Bankanın genel kredi sözleşmesi uyarınca teminat mektubu komisyon oranını tek taraflı ve dürüstlük kuralına aykırı artırması sonucu fahiş tahsil edilen bedelin iadesi davası.
Özet: Davacı şirketin, bankanın genel kredi sözleşmesi kapsamında düzenlenen teminat mektupları için, rızası olmaksızın komisyon oranını tek taraflı artırarak fazladan tahsilat yapması nedeniyle açtığı alacak davasında; ilk derece mahkemesi, bankanın sözleşmesel yetkisini Türk Medeni Kanununun 2. maddesinde belirtilen dürüstlük kuralına aykırı kullandığını, komisyon artışına ilişkin sunduğu gerekçelerin inandırıcı olmadığını belirterek, fazladan tahsil edilen komisyon bedelinin davacı lehine iflas masasına kayıt ve kabulüne hükmetmiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ███████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul 2. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı banka arasında 09.04.2010 tarihli ve 25.000.000,00 USD bedelli genel kredi sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin talebi üzerine, müvekkiline tahsis edilen krediden kullanılmak ve dava dışı muhataplara verilmek üzere 7.080.000,00 Euro ve 1.780.000,00 Euro bedelli garanti teminat mektupları düzenlendiğini, müvekkilinin 2016 yılına kadar mektup bedelinin % 1'i oranında yıllık komisyon bedeli ödediğini, ancak bankanın müvekkilinin muvafakatini almaksızın komisyon oranını % 2'ye çıkardığını, 2016 yılının ilk üç ayı için davalı banka tarafından tahsil edilmesi gereken komisyon bedeli 23.257,50 Euro olması gerekirken, iki katı tutarında komisyon bedeli tahsil edildiğini, her ne kadar Genel Kredi Sözleşmesinde bankanın komisyon oranını düzenleme hakkı bulunduğu kararlaştırılmışsa da, bu hakkın hakkaniyet ve iyiniyet kurallarına uygun kullanılması gerektiğini, davalı .... Katılım Bankası'nın kontrgarantisi ile söz konusu teminat mektuplarını veren .... Bankası'nın komisyon oranlarında artırım talebi bulunmamasına ve ülkedeki mevcut ekonomik koşullarda bir değişiklik meydana gelmemesine rağmen, davalının tek taraflı olarak komisyon oranını artırmasının haksız ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, 23.357,50 Euro komisyon bedelinin iadesi için İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında açtıkları davada alınan bilirkişi raporunda alacak tespit edilmesine rağmen, davanın usul incelemesi sonucunda açılmamış sayılmasına karar verildiğini, müflis banka iflas idaresinin kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadığı gerekçesiyle alacağın masaya kaydı talebini reddettiğini ileri sürerek 23.357,50 Euro komisyon bedelinin ödeme tarihinden itibaren yabancı paraya uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; zorunlu arabulucuya başvurulmadan açılan davanın usulden reddi gerektiğini, davanın hak düşürücü sürede içinde açılıp açılmadığının tespiti gerektiğini, Genel Kredi Sözleşmesinin 34 vd maddelerine göre müvekkili bankanın komisyon oranlarını belirleme hak ve yetkisi bulunduğunu, komisyon oranını artırdıkları dönemde yaşanan döviz dalgalanmaları ve enflasyon oranları gözetildiğinde, davalının, mevcut ekonomik şartlarda değişiklik olmadığı komisyon oranının artıldığı iddiasının yerinde olmadığını, davanın kabulü halinde müvekkilinin maktu vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiğini savunarak davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmesinin 34.4.1. maddesinde komisyon devrelerinin tespitinde bankanın yetkili olduğu ve banka tarafından belirlenecek komisyon bedellerinin nakten ve peşinen ödeneceğinin kararlaştırıldığı, müflis bankanın bu hakkını ileri sürerken TMK'nın 2. maddesi hükmü kapsamında hareket etmesi gerektiği, zira bir hakkın keyfi şekilde ve karşı tarafa zarar verilecek tarzda açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı, davalının cevap dilekçesinde komisyon oranlarının neden artırıldığına yönelik esaslı bir neden/vakıa ileri sürmediği, müflis bankanın teminat mektuplarının düzenlendiği 2010 yılından 2016 yılına kadar komisyon oranlarında herhangi bir artış yapmadığı, hatta artış talebine yönelik olarak davacı tarafa teklifte dahi bulunmadığı, bu dönemde döviz dalgalanmaları ve enflasyon oranı artmasına rağmen müflis bankanın artış yoluna gitmediği, bu nedenle ileri sürülen artış sebeplerinin objektif ekonomik koşullara uygun ve inandırıcı görülmediği, diğer taraftan genel kredi sözleşmesinde açıkça döviz kurundaki dalgalanmalar ve enflasyonun yükselmesi halinde tek taraflı artış yapılacağının da kararlaştırılmadığı, alınan bilirkişi raporunda, teminat mektubunun nakde çevrilme riskinin bulunmadığı ve müflis bankanın komisyon oranlarını tek taraflı artırma yetkisini dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı şekilde kullandığının tespit edildiği, buna göre fazladan yapılan komisyon tahsilatını iade etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 78.377,78 TL davacı alacağının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde;a. Davacı her ne kadar 25.000,00 USD bedelli genel kredi sözleşmesi akdedildiğini söylemiş ise de esasen 50.000,00 USD bedelli akdedildiğini,b. Davacı aynı zamanda bankadan pos bedelini tahsil edemediği gerekçesi ile de alacak kayıt talebinde bulunduğunu, derdestlik itirazlarının olduğunu,c. Taraflar arasındaki sözleşmede tek taraflı komisyon oranını belirleme yetkisi olduğunu ve tarafların tacir olduğunu,d. Dava dışı.... Bankası A.Ş’ne ihbar edilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu,e. Libya teminat mektuplarının nakde çevrilmeyeceği yönündeki değerlendirmenin hatalı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davacı alacağının iflas masasına kayıt ve kabul istemine ilişkindir.1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle müflis bankanın komisyon oranlarını tek taraflı artırma yetkisini dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı şekilde kullandığının tespit edilmesine göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.