kaçak elektrik kullanım bedeli alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında mahkemenin görevi ve davalı statüsünün tacir veya esnaf olarak belirlenmesi.

Kaçak elektrik kullanım bedeli alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında mahkemenin görevi ve davalı statüsünün tacir veya esnaf olarak belirlenmesi.

Özet: Dava, davacının kaçak elektrik tüketim bedeli alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkin olup; davacı, perakende satış sözleşmesi olmaksızın elektrik kullanımı tespit edildiğini ve 475.684,16 TL tutarında bedelin ödenmediğini belirterek itirazın iptalini ve takibin devamını talep ederken, davalı ise kaçak kullanım iddiasını reddetmekte ve tek taraflı düzenlenen tutanağın delil niteliği taşımadığını savunmaktadır; mahkeme, davanın ticari dava olup olmadığı ve görevli mahkemenin tespiti amacıyla davalının tacir vasfında olup olmadığını, esnaf işletmesi sınırları içinde kalıp kalmadığını değerlendirmektedir.

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

:█████/2025

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı/borçlunun kullanımında bulunan ... yardımcı tesisat numaralı adreste █████/2025 tarihinde yapılan kontrol neticesinde; "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Madde 1/a fıkrasına göre ilgili kullanım yerinde perakende satış sözleşmesi olmaksızın dağıtım şirketince tesis edilmemiş sayaçtan elektrik enerjisi kullanıldığı" tespit edildiğini, zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği H/... seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı tanzim edildiğini ve tespit edilen durumu açıklayan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Halleri" başlıklı 42. Maddesinde yer alan "a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi" hükmü gereği kaçak elektrik tespit ve tahakkuk işlemi yapıldığını, karşı taraf/borçlunun işbu kaçak elektrik kullanımına istinaden karşı taraf/borçlu adına; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda 475.684,16-TL tutarında kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuk ettirildiğini, Davalı borçlu tarafça borç kabul edilerek bir kısım ödeme yapılmışsa da, bakiye borcun ödenmediğini, işbu bakiye bedelin tahsili amacıyla karşı taraf/borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu beyanla; davalının itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının icra takibine kötüniyetli olarak itiraz ettiğinden alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin elektrik enerjisi kesilmesi tehdidi altında ödeme yaptığını, ödenen tutar için istirdat davası açılacağını, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, tek taraflı düzenlenen ve müvekkilinin imzası bulunmayan tespit tutanağının kaçak elektrik kullanım iddiasını ispata elverişli ve yeterli delil vasfında olmadığını beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı örneği, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya örneğinin mahkememiz dosyası arasında olduğu görülmüştür.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının İstanbul Oto Sanatkarları Esnaf Odasına kaydolduğu ve bu kaydının halen devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.

... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabı ile davalının 1. sınıf tacir olmadığı, işletme esasına göre defter tuttuğu ve 177/1. maddesindeki limitleri aşmadığının bildirildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; kaçak elektrik kullanım bedeli nedeniyle düzenlenen fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhur Başkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).

İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin 2. fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).

Bu haliyle, celp edilen müzekkere cevaplarına göre davalının tacir sıfatını taşımadığı, aktif olarak esnaf kaydının bulunduğu, V.U.K. 177. maddesi limitlerini aşmadığı ve işletme esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmekle; uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı, bu durumda davaya bakmaya Genel Mahkemelerin görevli olduğu anlaşılmakla, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davada görevli mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;

1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,

2-Görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,

3- 6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

5-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2025

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza