İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, çek keşidecisinin çalınan boş çek yaprakları ve zayi çekler için açtığı iptal davasını yasal dayanak yetersizliği sebebiyle reddeden hükmü.
Özet: Çalınan ve kötü niyetli kişilerce kullanılabileceği belirtilen boş çek yaprakları ile belirli bir çekin zayi nedeniyle iptali istemiyle açılan davada, mahkeme, boş çek yapraklarının kambiyo senedi vasfı taşımadığını ve kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davası açma hakkının keşideciye değil, senedin lehtarına veya hamili olana ait olduğunu belirterek davanın reddine hükmetmiştir.
T.C.
İZMİR1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Davacı tarafından hasımsız olarak açılan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı asil sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; tarafına ait (şirketi adına) çek defterinin son 3 ay içerisinde çalındığı, çalınma olayına ilişkin olarak polis/savcılık müracaatında bulunduğu, 8 adet seri numarası bildirilen çeklerin kendisi tarafından düzenlenmediği, imzalanmadığı, çeklerin kötüniyetli kişiler tarafından piyasaya sürülme ihtimalinin bulunduğu ayrıca bankanın...seri nolu çekinin 25.11.2025 tarihinde tahsil etmek istediğinin ortaya çıktığından bahisle çekler yaprakları üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çeklerin iptal edilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.TTK'nın 763. maddesinde de "mahkemece dilekçe sahibinin poliçe elindeki ziyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulduğu taktirde verilecek ilanla poliçeyi eline geçirene belirli bir süre içerisinde poliçeyi getirmeyi davet eder, aksi halde poliçenin iptaline karar verileceğini ihtar eder." hükmü düzenlenmiştir.Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, iptali istenen evrakların boş çek yaprakları olduğu, boş çek yapraklarının kambiyo vasfının bulunmadığı, 25.11.2025 keşide tarihli ve 460.000,00 TL bedelli çek yönünden ise 6102 sayılı TTK' nun 818/s bendi yollaması ile TTK' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı, davacının çek keşidecisi olması dolayısıyla zayi sebebiyle çek iptali davası açamayacağı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davanın REDDİNE,Harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ...e-imzaHakim ...e-imza