Sosyal Güvenlik Kurumu İşten Çıkış Kodu Düzeltme Talebi, İşverenin Haklı Fesih İddiasını İspatlayamaması ve Hukuki Yarar Tartışması Üzerine Temyiz Kararı
Özet: Bir işçi, işveren tarafından önce deneme süresi feshi ardından belirsiz bir kodla işten çıkarılması üzerine, işyeri içinde yaşanan bir tartışma ve darp olayının ardından gerçekleşen fesih işleminin haksız olduğunu iddia ederek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) işten ayrılış kodunun "belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi" olarak düzeltilmesini talep etmiş; İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi, işverenin feshi haklı nedene dayandıramadığına hükmederek işçinin talebini kabul etmiş, davalı işveren ise hukuki yarar yokluğu ve ispat yükü konularındaki değerlendirmelerin hatalı olduğu gerekçeleriyle kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Karaburun Asliye Hukuk (İş) MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) işten çıkış sebebi olarak bildirilen ...kodunun ... olarak düzeltilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; bu davanın tespit davası olduğunu ve davacının hukuki yararının bulunmadığını, davacının müvekkiline ait işletmede mesul müdür olarak çalışmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya ait işyerinde 02.11.2021 tarihinde çalışmaya başlayan davacının iş sözleşmesinin, davalı tarafından önce 11.05.2022 tarihinde deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi nedeniyle sona erdirildiği, 12.05.2022 tarihinde ise bu işlem iptal edilerek geriye dönük 08.05.2022 tarihli işten ayrılış bildirgesiyle ve kod ... nedeniyle feshedildiği, davalı tarafça davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshini gerektirecek bir hususun ispatlanamadığı, yine tanık beyanları ve dosya muhteviyatından anlaşılacağı üzere davalının işyerinde davalının yakınları ile davacının tartışması sonucu, davacının davalının eski eşi tarafından darp edilmesi sonrası şikayetçi olan davacının iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiği, bu durumda davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu ve iddiasını ispatlandığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının SGK kayıtlarında yer alan davalı işverene ait işyerinden çıkış kayıtlarının "belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi-kod4" şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 02.11.2021-08.05.2022 tarihleri arasında sorumlu müdür olarak çalıştığı, işverence feshe ilişkin olarak SGK'ya ... çıkış kodu ile bildirim yapıldığı, davacı yanca dava tarihinden önce 17.05.2022 tarihinde ... Sosyal Güvenlik Merkezine başvuru yapılarak işverence ... kodu ile yapılan işten çıkış kodu bildiriminin hatalı olduğunu, inceleme yapılarak düzeltilmesini talep ettiği, ayrıca işverene kod değişikliği talepli ihtar gönderdiği, işverenin gönderdiği karşı ihtarda bildirdiği işten çıkış kodunun doğru olduğunu, değiştirmeyeceğini bildirdiği, açıklanan dosya içeriği ve tespit davasına ilişkin düzenlemeler dikkate alındığında davacının işten çıkış kodunun değiştirilmesi talebinde güncel hukuki yararının bulunduğu, davacının sunduğu delil ve belgelerden işverence yapılan fesih bildirimi öncesinde 06.05.2022 tarihinde iş ile ilgili olarak davacı ile davalı, davalının eski eşi ve çocukları arasında yaşanan tartışmaya ilişkin olarak davacının şikayeti üzerine 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun gereği koruma ve uzaklaştırma kararı verilirken, hakaret suçundan yapılan savcılık soruşturması sonucunda davalı, davalının eski eşi ve çocukları için takipsizlik kararı verildiği, yaralama suçundan ise davalının eski eşi ... hakkında ceza davası açıldığı, feshin haklı nedene dayandığını ispat yükünün işverende olduğu, davalı tarafın fesih nedenine ilişkin olarak hiçbir tutanak, delil, savunma sunmadığı, feshin haklı nedenle yapıldığını ispatlayamadığı, işten çıkış kodunun ... olarak düzeltilmesine yönelik mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde;1. İşten çıkış kodunun değiştirilmesinin bir tespit davası olduğunu ve tespit davalarında dava şartı olan hukuki yararın somut olayda bulunmadığını,2. Tespit davalarında ispat yükünün davacıya ait olduğunu, tespiti istenen hukuki olgunun işçi tarafından ispat edilmesi gerektiğini, orta bir eda davası varmışcasına ispat külfetinin müvekkiline yüklendiğini,3. Davacının tanık olarak dinlettiği kişilerden biri hariç diğerlerinin işyeri dışından olduğunu, dava konusu olayla ilgili bilgi ve görgülerinin bulunmadığını, işyerinde çalışan tanığın da feshe konu olayla ilgili bilgisi olmadığını ileri sürmüştür.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, SGK işten ayrılış bildirgesinde yer alan işten çıkış kodunun düzeltilmesi gerektiğinin tespitine ilişkindir.1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Eldeki dava tespit davası olup tespit davalarının niteliği dikkate alındığında bu davalarda verilecek kararların icrai nitelikte olamayacağı muhakkaktır. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda hüküm kurulurken "düzeltilmesine" yönünde bir karar verilemeyeceği, kodun "düzeltilmesi gerektiğinin tespiti" ile yetinilmesi gerektiği gözden kaçırılarak hüküm kurulması hatalı olmuştur.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “düzeltilmesine” ibaresinin çıkartılarak yerine “düzeltilmesi gerektiğinin tespitine” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.