarafından belirlendiğini ve daha sonra ise ihaleye çıkılarak ihalenin müvekkili şirkete verildiğini, gerekli keşif yapıldığında ve bina incelendiğinde müvekkili şirketin söz konusu binayı tamamen ...'nin hazırladığı projeye uygun olarak yaptığının görüleceğini, ... tarafından verilen malzemeler kullanıldığını, ekte sundukları ... Genel Müdürlüğü tarafından müvekkili şirkete gönderilen █████/2014 tarihli belgede de görüleceği üzere belirtilen dış cephe malzemelerinin kullanılmasının uygun görüldüğünü, yani müvekkili şirketin davacının onayı olmayan hiçbir işlem yapmadığını, bu haliyle de müvekkiline herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğinin ortada olduğunu, zira ilgili Kanunun 25. Maddesinde yüklenicinin kusurlu olduğu hallerin sayıldığını, müvekkilin ise bu hallerden hiçbirine uyan bir davranışı olmadığını, davacı tarafından ... Mühendislik firmasından alınan raporda da belirtildiği üzere kompozit panellerin ölçüsünün 85x230 cm olduğunu, cephede kullanılan kompozit levhaların ebatlarının büyük olduğundan ve ince malzeme kullanıldığından aşırı rüzgara maruz kalması sebebi ile köşe kısımlarında kırılma ve açılmalar meydana geldiğini, açılan kısımlar neticesinde de binanın soğuk ve yağmur suyuna maruz kalıp binada ısı ve su yalıtımı ile alakalı problemlerin meydana geldiğini, şiddetli rüzgarlar neticesinde kompozit levhaların yerinden sökülüp taşıyıcı sistemin zarar gördüğünün tespit edildiğini, problemin aşırı rüzgar ve kompozit levhaların ebatlarının büyüklüğü ile inceliğinden kaynaklandığını, binanın bulunduğu konum göz önüne alındığından aşırı rüzgarlı ve yağmurlu bir alanda olduğu bu sebeple gerek kompozit levha ebatlarının gerekse de malzeme seçiminin hatalı olduğubub aşikar olduğunu, bu durumun da proje hatasından kaynaklandığının ortada olduğunu, hal böyle iken de bu aşamadan sonra projenin müvekkili firma tarafından değiştirilmesinin mümkün olmadığını, kısacası tüm bu hususların proje hatası olup müvekkili firmanın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı idarece taraflarına bildirilen belgeni gerçeği yansıtmadığını, davacı idarenin yazısının hakikate aykırı bilgiler olduğunu, ayrıca davacı idare tarafından ... Mühendislik firmasından alınan raporun ekinde görülen fotoğraflardan anlaşılacağı üzere binanın aşırı rüzgara maruz kalan yan cephesi hasarlı iken tüm cephenin yenilenmesi cihetine gidilerek projenin hatalı olduğunun kabullenildiğini beyanlarla haksız ve hukuksuz davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, Arabuluculuk Son Tutanakları, cevap dilekçeleri, sunulan tüm beyan dilekçeleri, celp edilen deliller ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde; 13.05.2022 taribli Arabuluculuk anlaşamama son tutanağı, dava konusu ile ilgili ödeme yazıları, sözleşme dosyası (CD) ve şartname suretleri, bir kısım İdare kayıtları sunulmuştur.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden █████/2017- █████/2017 tarihleri arasında ... bölgesine ait hava durumunu gösterir bilgi ve belgelerinin istenilerek dosya içerisine kazandırılmıştır.

Davacı ... vekilince ... İnşaat Makina Ve Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi ile ... arasında imzalanan sözleşme dosyasında yer alan tüm veriler CD ortamında dosyaya ibrz edilmiştir.

█████/2023 tarihli celsede dinlenen davacı tanığı ...beyanında: "Ben dava konusu işte kontrol şefiydim, işin yapımı esnasında kontrol mühendisleri bulunmaktaydı, işin yapımı sonrasında hatalı imalatlar sebebi ile özellikle alttaki konstrüksiyondaki kopmalar başlayarak cephelere de yayıldı ve de dış cephede bir kısım kopmalar oldu, biz bu durumu yüklenici firmaya bildirdik ancak kendileri herhangi bir tamamlama yapmadılar, rüzgarın da etkisiyle cephenin bir kaç noktasında bulunan problemler, dış cephenin tamamına yayıldı ve tehlikeli bir durum arz etti, biz de bu durumu idareye bildirdik ve idare kanalı ile var olan cephe tamamıyla sökülerek yeniden yaptırıldı, başlangıçta dış cepheye bakıldığında herhangi bir sorun yok görünüyordu ancak bina yüksek bir kotta bulunduğundan ötürü rüzgarın etkisiyle birlikte panellerde oynamalar oluyor, bunun sonucu olarak da dış cephede kopmalar oluyor, bu da rüzgarın etkisiyle ortaya çıkan bir durumdur, usulüne uygun bir şekilde bu işler yapılmış olsaydı, rüzgardan dahi etkilenmezdi, bu şekilde arızanın olması mümkün olmazdı..." şeklinde,

Davacı Tanığı ... beyanında; "Ben kontrol teşkilatında çalışıyorum, inşaat kontrol mühendisiyim, inşaat yapılırken iskeleler kuruluyor, karkas demirler sabitleniyor, üzerinde kompozitler yapılıyordu, davaya konu inşaatta meydana gelen ilk rüzgarda kompozitlerin hasar aldığını, bölgesel açılmaları olduğunu fark ettik, bu durumu derhal müteahhit firmaya bildirdik ancak kendileri gelip bu eksikliği tamamlamadılar, kompozitler açılınca eğer derhal müdahale yapılır ise tamamının sökülmesine gerek kalmıyor bölgesel olarak eksiklikler tamamlanırsa sonrasında sorun teşkil etmiyor ancak bizim hemen bildirimimize rağmen bu eksiklikler yapılmadı ve bu sebeple kompozitler açılarak yayıldılar ve zarar büyüdü, bu kompozitler usulüne uygun olarak yapılsaydı rüzgarla birlikte yine bir kısım sorunlar teşkil edebilir çünkü işçilik yapımı bu arada çok önemlidir, işçilik yapımındaki herhangi bir ufak hatada örneğin bir vidanın eksik olması gibi bu halde de rüzgardan etkilenme meydana gelebilir." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında tanık ... Beyanında: " Ben davalı şirkette 2014-2015 yılları arasında şantiye şefi olarak çalıştım. Dava konusu ... ... Şube Müdürlüğünün Hizmet Binası inşaatının başlamasından bitimine kadar orada görev aldım. İnşaat yapılırken de davacı kurum tarafından sürekli kontrollü denetimler yapılıyordu. Davalı firma almış olduğu işi eksiksiz ve tam olarak teslim etti. İnşaatta kullanılan tüm malzemeler davacı kurumun kontrol teşkilatı tarafından onaylatılarak tutanak altına alınıp bu şekilde kullanılmıştır. İnşaatın bitmesi yaklaşık 2 yıl sürmüştür. İnşaatın cephe yenileme işlemi ile ilgili benim herhangi bir bilgim yoktur. Davalı firma hizmet binasının kaba inşaat ve ince işçilik dahil bütün işlerini yapmıştır. Anahtar teslimi olarak anlaşılmıştı ve idareye eksiksiz olarak teslim edilmiştir. Benim inşaatta olduğum süre boyunca eksik bırakılan bir iş görmedim. Tamamı bitmiş bir vaziyette teslim edildiğine şahit oldum. Biz inşaatı teslim ettiğimizde binanın dış cephesi ile ilgili de bir eksik veya kusur yoktu." şeklinde beyanda bulunmuştur.

█████/2024 tarihli ara karar ile; taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca davalı tarafın üzerine düşen edimi eksiksiz ve ayıpsız şekilde yerine getirip getirmediği bu sebeplerle davacının zarar uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarının tespiti noktalarında bilirkişilerden rapor aldırılması yoluna gidilerek dava konusu taşınmazın bulunduğu yer üzerinde keşfen inceleme yapılmasına karar verilmiş, █████/2023 günü mahalinde teknik bilirkişiler refakate alınarak inceleme yapılmıştır. Bu noktada MM ..., Nitelikli Hesap Uzmanı ...., İnşaat Mühendisi..., Mimar ... tarafından düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda neticeten;

B- Mali inceleme ve değerlendirme

1) usul incelemesi

A- Davacı şirketin ticari defterleri;

Davacı ... Genel Müdürlüğü'nün 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterleri,

1-Davacı şirketin ticari defterleri 6762 sayılı ETTK 66 6102 Sayılı Yeni Ticaret Kanunun 64- ve 213 sayılı V.U.K. ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur.

2-Ticari defterler TTK 69 ve 213 sayılı kanunun 216.md gereğince açılış tasdikleri süresinde yapılmıştır.

3-Ticari defterler VUK 228-226 md gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulup kazıntı ve silintiye rastlanmamıştır.

4-ETTK 70/6 md. 72/3 fıkraları ve YTTK 64/3 fıkraları gereğince 2016-2017 yılı ticari defterlerinin süresinde kapanış tasdikleri yapılmıştır.

Ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85 md ve HMK 222. maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuştur.

2) Mali Tespitler

1-Davacı ... Genel Müdürlüğü Ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede Davaya konu projenin söküm işini yapan firmanın Dava Dışı ... Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu ve bu şirketin cari hesap hareketlerini 320 Satıcılar hesabında 320 01 01 01 01 00653 nolu satıcı cari kartında takip ettiği, Davaya konu işi “... Şube Müdürlüğü Dış Cephe Kompozit Panellerin Söküm İşi” açıklamalı fatura ile 06.04.2020 tarihinde 87.700,00 TL* KDV 95.593,00 TL tutarlık fatura ile def- terlerine kayıt yaptırdığı görülmüştür.

2-İlgili söküm faturasının ödemesini ise “... Mühendislik Taahhüt İnş. San. Ve tic. Ltd. Şti. Firmasının ... şube müdürlüğü dış cephe kompozit panellerinin sökümü işi. Isının ... nolu fatura ödemesi” açıklamalı eft dekontu ile 04.05.2020 Tarihinde Dava dışı şirkete yaptığı görülmüştür. Sunulan fatura, dekont ve ticari defterler arasında çelişki görülmemiştir.

3-Davaya konu ... Şube Müdürlüğü Kompozit Dış Cephe Yenilenmesi işinin Dava dışı ... Yapı San. Ve tic. Ltd. Şti.- ... İnş.Elek.Teks.San.ve Tic.Ltd.Şti. İş ortaklığı şirketine yaptırıldığı. Bu işin Dava dışı şirketin yüklendiği diğer işler kapsamına dahil edilerek yapıldığı görülmüştür. Davacı şirketin yapılan bakım onarım işine istinaden Dava Dışı Dessenşirketinden aldığı faturalar incelemem kapsamına ibraz edilmiş, ödemelerin ise cari hesap kapsamında yapıldığı görülmüştür. Davaya konu işin dahil olduğu hakkediş fatura tutar ve tarihleri tabloda detaylandırılmıştır.

4-Teknik değerlendirmeler bölümünde tamir bakım masraf tutarı 944.827,21 TL olarak tespit edilmiş olup bu tutar üzerinden yapılan hesaplamada Davacı kurum 17.12.2021 Tarih 20210980247sayılı yazısının Davalı'ya e tebligat ile tebliğ edildiği, tebligatın 5 gün sonra olan 22.12.2021 tarihinde yapılmış sayılacağı, söz konusu yazıda Yapım İşleri Şartnamesi” ne uygun bir şekilde ödemenin yapılması için 10 günlük süre verildiği, bu nedenle 02.01.2022 tarihinin Davalının temerrüde düştüğü tarih olduğu, temerrüt tarihi olan 02.01.2022 tarihine göre yapılan hesaplamada 04.07.2022 dava tarihine kadar Davalıdan KDV Dahil 1.239.032,65 TL asıl alacağa 97.841,15 TL ticari avans faizi talep edebileceği Takdiri Sayın Mahkemenize Aittir.

Kanaat ve Sonuç; Yukarıda açıklanan bilgiler muvacehesinde ve Takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu işaret edilmek üzere, Sayın Mahkemece tarafımıza verilen görev kararı doğrultusunda, dava dosyası ve tarafların delilleri ile beyanları çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda; ... Hizmet Binasının dış cephesinde meydana gelen hasar ile ilgili dava dışı Yüklenici ... Mühendislik Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. neyaptırılan cephe yenileme işine ilişkin harcanan 1.032.527,21 TL + KDVtutarlı kısmın, davacı ... tarafından davalı ... İnşaat Mak. Ve Taah. Tic. A.Ş. den talep edebileceği, Davacı kurumun 17.12.2021 temerrüt tarihinden 04.07.2022 dava tarihine kadar Davalıdan KDV Dahil 1.239.032,65 TL asıl alacağa 97.841,15 TL ticari avans faizi talep edebileceği Takdiri Sayın Mahkemenize Aittir." şeklinde görüş bildirilmiş, hesaplama yapılmıştır.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davalı vekilince █████/2024, davacı vekilince █████/2024 ve █████/2024 tarihli ve davalı vekilince █████/2024 tarihli beyan ve itiraz dilekçeleri sunulduğu görülmüştür.

█████/2024 tarihli celsede davacı vekiline bilirkişi raporunun 10. Sayfasında geçen fiyat analiz raporunu sunmak üzere kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde █████/2024 tarihli dilekçe ve ekinde ... Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı yazısı sunulmuştur. Yine aynı celsede eksik hususların giderilmesi ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti ek raporunda;

Kanaat ve Sonuç; Yukarıda açıklanan bilgiler muvacehesinde ve Takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu işaret edilmek üzere, Sayın Mahkemece tarafımıza verilen görev kapsamında, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler ile taraf vekillerinin kök raporumuza ilişkin itirazları çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda; ... Hizmet Binasının dış cephesinde meydana gelen hasar ile ilgili dava dışı Yüklenici ... Mühendislik Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.” ne yaptırılan cephe yenileme işine ilişkin harcanan 1.042.142,98 TL KDV tutarlı kısmın, davacı ... tarafından davalı ... İnşaat Mak. Ve Taah. Tic. A.Ş.' den talep edebileceği,

Davacı kurumun 17.12.2021 temerrüt tarihinden 04.07.2022 dava tarihine kadar Davalıdan KDV Dahil 1.170.295,80 TL asıl alacağa 92.413,29TL ticari avans faizi talep edebileceği Takdiri Sayın Mahkemenize Aittir." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Davalı vekilince █████/2025 tarihli dilekçe ile bilirkişi ek raporuna karşı itirazda bulunulmuştur. Yine davacı vekilince █████/2025 tarihli dilekçe ile bilirkişi ek raporuna karşı beyanda bulunulmuş, kısmi itiraz edilmiştir.

Uyuşmazlık konusunun, taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca davalı tarafın üzerine düşen edimi eksiksiz ve ayıpsız şekilde yerine getirip getirmediği, bu sebeplerle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf iddiaları, celp edilen tüm dosyalar, mahallinde yapılan keşif incelemesi, alınan bilirkişi kök ve ek raporu hep birlikte incelenip değerlendirilmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili idare arasında Kamu İhale Kanunu'na ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu' na tabi ihalelere istinaden yapılan sözleşme kapsamında davalı tarafın taahhüdü kapsamında tamamlanan ... ... Şube Müdürlüğü Hizmet binasının davalı şirket tarafından kusurlu inşaası, yapımın fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapılması, davalı şirket tarafından taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verilmesi, kompozit panel cephe kaplamasının altındaki konstrüksiyonun, cepheye uygun bir şekilde montajının yapılmaması, işçilik ve imalat hatalarından dolayı kompozit panel cephenin büyük oranda zarar görmesi nedeniyle sökümü yapılan malzemelerin kaldırılması, cephe yenileme işlemi yapımı ile ilgili müvekkili idarenin dava konusu olayla ilgili uğradığı zarar nedeniyle fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; toplam 1.089.941,20 TL ve KDV bedelinin tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile; binanın yapımı ile ilgili tüm projenin ... tarafından hazırlandığını, kullanılacak tüm malzemelerin ... tarafından seçildiğini, binanın nasıl yapılacağı, nasıl güçlendirileceği gibi tüm hususların ... tarafından belirlendiğini ve daha sonra ise ihaleye çıkılarak ihalenin müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirketin söz konusu binayı tamamen ...'nin hazırladığı projeye uygun olarak yaptığını, ... tarafından verilen malzemelerin kullanıldığını, belirtilen dış cephe malzemelerinin kullanılmasının uygun görüldüğünü, yani müvekkili şirketin davacının onayı olmayan hiçbir işlem yapmadığını, bu haliyle de müvekkiline herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğinin ortada olduğunu, davacı tarafından ... Mühendislik firmasından alınan raporda da belirtildiği üzere kompozit panellerin ölçüsünün 85x230 cm olduğunu, cephede kullanılan kompozit levhaların ebatlarının büyük olduğundan ve ince malzeme kullanıldığından aşırı rüzgara maruz kalması sebebi ile köşe kısımlarında kırılma ve açılmalar meydana geldiğini, zararın aşırı rüzgar ve kompozit levhaların ebatlarının büyüklüğü ile inceliğinden kaynaklandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişi heyetinden keşfen inceleme yapılarak alınan bilirkişi heyeti raporu içeriğine ve taraf vekillerinin itirazlarının da değerlendirildiği ek bilirkişi raporu içeriğine mahkememizce aynen itibar olunmuştur.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 8.2.İhale Dokümanını oluşturan belgeler başlıklı 8.2.1. Fıkrasında; 8.2.1. İşin, birim fiyat teklif alınan kısımları için ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında öncelik sıralaması; 1-Yapım İşleri Genel Şartnamesi, 2- İdari Şartname, 3- Sözleşme Tasarısı, 4- Birim Fiyat Tarifleri, 5- Mahal Listesi, 6- Özel Teknik Şartname, 7- Genel Teknik Şartname, 8-Ön/Kesin Projeler, 9-Açıklamalar (varsa), 10-Diğer Ekler şeklinde sıralanmıştır. Bu haliyle Yapım İşleri Genel Şartnamesi öncelikli ilk sırada bulunmaktadır.

Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin İşlerin Denetimi başlıklı 14. Maddesinde; “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır. Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır. Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz. Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur.”

Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Yüklenicinin Bakım ve Düzeltme Sorumluluğu başlıklı 25. Maddesinin 1. fıkrasında; “Taahhüt konusu yapım işinin her türlü sorumluluğu, kesin kabul işlemlerinin idarece onaylanacağı tarihe kadar tamamen yükleniciye aittir. Yüklenici, gerek malzemenin şartnameye uygun olmamasından ve gerekse yapım işlerinin kusur ve eksiklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare, kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, (Değişik ibare: 08.08.2019- 30856 R.G./29. md.,yürürlük: 18.08.2019) teminat süresi dışındaki onarım, düzeltme ve bakım işlerini, bütün giderleri yükleniciye ait olmak üzere 4734 sayılı Kanunda gösterilen usullerden biri ile yaptırabilir. İdare bu işler için yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.

Aynı maddenin 3. Fıkrasında ise; “Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Mahkememizce itibar olunan bilirkişi heyetinin teknik görüşüne göre de; dosya kapsamında davalı yüklenicinin, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini bildirir bir yazıya rastlanılmadığı, dolayısıyla davalı yüklenici firmanın, kendilerine verilen hatalı proje uygulaması neticesinde meydana gelen kusurlardan sorumlu olduğu ve kesin kabul onay tarihinden başlamak üzere 15 yıl süreyle sorumluluğunun devam ettiği kanaatine varılmıştır.

... Hizmet Binasının dış cephesinde meydana gelen hasar ile ilgili dava dışı Yüklenici ... Mühendislik Taah. İnş. San. ve Tic, Ltd. Şti.'ne yaptırılan cephe yenileme işine ilişkin harcanan 1.002.241,20 TL + KDV tutarlı iş bünyesinde yer alan 15.275.1101 poz nolu ███████ kg çimento dozlu kaba ve ince harçla sıva yapılması (dış cephe sıvası) imalat bedeli olan 47.798,22 TL' nin, projesinde olmaması ve firmaya bu konuda ödeme yapılmaması nedenleriyle, davalı ... İnşaat Mak. ve Taah. Tic. A.Ş.' nden talep edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Y.F.Z.01 nolu 7 cm kalınlıkta taş yünü levhalar ile ilgili değerlendirmede: dosyada mübrez olan ve davalı yüklenici firmanın da imzasının bulunduğu ... poz nolu 7 cm kalınlıkta taş yünü levhalar dış duvarlarda dıştan ısı yalıtımı yapılması birim fiyat analizinde taş yünü levhanın kalınlığı 7 cm olarak yer almıştır. Bilirkişi heyetinde ek raporda oluşan kanaate göre de; her ne kadar projesinde taş yünü levha kalınlığı 4,5 cm olarak gösterilmiş ise de davacı idare bu kalınlığı yeterli görmeyerek kalınlığın 7 cm olarak uygulanmasına karar vermiş ve bu kalınlığa göre yeni birim fiyat oluşturmuştur. Bu nedenle davacı idarenin bu yöndeki itirazı haklı görülmekle bilirkişi heyetince hesap tablosu yeniden oluşturulmuştur.

Projede 1.400 m2 olan ölçü düz yüzey alan ölçüsüdür. Alüminyum panel metrajı yapılırken, kıvrımlar, köşe dönüşleri, parapet dönüşleri, girinti ve çıkıntılar hesaba dahil edilmektedir. Bu nedenle hesaplanan Alüminyum panel metrajı, projedeki düz yüzey alan ölçüsünden fazla olmaktadır. Aynı durum ÖZEL 84 poz nolu imalat için de geçerlidir. YFZ.01 nolu pozda 7 cm kalınlıkta taş yünü levhalar ile dış duvarlarda dıştan ısı yalıtımı yapıldığını, projesinde ise kalınlığın 4,50 cm olduğu beyanında bulunulmuştur. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı' nın 2020 Yılı rayiç listesinde 4,50 cm kalınlıkta taş yünü bulunmadığından, bilirkişi heyetince 5,00 cm kalınlığa göre yeni bir fiyat oluşturularak bu doğrultuda hesaplama yapılmıştır.

İdarece ... Mühendislik firmasından alınan raporda, taşıyıcı sistemde kullanılan profillerin 40x20 mm olarak kullanıldığı, oysa bunun 40x40 mm ebatlarında olması gerektiği ve yine daha evvel kullanılan 40x20 mm ebatlarındaki profillerin et kalınlığının 1,50 mm olduğu, bunun 2,00 mm olması gerektiğinin bildirildiğini beyan etmiştir. Yine teknik bilirkişi heyeti görüşüne göre; davalı vekilinin bu yöndeki iddiası, dış cephe yenileme işlemini üstlenen ... Mühendislik firmasından alınan raporda da teyit edildiği, ... Mühendislik firmasından alınan raporun ekinde görülen fotoğraflardan anlaşılacağı üzere, binanın aşırı rüzgâra maruz kalan yan cephesi hasarlı iken tüm cephenin yenilenmesi cihetine gidilerek projenin hatalı olduğunun kabullenildiği, bunun yanında tüm cephe kaplamalarının yenilenmesi suretiyle gereksiz malzeme ve işçilik sarf edildiği ve maliyetin artırıldığı beyan edilmiştir. Davacı şirketin bu konudaki cevaba cevap dilekçesinde, “binanın tüm cephelerinde aynı hatalı imalatların yapıldığı ve açılmalar ve kırılmalar olduğu, bu durumun ilerisi için tehlike arz ettiği tespit edildiğinden, cephenin tamamen yenilenmesine karar verildiği” belirtilmiştir. Tüm cephenin hatalı yapıldığı, yenileme işlemini üstlenen ... Mühendislik firmasından alınan raporda “Kompozit panellerin montajında kullanılan taşıyıcı sistemde 20x40x1,5 mm kutu profillerin kullanıldığı, profillerin bir kısmında antipas boya olmadığından dolayı profillerde oksitlenmenin tespit edildiği, ayrıca kullanılan profillerin kalınlığı yetersiz olduğundan dolayı kaynak yapılan yerlerde, kaynağın yeterli mukavemeti gösteremediği ve bazı kısımlarda yükün de etkisi ile kaynakların koptuğu ve profillerin kaynak yerlerinden ayrıldığının görüldüğü, ayrıca profil kalınlığının yetersizliğinden ve kötü işçilikten dolayı kaynak esnasında profillerin kaynak bağlantı yerlerinin eridiği hatta bazı yerlerde sadece punto atılarak bırakıldığının tespit edildiği” belirtilmektedir. Bu tespite göre tüm cephede yenileme işleminin yapılması teknik bir zorunluluk olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalı vekilince; sözleşmenin karma sözleşme olduğunu, ihale dokümanını oluşturan belgelerin 8.2.1 maddesinde belirttirdiği gibi işin birim fiyatı kısımlarını kapsadığını, 4735 sayılı Kanun'un 62. maddesinde belirtildiği üzere uygulama projeleri yapılmadan, bina işlemlerinde kesin proje yapılmadan ihaleye çıkılamayacağının açık şekilde belirtildiğini, kesin projeden maksat her türlü şartlar göz önüne alınarak hesaplanan ve yapılan uygulama projesi anlamına geldiğini, dolayısıyla bu konuda sorumluluğun tamamen idareye ait olduğu belirtilmiş ise de; 4735 sayılı kanunun 62. maddesinde uygulama projeleri yapılmadan, bina işlemlerinde kesin proje yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı belirtilmiştir. Ancak davaya konu işte İdarenin bu yönde yaptığı ihale sonrasında, işi alan yüklenicinin verilen hatalı proje uygulaması neticesinde meydana gelen kusurlardan sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı ve kesin kabul tarihinden itibaren 15 yıl süreyle sorumluluğun devam edeceği yönündeki bilirkişi heyeti görüşüne de mahkememizce aynen itibar olunmuştur.

Neticeten bilirkişi heyetince hazırlanan metraj tablolarından da görüleceği üzere Özel 79, Özel 83 ve Özel 84. Nolu poz imalat metrajının hukuka uygun olduğu, bununla birlikte cephe yenileme işi için harcanan 1.002.241,20 TL tutarlı hesap tablosunda, Özel 84. Nolu poz imalat için ... Mühendislik Firmasına ödenen bedelin 141.674,51 TL, Özel 83. Nolu poz imalat için ... Mühendislik Firmasına ödenen bedelin 28.721,92 TL olduğu görülmüş ve bilirkişi heyetince bu bedel üzerinde değerlendirme yapılmıştır. Neticeten davacı ...' nin, davalıdan KDV dahil 1.170.295,80 TL talep edebileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı tarafça temerrüt tarihi açıkça bildirilmediğinden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça 1.089.941, 20 TL+KDV üzerinden dava açılmış ve KDV kısmının harçlandırılmamış olduğu anlaşılmış ise de; dosyanın 2022 esaslı olup yargılamanın uzamaması adına KDV eklenmek suretiyle dava değerinin 1.286.130,62 TL olarak kabul edilip aradaki fark harç, gerekçeli kararda tamamlatılmıştır.

HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: ... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ... ekte sunulan 1.560,00.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kısmen kabulüne karar verildiği de dikkate alınarak taraflar aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

HÜKÜM

: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; 1.170.295,80 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 79.942,90.-TL karar ve ilam harcından, yatırılan 18.613,48.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 61.329,42.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 18.613,48.-TL peşin harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul olunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 175.841,41.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 36.000,00-TL bilirkişi ücreti, 7.167,25-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, 11,50.-TL vekalet harcı, 80,70.-TL başvurma harcı, 3.030,30.-TL olmak üzere toplam 46.289,75.-TL yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre 42.120,68.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye gider avansının davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.560,00.-TL-TL arabuluculuk ücretinin ret ve kabul oranına göre 1.419,49.-TL'sinin 'sinin davalıdan, 140,51-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (e duruşma sistemi üzerinden) kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır