İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, makine satışından kaynaklı 3.250.000 TL değerindeki çeklerin iptali davasını, hamilinin davacı tarafından bilindiği gerekçesiyle reddetti.
Özet: Makine satış sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilen ancak malların teslim edilmemesi üzerine bedelsiz kaldığını iddia ettiği toplam 3.250.000 TL tutarındaki yedi adet çekin iptalini talep eden davacı şirket, mahkemenin menfi tespit davası açma ihtimaline yönelik kesin süreli ara kararına uymaması ve çeklerin hamili olan davalının kimliğini bilmesi nedeniyle zayi sebebiyle çek iptali davası açılamayacağından, davasının usulden reddine hükmedilmiştir.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketle davalı arasında makina satış sözleşmesi yapıldığını, bu anlaşma gereği olarak davalı şirketin söz konusu malları müvekkili şirkete 31.07.2025 tarihinde teslim edecek karşılığında ise 3.250.000 TL alacağınız, davalı şirketin malının sözleşmede belirttiği tarihte teslim etmediğini ancak müvekkilinin 7 Adet çeki davalıya teslim ettiğini, davalıya, mal karşılığı olarak davacı şirkete ait ... Bankası ... Şubesi’ne ait 21.06.2024 keşide tarihli, ... hesabına ait; ..., çek nolu 375.000 TL,...,çek nolu 425.000 TL, ...,çek nolu 450.000 TL, ...,çek nolu 450.000 TL, ...,çek nolu 450.000 TL, ...,çek nolu 550.000 TL, ...çek nolu 550.000 TL'nin keşidecisi davacı şirket olan toplamda 3.250.000 TL tutarındaki çeklerin verildiğini, söz konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, davalının temel borç ilişkisindeki edimini hiç yerine getirmeyerek, TBK 227 ve devamı madddeleri uyarınca alaacaklının seçimlik haklarının söz konusu olduğunu, dolayısıyla müvekkilince verilen çeklerin temel borç ilişkisni oluşturtan makina satımından kaynaklanmakta olup malların teslim dahi edilmemesinin müvekkiline verdiği çeklerin de bedelsiz olması sonucunu doğurmadığını, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin vadesinin Vade Tarihi (30.08.2025) yaklaşmasından dolayı çok zor durumda kalacak ve telafisi zor veya imkansız zararlar doğuracağını, anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibelerin müvekkili şirketçe yerine getirildiği halde davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, ayrıca müvekkilinin malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını beyan ederek, davanın kabulünü, toplamda 3.250.000 TL tutarındaki çeklerin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesini, dava konusu çekin iptalini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.GEREKÇE
:Dava, Çek İptali istemine ilişkindir.Davacı vekili dava dilekçesi talep sonucunda davaya konu çeklerin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla iptalini talep etmiştir. Dava dilekçesi içeriğinde menfi tespite ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Menfi tespite ilişkin açıklamalar gözetilerek 04.09.2025 tarihli ara karar ile "Dava dilekçesinin incelenmesinde davacı tarafın dilekçe içeriğinde menfi tespit talebinde bulunduğu ancak netice talep kısmında yalnızca çek iptali talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekiline menfi tespit talebinin bulunup bulunmadığı hususunda açıklamada bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde var ise menfi tespit talebi talep ettiği miktar üzerinden dava değerini belirlemek ve dava değeri üzerinden harcı tamamlamak üzere ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, bu sürede menfi tespit talebi bulunduğu hakkında açıklamada bulunulmadığı takdirde davaya kıymetli evrak iptali davası olarak devam edileceğinin ihtarına, menfi tespit talebi bulunması halinde eksik harç tamamlanmaz ise menfi tespit yönünden davaya devam olunmayacağı ve müteakip işlemlerin yapılmayacağı, 6100 sayılı HMK md. 150 ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. madde hükümleri de dikkate alınarak dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceğinin ara kararın tebliği ile ihtarına," karar verilmiştir. Ara karar davacı vekiline 21.09.2025 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesin süre içerisinde ara karar gerekleri yerine getirilmemiştir.Davacı kesin süre içerisinde menfi tespite ilişkin açıklamada bulunmadığından davaya kıymetli evrak iptali davası olarak devam edilmiştir.Somut olayda, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde iptali istenen çeklerin davalı ...şti tarafından teslim alındığının bildirilmesi ile çeklerin kimin elinde olduğunun davacı tarafından bilindiği anlaşılmaktadır. Bu durumda menfi tespit davası açılması gerekir. Çeklerin kimin elinde bulunduğu bilindiğinden zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağından davanın reddine karar verilmiştir.HMK md. 320/1 de "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." hükmüne yer evrilmiştir. Elde ki davada tüm deliller toplanmış olup tahkikat ve duruşmalı inceleme gerektirir her hangi bir delil ve uyuşmazlık bulunmadığından taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden uyuşmazlık sonuçlandırılmıştır.HÜKÜM
: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;1- Davanın reddine,2- Harç Peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3- Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, HMK md. 320/1 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025Başkan(e-imza)Üye(e-imza)Üye(e-imza)Katip(e-imza)