Mirasçıdan mal kaçırma iddiasıyla açılan ölünceye kadar bakma sözleşmesi ve vasiyetnamenin iptali davasında murisin ehliyeti ve muvazaalı işlem tartışması.
Özet: Evlatlık davacının, ölen muris ile bakıcı davalı arasında düzenlenen ölünceye kadar bakma sözleşmesi ve vasiyetnamenin ehliyetsizlik ve mirasçılardan mal kaçırma kastı (muris muvazaası) nedenleriyle iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi tüm iddiaları reddederken, istinaf mahkemesi murisin akli ehliyetini adli tıp raporuyla doğrulamış ancak davalının ücretli bakıcı olması, murisin evlatlığı ile yaşadığı sorunlar ve mal varlığının büyük kısmını bu sözleşmeyle devretmesi gibi olgular ışığında ölünceye kadar bakma sözleşmesinin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığına hükmederek sözleşmeyi iptal edip taşınmazın tescilini kararlaştırmış, vasiyetnamenin iptali talebini ise reddetmiş olup, her iki taraf da kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul Anadolu 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının 06.12.2016'da ölen ... evlatlığı ve tek mirasçısı olduğunu, davalının ise ...'ın ücretli bakıcısı olduğunu, muris ... ile davalı arasında düzenlenen ... . Noterliğinin 20.03.2013 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesine göre murise ölünceye kadar bakması karşılığında İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 18 ada 27 parselde bulunan 3 numaralı bağımsız bölümün içindeki tüm menkul mallar ile birlikte davalıya devredileceğinin kararlaştırıldığını, ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile aynı gün ve aynı noterde düzenlenen dava konusu vasiyetnamede de; dava konusu taşımazın içindeki menkul mallar ile birlikte ve yine T.C. hudutları dâhilinde bulunan bilcümle bankalarda vasiyet eden ... adına açılmış veya açılacak olan her türlü hesaplardaki paralarının davalıya vasiyet edildiğini, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin ve vasiyetnamenin murisin ehliyetsizliği ve muris muvazaası nedenleriyle iptali gerektiğini ileri sürerek vasiyetnamenin ve ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali ile sözleşmeye istinaden davalıya devredilen taşınmazın tapu kaydının iptali ve müvekkili adına tescilini, olmazsa tenkisini istemiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, 7 yıldır murise ücretsiz olarak baktığını, bakım karşılığında dava konusu ölünceye kadar bakma sözleşmesinin düzenlendiğini, yazın tatil için Cide'ye giderken bile murisi yanında götürerek baktığını, davacının ise murisle hiç ilgilenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile murisin vasiyetname ve ölünceye kadar bakma akdinin düzenlendiği tarihlerde fiil ehliyetine haiz olduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile sübut bulduğu, bu durumda ehliyetsizlik nedeniyle vasiyetnamenin iptali ve ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali taleplerinin kabul edilemeyeceği ancak ölünceye kadar bakma sözleşmesinin yapıldığı tarihte 79 yaşında ve bakıma muhtaç olan murisin bakım ihtiyacının davalı tarafından karşılandığı, bakacak başka kimsesi olmayan bakım ihtiyacı içindeki murisin kendisine baktırabilmek amacıyla tek mal varlığını davalıya devretmesinin makul olduğu, hâl böyle olunca ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muvazaalı olduğundan söz edilemeyeceği ve ivazlı akitlerde tenkis hükümlerinin uygulanamayacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Adli Tıp Kurumu raporu karşısında murisin ehliyetsiz olduğu iddiasına dayalı talepler yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasının isabetli olduğu ancak davalının murise ücret karşılığında baktığı, ayrıca davalıya maddi destekte bulunduğu, davalı ve ailesinin ihtiyaçlarını fazlasıyla karşıladığı, buna karşın murisin evlatlığı olan davacı ile aralarında sorunlar olduğu, bu nedenle murisin evlatlığın kaldırılması talebiyle dava açtığı, bu davanın reddedilerek kesinleştiği, mal varlığının tamamına yakınını oluşturan dava konusu taşınmazı içindeki menkullerle birlikte ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle davalıya devrettiği, bu olgular karşısında ölünceye kadar bakma sözleşmesinin mirasçısından mal kaçırma kastıyla akdedildiği ve muris muvazaası nedeniyle iptali gerektiği gerekçeleriyle istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi yoluyla davanın kısmen kabulüne, vasiyetnamenin iptali talebinin reddine, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali talebinin kabulüne, tapu iptali ve tescile karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın sadece vasiyetnamenin iptali yönünden davanın reddine dair olan kısmını temyiz ettiklerini, zira vasiyetnamenin muris muvazaası ve ehliyetsizlik nedenleriyle iptali gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; murisin çok ciddi bakım ihtiyacı içinde olduğunu, zaten murisin 75 yaşından sonra evlatlık aldığı 51 yaşındaki davacıyı da kendisine bakması amacıyla evlat edindiğini ancak davacı murise bakmayınca murisin dava açarak evlatlık ilişkisini sonlandırmaya çalıştığını, bakılmak amacıyla evlat edinme yoluna başvuran murisin bakım ihtiyacının ne kadar ciddi olduğunun tartışmasız olduğunu, murisin bütün mal varlığını davalıya bakım karşılığında devretmesinin makul düzeyde kaldığını zira murisin bütün mal varlığının zaten tek bir adet evden ibaret olduğunu, murisin bakıma karşılık tek mal varlığını kullanamayacağının kabulünün murisi haksız bir şekilde bakımsızlığa mahkum etmek olacağını ve sözleşme serbestisine de aykırılık oluşturacağını, davalının murisi kendi ailesinin içine alarak bakmasının ciddi bir fedakarlık olduğunu, Mahkemece yapılan aksi yöndeki yorumun kabul edilemez olduğunu, murise bakımının ücret karşılığında olmadığını, bu yöndeki para ilişkisinin banka hesaplarıyla ya da Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet kayıtlarıyla ispatlanması gerekirken davacının akrabası olan taraflı tanığın soyut ve çelişkili beyanlarıyla yetinilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, vasiyetnamenin ehliyetsizlik nedeniyle iptali, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muvazaa ve ehliyetsizlik nedenleriyle iptali ile tapu iptali ve tescil aksi hâlde terditli tenkis istemine ilişkindir.1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden; muris muvazaası hukuksal nedenine dayanan uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Söz konusu muvazaada mirasbırakan mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmî sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.3. Somut olayda ise murisin bakım ihtiyacı içinde olduğu, bu ihtiyacını karşılamak amacıyla önce davacıyı evlat edindiği, böylece davacının murisin tek mirasçısı olduğu, bir diğer deyişle murisin bakım ihtiyacını karşılaması amacıyla evlat edindiği davacıya tüm terekesini bırakmayı göze aldığı, ancak davacının murise bakmaması üzerine bakacak başka kimsesi de olmayan ve bakım ihtiyacı devam eden murisin davalı ile ölünceye kadar bakma sözleşmesini akdettiği, sözleşme nedeniyle davalıya devredilen dava konusu taşınmazın akit tarihi itibari ile 228.914,00 TL değerinde olduğu ve davalının ölünceye kadar bakma sözleşmesinden kaynaklanan borçlarını yerine getirerek murise baktığı sabittir. Bu hususlar karşısında murisin ölünceye kadar bakma sözleşmesini akdetmekteki iradesinin bakım gereksinimi karşılamak olduğu ve bu gereksinimin davalı tarafından karşılandığı da kuşkusuzdur. Buna karşın ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muris muvazaası nedeniyle iptaline karar verilmesinde isabet görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Yukarıda V.B.1. paragrafında açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,Yukarıda V.B.2 ve devamındaki paragrafta açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.