danıştay onikinci daire, belediye ile sendika arasında yapılan sosyal denge sözleşmesinde sendika üyesi olmayanlardan dayanışma aidatı alınmasının hukuka aykırı olduğuna karar verdi.

Danıştay Onikinci Daire, belediye ile sendika arasında yapılan sosyal denge sözleşmesinde sendika üyesi olmayanlardan dayanışma aidatı alınmasının hukuka aykırı olduğuna karar verdi.

Özet: İdare ile bir sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinde yer alan, sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden sözleşme şartlarından faydalanmaları karşılığında aylık sosyal denge tutarının %10u kadar "dayanışma aidatı" alınmasını öngören düzenlemenin, kamu görevlileri arasında eşitsizlik yaratarak sendika üyeliği özgürlüğünü kısıtlaması nedeniyle hukuka aykırı bulunarak iptaline ve haksız kesilen aidatların yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmiş olup, alt derece mahkemelerinin bu yöndeki kararlarının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddedilmesi düşünülmektedir.

Danıştay 12. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONİKİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDENLER

1- DAVALI

: ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ

: Av. ...

2- DAVALI YANINDA

MÜDAHİL

:...Sendikası

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ... Sendikası

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacı Sendika tarafından, davalı idare ile ... Birliği Sendikası (...) arasında imzalanan █████/2021 -█████/2023 tarihlerini kapsayan Sosyal Denge Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 4. maddesinin (B) bendinin (d) alt bendinde yer alan, "Sendikaya üye olmayanlar da aylık sosyal denge tutarının %10'u kadar dayanışma aidatı ödeyerek bu sözleşme şartlarından faydalanabilirler." şeklindeki düzenlemenin iptali ile █████/2021 tarihinden başlayarak her bir kesintinin, yapıldığı tarihten başlayarak işletilecek faiziyle birlikte ... Sendikası üyelerine ödenmesi istemiyle █████/2022 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin Gebze Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ve yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte Sendika üyelerine ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

:...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sosyal denge sözleşmesinde taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan kamu görevlilerinden, sosyal denge sözleşme aidatı veya başka adlar altında farklı oranlar üzerinden aidat alınmasına ilişkin düzenlemelerin, sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacağının açık olduğu, bu durumun sendikaya üye olma ya da olmama ve üye olacağı sendikayı seçme özgürlüğünü kısıtlayıcı sonuçlar meydana getireceği, ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek temsilci ile sözleşme imzalanacağına ilişkin düzenleme ile tanınan yetkinin, sözleşme imzalanması safhasında yürütülecek işlemler açısından hüküm ifade edeceği, anılan yetkiye dayalı olarak Toplu İş Sözleşmesiyle sözleşmeye taraf sendikaya üye olmayan çalışandan daha fazla sözleşme aidatı kesintisi yapılmasına yönelik bir yükümlülük getirilmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından; dava konusu Sosyal Denge Sözleşmesi'nin "Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları" başlıklı 4.maddenin (d) bendinde yer alan "sendikaya üye olmayanlar da aylık sosyal denge tutarının %10'u kadar dayanışma aidatı ödeyerek bu sözleşme şartlarından faydalanabilirler" şeklindeki düzenlemede ve buna yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, davacı Sendikanın dava konusu işlem nedeniyle üyelerinden diğer sendika (...) üyelerine nazaran fazladan yapılan kesintinin ödenmesi talebine gelince; Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca yukarıda anılan gerekçelerle hukuka aykırı olduğu anlaşılan işlem nedeniyle davacı Sendika üyelerinden dava konusu işlem nedeniyle müdahil sendika (...) üyelerine nazaran fazladan yapılan kesintinin davacı Sendika üyelerine ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlem ve düzenlemenin iptaline, davacı Sendika üyelerinden dava konusu işlem nedeniyle müdahil sendika (...) üyelerine nazaran fazladan yapılan kesintinin davacı Sendika üyelerine, başvuru (█████/2022) tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ile davalı idare yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Gebze Belediye Başkanlığı ve davalı yanında müdahil ... Sendikası tarafından; Usul yönünden, davacı Sendikanın ihlal edilen hak ve menfaatinin bulunmadığı, davanın süre aşımı nedeniyle reddinin gerektiği, esas yönünden ise; davalı idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu bir konuda, kendine özgü yararlanma şartı getirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, Anayasa Mahkemesince verilen kararlarda, dayanışma aidatının alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığının belirtildiği, ayrıca bu yönde emsal yargı kararlarının bulunduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı idarenin ve davalı idare yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,

2. Dava konusu işlem ve düzenlemenin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, davacı Sendika üyelerinden dava konusu işlem nedeniyle müdahil Sendika (...) üyelerine nazaran fazladan yapılan kesintinin davacı Sendika üyelerine başvuru (█████/2022) tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.