Gemiadamına toplu iş sözleşmesi gereği ödenen teşvik tazminatının fazla mesai çalışmalarını da kapsayıp kapsamayacağı üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı.
Özet: Davacı işçinin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan teşvik tazminatının normal mesai dışı fazla çalışma saatleri için ödenmediği iddiasıyla açtığı davada, yerel mahkeme, tazminatın ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanları teşvik amacı taşıması ve toplu iş sözleşmesinde izin/rapor günleri dışında bir sınırlama bulunmaması nedeniyle fazla mesai için de ödenmesi gerektiğine karar vermiştir; davalı işveren ise teşvik tazminatının çalışma karşılığı olmayıp izin ve raporlu günler hariç tüm günler için sabit bir ödeme olduğunu, dolayısıyla fazla mesai ile ilişkilendirilemeyeceğini savunarak kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA
:Davacı vekili, davacı işçinin Toplu İş Sözleşmesine göre ödenmesi gereken teşvik tazminatının ödenmediğini belirterek, bu alacağın davalı işverenden tahsiline karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:Y A R G I T A Y K A R A R IA) Davacı İsteminin Özeti
:Davacı vekili, davalıya ait feribot gemisinde gemiadamı olarak çalışan davacı gemiadamına, Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre normal mesai saatleri dışında kalan ve fazla mesai yapılan saatler için teşvik tazminatının ödenmediğini belirterek, bu saatler karşılığı teşvik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.B) Davalı Cevabının Özeti
:Davalı vekili, benzer gerekçeyle açılmış davada davacının hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalışma yapılması halinde teşvik tazminatının 2 katının ödenmesini talep ettiğini, TİS'nin 51. Maddesinde ayrım yapılmaksızın senelik izin ve raporlu günler dışındaki tüm günler için teşvik priminin günlük 7,5 saatlik ücret üzerinden ödeneceğinin öngörüldüğünü, tatil günlerinde çalışma veya çalışmama halinde ayrı ücret tahakkuk edeceğine dair bir hüküm konulmadığını, teşvik tazminatının bir çalışma karşılığı olmayıp izin, rapor dışındaki günler için 7,5 saatlik ücret tutarında ödenmesi gereken bir tazminat olduğu ve bunun ödeme ve tahakkuk şeklinin ayda 225-232.5 saatlik olarak belirlendiği gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini ve söz konusu kararın Yargıtay 9. Hukuk dairesi tarafından onandığını, bu tazminatın bir çalışma karşılığı olmadığını, davacıya çalıştığı dönemlere ilişkin ödenmesi gereken teşvik tazminatlarının ödendiğini, genel müdürlük emri ile bu tazminatın ödenmediğini, davacının davaya konu bir tazminat alacağının bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
:Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının davalı TCDD Liman İşletme Müdürlüğüne bağl...Liman İşletmesinde çalıştığı, Aralık 2007- Şubat 2009'u kapsayan dönemlerde işverence ...Feribot Müdürlüğünde geçici olarak çalıştırılmak üzere görevlendirildiği, davacıya bu çalışma dönemleri boyunca 08.00-16.00 saatleri arasındaki 8 saat normal çalışma ve 16.00-24.00 saatleri arasındaki 8 saatlik fazla mesai ücretleri ile normal çalışma dönemini kapsayan 8 saatlik çalışmalarına ait teşvik tazminatının ödendiği, ancak 8 saatlik fazla çalışmasından kaynaklanan teşvik tazminatının ödenmediği, yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 66. Maddesinde senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günler dışında kalan durumlarda ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlara belirtilen oranlarda teşvik tazminatı ödenmesinin hüküm altına alındığı, izin ve raporlu günler dışında herhangi bir sınırlama getirilmediği, normal mesaisaatleri dışında kalan çalışmalarda teşvik tazminatı ödenmeyeceği yönündeki uygulamanın toplu iş sözleşmesi hükmüne aykırılık teşkil ettiği, tazminatın ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan personeli çalışmaya teşvik etme amacı da gözetildiğinde, davacıya teşvik tazminatının ödenmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verişmiştir.D) Temyiz
:Karar davalı vekili tarafından cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.E) Gerekçe
:Uyuşmazlık davacı gemiadamına Toplu İş Sözleşmesinin 66. Maddesi uyarınca “senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günlerde ödenmemek müktesap hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek kaydı ile saatlik ücreti dışında saat ücretinin %13’ü oranında ödenen teşvik tazminatının fazla mesai kapsamında kalan saatler için ödenip ödenmeyeceğinden kaynaklanmaktadır.Davalının savunmasında belirttiği ve Dairemizce onan ...5. İş Mahkemesinin 07.12.2006 gün ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararında “davacı hafta ve bayram tatillerinde çalışması nedeni ile teşvik tazminatını 7,5 saat ücreti üzerinden değil, 15 saatlik ücret olarak ödenmesi isteminde bulunmuş, ancak mahkemece “teşvik tazminatı ile ilgili düzenlemede ayrım yapılmaksızın senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu günler dışındaki tüm günler için günlük 7,5 saat üzerinden teşvik priminin ödeneceğinin öngörüldüğü, tatil günlerinde çalışma veya çalışmama halinde farklı ücret tahakkuk edeceğine ilişkin bir hüküm konulmadığı, teşvik tazminatının bir çalışma karşılığı olmayıp izin, rapor dışındaki günler için 7,5 saat ücret tutarında ödenmesi gereken bir tazminat olduğu, bu nedenle tatil günleri için verilen 7,5 saatlik ücret dışında ayrıca çalışıldığı için 7,5 saatlik ücret tutarında tazminat talep edilemeyeceği” gerekçesi ile istemin reddine karar verilmiştir.Davacı işçiye senelik izin, ücretsiz izin ve raporlu olduğu günler dışında tatillerde çalışsın veya çalışmasın günlük 7,5 saat üzerinden teşvik tazminatının ödendiği sabittir. Kısaca davacı hafta tatilinde çalışsa bile 7,5 saat üzerinden teşvik tazminatı almaktadır. Hafta tatilindeki çalışma fazla mesai ücret gibi değerlendirilmektedir. Davacı hafta tatili olmazsa bile günde 1 saatde çalışsa o gün için 7,5 saat üzerinden teşvik tazminatı almaktadır. Toplu İş Sözleşmesindeki teşvik tazminatının günlük 7,5 saat esasına göre belirlendiği anlaşıldığından, tatil günleri ve normal günler içinde yapılan fazla mesai çalışmalarını kapsamadığını kabul etmek gerekir. Davacı gemiadamına yıllık ücretli izin, ücretsiz izin veya raporlu günler dışında günlük 7,5 saatli esasa göre teşvik tazminatı ödenmiştir. Anılan günler için fazla mesai yapılan saatler için teşvik tazminatı gerçekleşmeyeceğinden isteğin reddi yerine yazılı şekilde kabulü hatalıdır.F) Sonuç
:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.