Danıştay 12. Daireden, şehit yakını statüsüyle uzun süre görev yapan hizmetlinin atama iptali işleminde idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkesi değerlendirmesi.
Özet: Şehit yakını statüsüyle 3713 sayılı Kanun kapsamında ataması yapılan ve yaklaşık dört yıl görev yaptıktan sonra, idarenin davacıyı yanıltma kastını ispatlayamaması, idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkeleri doğrultusunda, davacının asli memuriyetinin tasdik edilmiş olması gibi hususlar göz önünde bulundurularak, "ikinci istihdam hakkı bulunmadığı" gerekçesiyle yapılan atama iptal işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmedilerek iptal edildiği ve bu kararın istinaf mahkemesince de onandığı anlaşılmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR)
: 1- ... BakanlığıVEKİLİ
: Hukuk Müşaviri Av. ...2- ... BakanlığıVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında, Bursa Adliyesinde hizmetli olarak görev yapan davacının, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ... tarih ve... sayılı yazısına istinaden atamasının iptal edilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün █████/2020 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; idare hukukunun temel ilkeleri gereği, tesis ettiği idari işlemlerin doğruluğu ve hukuka uygunluğunun asıl olduğu, idarenin hukuka aykırı olan idari işlemlerini geri almak suretiyle hukuka uygunluğu sağlaması, hukuk devleti ilkesinin tabii bir sonucu olduğu, keza, idari işlemleri geri alma yetkisinin, idari istikrarı sağlayabilmek ve kazanılmış hakları koruyabilmek için belli koşullara bağlı tutulmasının da hukuki bir zorunluluk olduğu; davacı tarafından,3713 sayılı Kanun ve bu Kanun ile ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca şehit yakını statüsü ile başvurusunun alındığı, ilgili belge ve evrak kontrolü sonrasında davacının memuriyete kabul edildiği, yaklaşık 4 yıl gibi uzun bir süre çalıştıktan sonra davalı idare tarafından atama işleminin iptal edildiği, bir idari kararla ataması yapılan davacının yine bir idari karar ile atamasının iptal edildiği görülmekle birlikte, davacının idareyi yanıltmaya yönelik kast ve iradesi olduğuna ilişkin davalı idare tarafından dava dosyasına herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, zira kamu kurum ve kuruluşlarının, atama teklifi yapılanların Kanunla belirtilen istisnalar dışında teklif edilen kadro veya pozisyonların gerektirdiği atanma şartlarını taşıyıp taşımadıklarını kontrol etmekle yükümlü oldukları, öte yandan; hizmetli unvanıyla atanan ve yaklaşık 4 yıl gibi uzun bir süreden beri başarılı bir şekilde görevini yürüten davacının, bu süreçte göreve ilişkin asaletinin de tasdik edilmesi karşısında, aradan kabul edilebilecek makul süre (ki bu hatalı işlemin tesis edildiği tarihten itibaren başlayan 60 günlük idari dava açma süresidir) geçtikten sonra göreve yönelik öznel nitelikleri taşımasına rağmen, sırf istihdam hakkına sahip olmadığından bahisle görevle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde idari istikrar, hukuki güvenlik ile kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI
:Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından; İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan atamalara ilişkin alınan verilerde bulunan T.C. kimlik numarası eksikliği gibi sebeplerle Şehit Gazi Bilgi Sisteminde 1996 yılında yapılan atama ile bağlantı kurulamadığı ve 2015 yılında davacının istihdam başvurusu onaylanarak Adalet Bakanlığına atama teklifinin yapıldığı, şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarına sağlanan istihdam hakkının suistimal edilmemesi adına ikinci istihdam hakkı bulunmadığı halde mevzuata aykırı bir şekilde atanan davacının atama teklifinin iptal edildiği, idari işlemlerin hukuka uygun olması gerektiği, daha sonra hukuka aykırı olduğu tespit edilen işlemin hukuki sonuçları ile ortadan kaldırılması gerektiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.Adalet Bakanlığı tarafından; usule ilişkin olarak Bakanlığın davada taraf olarak yer almaması gerektiği, davacının atamasının iptali işlemiyle ilgili taleplerinin muhatabının Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olması gerektiği, esasa ilişkin olarak ise; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince █████/2021 tarih, 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.KARŞI OY (X)
:Dava; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi kapsamında, Bursa Adliyesinde hizmetli olarak görev yapan davacının, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden atamasının iptal edilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün █████/2020 tarihli işleminin iptali istemiyle açılmıştır.3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1.maddesinde; "█████/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları atamak zorundadır. Bu madde kapsamında hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar aşağıda belirtilmiştir: ... b) 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatından Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup Personeli, ... Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur. ... Bu madde kapsamında başvuranlardan hak sahibi olanlar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca tespit edilerek, liste hâlinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Hak sahiplerinin kamu kurum ve kuruluşlarına atama teklifleri, Devlet Personel Başkanlığınca kura usulü ile yapılır." hükmü yer almaktadır.Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik'in 11.maddesinde; "..(3) İlgili mevzuat ile belirlenen atanma şartlarına haiz olmayanların atama işlemleri yapılmaz. Atandıktan sonra şartları taşımadığı tespit edilenler hakkında ilgili mevzuat uyarınca işlem tesis edilir." düzenlemesi yer almaktadır.Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun █████/1973 tarih ve E: 1968/8, K:███████ sayılı kararı ile idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hâllerinde süre aranmaksızın kanuna aykırı olarak tesis edilen idari işlemi geri alabileceği, sayılanlar haricindeki durumlarda ise idarenin ancak dava açma süresi içinde idari işlemi geri alabileceğine karar verilmiştir. İdari işlemin geri alınabilmesi olanağını tanıyan "açık hata" halinin, herhangi bir inceleme veya araştırmaya gerek duyulmaksızın, yalın ve yüzeysel bir bakışla bile kolayca anlaşılabilecek kadar açık bir yanılgının varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir.Her somut uyuşmazlıkta sırasıyla; geri alınan işlemin kanuna aykırı olup olmadığı, geri alınan idari işlem kanuna aykırı ise dava açma süresi içinde geri alınıp alınmadığı ve dava açma süresi içinde geri alınmamış ise yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hâllerin bulunup bulunmadığı hususları yönünden bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler, yukarıdaki mevzuat kapsamında değerlendirildiğinde; davacının, kardeşinin sivil terör şehidi olması nedeniyle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında istihdam başvurusunda bulunarak atamasının yapıldığı, fakat Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Şehit Yakınları ve Gaziler Genel Müdürlüğü'nce Şehit Gazi Bilgi Sisteminde yapılan inceleme neticesinde, sivil terör şehidinin oğlunun da daha önceden atamasının yapıldığı, fakat gerek ölenin oğlu gerekse davacının kimlik numaralarının Şehit Gazi Sistemine işlenmediğinden dolayı istihdam hakkının daha önce kullandırılmış olduğunun görülemediği, hak sahibinin kardeşi olan davacının istihdam başvurusunun alındığı ve hizmetli unvanıyla Adalet Bakanlığına atamasının sehven yapıldığı anlaşılmakla, olayda; davacının atamasının iptaline ilişkin dava konusu işlemin, açık hata kapsamında olduğu ve bu nedenle idarece belli bir süreye tabi olunmaksızın her zaman geri alınabileceği sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.