Yargıtayın eksik soruşturma nedeniyle resmi belgede sahtecilik ve bilişim yoluyla dolandırıcılık suçlarında kovuşturmaya yer olmadığına itirazın reddi kararının kanun yararına bozulması talebi.
Özet: Resmi belgede sahtecilik ve bilişim sistemlerini kullanarak dolandırıcılık suçlamalarına ilişkin soruşturmada, şüphelinin kendi borçları yüzünden başkası üzerine şirket devralmasını sağlayarak sahte çek düzenlediği iddiaları bulunmasına rağmen savcılıkça eksik incelemeyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi ve bu karara yapılan itirazın reddedilmesi üzerine, olayın aydınlatılması, ticaret sicili kayıtları, tanık beyanları ve ilgili dava dosyaları gibi delillerin toplanması ve şüphelilerin hukuki durumlarının belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozma talebinde bulunulmuştur.
MAHKEMESİ
:Sulh Ceza HakimliğiSAYISI
: █████████ Değişik İşSUÇLAR
: Resmi belgede sahtecilik, bilişim sistemlerinin banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılıkKARAR
: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddiTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: İlgili kararın kanun yararına bozulması... Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.02.2023 tarihli ve ███████████ Soruşturma, █████████ Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 15.09.2023 tarihli ve █████████ Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 15.09.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir.Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 20.01.2025 tarihli ve █████████ sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.02.2025 tarihli ve KYB-██████████ sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:I. İSTEMA. Kanun Yararına Bozma İstemiYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.02.2025 tarihli ve KYB-██████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin;"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,Dosya kapsamına göre, şüpheliler hakkında başlatılan soruşturmada ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... yetki alanı içerisinde hangi suçların işlendiğini veya hangi şirketlerin kurulduğunun belirtilmediği gibi müştekinin iddialarının somut bilgi ve iddialara dayanmadığı soyut nitelikte olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen karara karşı yapılan itirazın ... 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin █████/2023 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararı ile reddine karar verilmiş ise de;Şüpheli ...'ın borçlarının olması sebebiyle kendi üzerine devir alamadığı ... Turizm Personel Taşımacılığı Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketini müşteki ...'in noterde devir almasını sağladığı, devir sonrasında şirketin şüpheli tarafından işletilmeye devam ettiği, şüphelinin müştekiye şirketle ilgili olduğunu belirterek bankalarda belgeler imzalattırdığı, daha sonra müşteki hakkında farklı illerde karşılıksız çek ve sahte çek düzenleme gibi suçlamalarla soruşturma ve kovuşturmaların yapıldığını öğrendiği, şüpheli tarafından imzasının taklit edilerek sahte çek düzenlediğinin iddia edildiği somut olayda, öncelikle şirket yetkilisinin kim olduğuna ilişkin ticaret sicili kayıtlarının dosyaya getirtilmesi, anılan şirketin önceki sahiplerinin ve müştekinin oğlu olan ...'in tanık olarak beyanlarının alınması, müşteki hakkında açılmış olan kovuşturma dosyalarının getirtilmesi ve toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelilerin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.B. Değerlendirme ve Gerekçe1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir....“Şeklinde düzenlenmiştir.3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.(3)(Değişik
: 18/6/2014-███████ md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.(4) (Değişik
: 25/5/2005 - ███████ md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir....“Hükümleri yer almaktadır.4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin oğlu ...'in, şüpheliye ait iş yerinde şoför olarak çalıştığının, şüphelinin teklifi üzerine borçları nedeniyle üzerine alamadığını söylediği ... Turizm Personel Taşımacılığı Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin geçici olarak şikâyetçi adına devredildiğinin, şikâyetçinin okuma yazmasının iyi olmamasından faydalanan şüphelinin çok sayıda belge imzalattığının, bir süre sonra da şirketi kendi üzerine devraldığını söylediği halde şirketin resmiyette halen şikâyetçi adına kayıtlı olduğunun ve şüphelinin şikâyetçinin bilgi ve rızası dışında bankadan çek karnesi alarak şikâyetçi adına imza atmak suretiyle çekleri piyasaya sürdüğünün, şikâyetçi hakkında karşılıksız çek keşide etme eylemi nedeniyle bir çok soruşturma bulunduğunun iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; şikâyetçinin, Cumhuriyet savcısı huzurunda şikâyet konusu olaylarla ilgili olarak ayrıntılı şekilde beyanının alınması, Ticaret Sicil Müdürlüğünden de sorulmak suretiyle adı geçen şirketin kuruluş tarihinden itibaren yetkilisinin/yetkililerinin açık kimlik bilgilerinin belirlenmesi, varsa şirketin önceki yetkisi/yetkilileri ile şikâyetçinin oğlu ...'in tanık sıfatıyla bilgilerine başvurulması, "..." isimli iş yerinin suç tarihinde fiilen kimin tarafından işletildiğinin mahallinde kolluk marifetiyle araştırılması, şikâyetçi vekilinin dilekçelerinde belirtilen ... 47. Noterliğinin, 15.04.2016 tarihli ve ... yevmiye sayılı vekaletnamesinin getirtilerek incelenmesi, şüphelinin bu vekaletnameye istinaden şirket adına iş veya işlem yapmaya yetkili olup olmadığının ortaya konulması, şikâyetçi hakkında şirketle bağlantılı olarak yürütülen soruşturma ve kovuşturma dosyalarının getirtilip incelenmesi, iş bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, şikâyetçinin benzer iddiaları nedeniyle, mükerrer soruşturmaya sebebiyet verecek şekilde, başkaca soruşturma yürütülüp yürütülmediğinin tespit edilmesi, şirket adına açılan çek hesaplarının kimin tarafından açıldığının ilgili banka şubelerinden sorulması, gerekli görülmesi halinde şirket adına düzenlenen çeklerin verildiği kişiler de tanık olarak dinlenerek çekleri kimden aldıkları hususu da ayrıntılı olarak sorulmak suretiyle çekler üzerinde imza-yazı incelemesi yaptırılmasından sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...şikayetçinin beyanında bahsettiği şirketin noterde yasal zemin çerçevesinde devir işleminin gerçekleştiği, sırf ileride çeklerle ilgili olası bir zarar doğması sonucuyla şikayetçi olduğu, hangi bankalarda hesap açtırıldığını veya hangi bankalardan çek alındığını da belirtmediği, ... sınırlarında veya ... Cumhuriyet Başsavcılığı yetki alanında hangi suçların işlendiğini veya hangi şirketin kurulduğunu zikretmediği gibi müracaatının soyut nitelikte olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.II. KARAR1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,2. ... 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 15.09.2023 tarihli ve █████████ Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.09.2025 tarihinde karar verildi.