sigorta şirketinin alkollü sürücü kaynaklı trafik kazası nedeniyle ödediği tazminatın rücusu için açtığı itirazın iptali davası, işleten sorumluluğu ve araç kiralama itirazlarıyla yargılanıyor.

Sigorta şirketinin alkollü sürücü kaynaklı trafik kazası nedeniyle ödediği tazminatın rücusu için açtığı itirazın iptali davası, işleten sorumluluğu ve araç kiralama itirazlarıyla yargılanıyor.

Özet: Davacı sigorta şirketi, zorunlu trafik sigortası kapsamında sigortalısı olan aracın alkollü sürücü tarafından karıştığı kaza sonucunda meydana gelen bedensel zararları karşılamak üzere yaptığı ödemeyi, poliçe genel şartları uyarınca rücu hakkını kullanarak sigortalısı araç malikinden talep ettiği icra takibine yapılan haksız itirazın iptalini talep etmekte; davalı araç maliki ise aracı kiraladığını, kiracının sözleşmeye aykırı olarak başka birine kullandırdığını iddia ederek işleten sıfatından kaynaklanan sorumluluğunu reddetmekte ve takibe itiraz etmektedir.

T.C.

ANTALYA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının malik işleteni olduğu ... plakalı araç müvekkili şirket tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, Müvekkili şirkete sigortalı olan ... plakalı araç, .... Tarihinde trafik kazasına karıştığını, bu kaza sebebi ile ... bedensel zarara uğradığını, müvekkili şirket tarafından ...'ın bedensel zararları sebebi ile toplam ... TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, davaya konu kaza sırasında, sigortalı araç sürücüsü olan dava dışı ... alkollü olduğunu, dava dışı ...'ın alkollü olduğu kaza tespit tutanağında da görüldüğünü, Zorunlu Trafik Poliçesi Genel Şartları gereğince , kaza anında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması sebebi ile müvekkili şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için sigortalısına başvuru hakkı doğduğunu, davalı, müvekkili şirketin sigortalısı olması sebebi ile kendisine iş bu dava açılmak zorunda kalındığını, davalı tarafça, icra dosyasına sundukları itirazları sırasında, kaza tarihinde aracın işleteni olmadıkları bu sebeple meydana gelen kaza sebebi ile sorumlulukları olmadığı belirtilerek husumet itirazında bulunulmuş ise de bu beyan ve itirazları da yerinde olmadığını, davalı tarafça, icra takibine itiraz dilekçelerinde, aracın başkasına kiralandığını bu sebeple işleten sıfatının kalmadığı belirtilerek takibe itiraz edildiğini, davalının uzun süreli aracı kiralamış olmasının ve işleten değişikliği olmasının davamıza etkisi bulunmadığını, zira iş bu dava davalının müvekkili şirketin akidi- sigortalısı olması sebebi ile açılan bir rücu davası olduğunu, davalı hakkında ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyası ile , ödenen ... TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapıldığını ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takip durduğunu, müvekkili şirketçe takip talebinde ana para olarak ödenen ... TL ye, ödeme tarihinden, takip tarihine kadar işleyen dönem için yasal faiz talep edildiğini, davalı tarafça, haksız ve kötü niyetli olarak takipten önce işleyen faize de itiraz edildiğini, davalı taraf bu itirazları da yerinde olmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile davalının, ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı dosyasına yapılan tüm itirazlarının iptali ile itirazın ana para, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı ... vekili taraf cevap dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi öncelikle Davalı sıfatı ile aralarında zorunlu dava arkadaşlığı olması gereken aracın kiralandığı kişi ... ile kaza sırasında alkollü olduğu iddia edilen ve aracı kullanan ...'ın davaya Davalı sıfatıyla dahil edilmesi gerektiğini, her ne kadar Davacı taraf bu husustaki talebimize aracı kiraya veren olarak davayı müvekkiline yöneltmek suretiyle diğer tarafları davaya dahil etmek zorunda olmadığını ileri sürecekse de, kazanın oluş biçimi kusur yönünde yapılacak incelemeler ve varsa başka itirazların bu kişiler tarafından davada ileri sürülmesi söz konusu olacağını, kaza sırasında ve öncesinde bu kişiler arasındaki hukuki ilişkinin ve alkollü olarak kazaya sebebiyet veren kişinin kazadaki hukuki durumunu ve onun tarafından ileri sürülecek itirazların müvekkili tarafından bilinmesi mümkün olmadığını, müvekkili tarafından takip dosyasına yapılan itirazda geçen hususları aynen tekrarladıklarını, müvekkiline ait ... plakalı araç müvekkili tarafından ... adlı kişiye kiralanmış ve kiralama sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye aykırı olarak ..., ...'a aracı kullandırmış ve kazaya sebebiyet verdiğini, haliyle bu iki kişi arasında sözleşmeye aykırı şekilde oluşmuş bir fiili durum söz konusu olduğunu, araç, kiralama sözleşmesiyle ...'na kiralandığını, bu kişi, kazayı gerçekleştiren diğer kişiye sözleşmeye aykırı bir şekilde aracı kullandırdığını, haliyle uyuşmazlık konusu ticari bir uyuşmazlık olmadığına, genel mahkemeler tarafından yargılamanın gerçekleşmesi ve yazılı yargılama usulüne tabii olması gerektiğini, davalı müvekkili tarafından icra takibine yapılan itiraz ile birlikte ... ile aralarındaki sözleşme sureti de dosyaya konulduğunu, sözleşme gereğince yasal zorunluluk olan gerekli bildirimler ilgili mercilere yapıldığını, bu sözleşme ile kiracının aracı bir başka 3. Kişiye zilyetliğinin devrini, kullanılması ya da kullandırması mümkün olmadığını, aksi taktirde bu tür işleri yapan kişilerin ekonomik faaliyetleri risk altında olduğunu, usule yönelik taleplerimizin kabulü halinde davaya kiracı ve 3. Kişinin de dahil edilmesiyle ödenen tazminata neden olan kazanın oluşumuna ilişkin yeniden kusur raporu alınması zorunluluğu olduğunu, alkollü olmak başlı başına kusur kabul edilemeyeceğini, yine kaza neticesindeki Davacı şirket tarafından ödeme yapılan kişilerin bedensel zaafiyetlerini ve ödenen tutarın karşılaştırmaları yapılmalı ve poliçe kapsamında yapılan her ödemenin bu şekilde rücu davaları ile diğer taraftan istenmesinin önü alınması gerektiğini, yani sigorta şirketleri ile sigortalı arasında düzenlenen sözleşmede her halükarda ödenmesi kabul edilen miktarların belirtilerek tazminat ödemelerini, bu ödemeye kusuru ile sebep olan 3. Kişilerden tam olarak istenmesi yasal olmadığını, çünkü sigorta şirketleri, sigortalıların, kendileriyle sözleşme yapması için risk halinde gerçekleşen zararın üzerinde ödeme yapmayı sözleşme ile taahhüt ettiğini, bu husus sözleşme serbestisi içerisinde değerlendirilebilir ancak sözleşme serbestisi içerisinde düzenlenen sözleşmeler 3. Kişilere karşı aynı şekilde sözleşmedeki kapsam itibarıyla ileri sürülemeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan cevap dilekçesinde özetle; Karayolları Trafik Kanunu Madde 86 – (Değişik: █████/1996-███████ md.)" İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağını, sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. " demek suretiyle illiyet bağına atıfta bulunduğunu, illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru veya üçüncü kişinin kusuru nedeniyle kesilebileceğini, haksız fiil kaynaklı sorumluluğun doğabilmesi için illiyet bağının kesilmemiş olduğunu, müvekkilinin maruz kaldığı üçüncü kişinin ağır nitelikteki kusuru, illiyet bağını keseceğini, olayımızda da kazaya etken tek sebep müvekkilin içinde bulunduğu aracın, müvekkilinin tanımadığı kişilerce silahla ateş edilerek kovalanması olup, ceza kanunu kapsamında suç teşkil eden bu eylem sebebi ile illiyet bağı kesildiğini, ilgili soruşturma dosyası kapsamında şüphelilerin tespiti ile davanın bu kişilere de ihbarı gerektiğini, müvekkili tarafından kiralanan aracın olay anında kullanan sürücünün alkollü olmasının- ki alkol oranı kazaya sebebiyet verecek oranda olmadığını, müvekkillin ve araç sürücüsünün canlarını kurtarmak için kendilerine ateş edilen diğer araçtan kaçmaya çalışmaları olduğunu, ... ... Cumhuriyet Başsavcılığı .../... soruşturma numaralı dosya kapsamında olay yeri inceleme tutanağı ile yapılan tespitte müvekkilin içinde bulunduğu ... plakalı aracın sağ arka çamurluk ve bagaj kapısı üzerinde ateşli silah izleri tespit edildiğini, dosyada şüpheliler hakkında soruşturma devam ettiğini, buna rağmen kaza anından sonra düzenlenen ve müvekkilinin imzası bulunmayan trafik kaza tespit tutanağında bu hususa hiç değinilmediği için kaza tespit tutanağı eksik ve hatalı olduğunu, bu sebeple Kaza tespit Tutanağını da kabul etmediğini, bu nedenlerle müvekkilinin kusuru oluşmayacağından zarardan sorumluluğu da bulunmadığını, müvekkilinin kendilerine yönelik saldırıdan kurtulmaya çalışırken yaşanan trafik kazası neticesinde, mücbir sebep ve 3.kişinin kast ve kusuru ile illiyet bağı kesildiğinden takibe konu bedensel zararlardan da sorumlu tutulamayacağından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ... İcra Müdürlüğünden .../... Esas sayılı dosyası, Türkiye Noterler Birliğine ... plakalı aracın ilk tescilinden itibaren tüm malik bilgileri, davacı sigorta şirketine müzekkere yazılarak ... plaka sayılı araca ait ZMSS poliçesi belge ve kayıtların ve ... tarihindeki trafik kazası sebebiyle açılmış hasar dosyası var ise bir sureti, ... ... Hastanesine davalı ...'ın maluliyet raporu, ... CBS'ye .../... Soruşturma No'lu dosyası, Antalya İl Emniyet Müdürlüğünden dava konusu araca ait ... kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak .../... Soruşturma sayılı dosyası celbedilmiş incelenmiştir.

Dosya Mahkememizce re'sen seçilen bir trafik kazaları alanında uzman sigorta bilirkişisi, bir adli trafik bilirkişisi ve bir adet nöroloji uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları, hasar dosyası ve dosyada mevcut tüm deliller incelenmek suretiyle kazanın salt alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, hasar ve kusur durumu, meydana gelen hasar ve kusur ile davacı tarafça yapılan ödemenin uyumlu olup olmadığı, ödemenin gerçek zararı aşıp aşmadığı ve yerindeliği, rücu şartları ve davaya konu uyuşmazlık hakkında rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişiler ... tarihli raporlarını dosyaya sunmuşlardır.

... ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasında mahkememiz dosyası kapsamında bulunan ATK kusur raporunda belirtildiği üzere davalı ...'ın davamız konusu kazada kusuruna ilişkin illiyet bağının değerlendirilmesi hususunda ... ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasında yargılama neticesindeki maddi olgunun tespitine ilişkin rapor celbedilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacının davalı aleyhine başlattığı ilamsız icra takibinin davalının borca itirazı ile durduğu, davacı tarafça davalının icra takibine vaki itirazının iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı, davalı tarafın icra dosyasında borçlu olmadıklarından bahisle asıl borca ve ferilerine itiraz ettiği,

Üçlü bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ... tarihli bilirkişi raporunda;

“... plakalı otomobil sürücüsü ...’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yer alan 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddesini ihlal ettiği. Diğer ... plakalı otomobil sürücüsü ... ...’ın ise aynı kanunda yer alan kaide ve kurallardan herhangi bir maddesini ihlal etmediği, görüş ve kanaatini belirttikleri” kusur dağılımına iştirak ettiklerini, dosyada mevcut belgeler incelenerek ve kazaya neden olabilecek faktörler birlikte değerlendirilerek ... plakalı otomobil sürücüsü ...’ın kaza anında 1.46 promil alkollü olduğu, trafikte doğru düşünme ve karar verme süreçlerinin etkilendiği, dikkatini yola veremediği, alkolün verdiği özgüven ile kontrolsüzce araç kullanması sonucu bu kazayı salt (münhasıran) alkol etkisi altında yaptığı, sürücünün alkollü oluşu dışında kazaya neden olabilecek başka bir etken bulunmadığını, kusur indirimi konusunda takdirin Mahkeme’ye ait bulunduğu, ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı icra dosyasında takip tarihi ... itibari ile alacağın; ...-TL.Asıl Alacak(Taleple bağlı kalınarak) ve ...-TL.İşlemiş Faiz(Taleple bağlı kalınarak) olmak üzere toplam ...-TL" olduğunu belirttikleri anlaşılmıştır. Böylece davalının takibe itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptaline, takibin talebi aşmamak üzere aynen devamına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ İLE,

-... İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafça yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin talebi aşmamak üzere asıl alacak ...-TL üzerinden aynen devamına,

2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3-İş bu dava dosyasında davacı tarafından peşin yatırılan harç toplamı ... TL harcın davalıdan alıarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafça iş bu dava dosyasında peşin yatırılan gider avansından kullanılan tebligat, yazışma ve bilirkişi ücretleri toplamı ... TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5- Davacı taraf kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan ... TL arabuculuk giderinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

7- Yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5/1. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarılması, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmek suretiyle yatıran tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ... Hakim ...

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır