Danıştay 4. Daire, mermer ocağı projesine ait ÇED gerekli değildir kararının, proje tanıtım dosyasındaki çevresel eksiklikler nedeniyle iptaline ilişkin idare mahkemesi kararını onadı.
Özet: Danıştay, Muğlada planlanan mermer ocağı projesi için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptalini isteyen davada, ilk derece mahkemesinin, proje tanıtım dosyasında ocak verimliliği, pasa miktarı, şev duraylılığı, hidrojeolojik yapıya etkisi, yeraltı suyu kaynaklarının tespiti ve akarsulara yakınlık konularında ciddi eksiklikler, hatalar ve çelişkiler bulunduğuna dair tespitlerini hukuka uygun bularak temyiz istemini reddetti; böylece projenin mevcut haliyle çevresel gereklilikleri karşılamadığını ve tam bir ÇED sürecine tabi olması gerektiğini kesinleştirdi.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...MÜDAHİL (DAVALI YANINDA)
: ... Madencilik İnşaat ve Ticaret Limited ŞirketiVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Muğla İli, Milas İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde yapılması planlanan “II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı Tesisi” projesine ilişkin olarak Muğla Valiliği tarafından verilen .. tarih ve ... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: İdare Mahkemesince verilen kararda; yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; proje tanıtım dosyasında ocak verimliliği hususunda yer alan bilgilerde tutarsızlıklar ve çelişkiler olduğu, bu nedenle gerek saha verimi, gerek pasa miktarı ve gerekse işletme süresi hususunda yanıltıcı sonuçlar ortaya çıktığı, proje tanıtım dosyasında yapılan hesaplamalarda pasanın boşluk hacimlerinin dikkate alınmadığı, pasa sahasında şev duraylılığının azaltılması için getirilen önlem ve taahhütlerin yeterli olmadığı, stabilite problemleri oluşabileceği, pasa sahasına dair duraylılık analizlerinin uygun olan bir analiz yöntemi ile yapılmadığı, depremsellik faktörünün göz önünde bulundurulmadığı, mermer pasalarının niteliği nazara alınığında pasa sahalarının proje tanıtım dosyasında belirtilen geometri ile oluşturulmasının madencilik tekniği açısından mümkün olmadığı, dosyanın yürütülecek madencilik faaliyetlerine uygun biçimde hazırlanmadığı, bölgeye dair hidrojeolojik haritada yer altı suyu kaynaklarının yerlerinin harita üzerinde belirtilmediği, özellikleri hakkında herhangi bir bilgi verilmediği, bu durumun işletme taban kotunun yer altı suyu seviyesi ile ilişkisinin tespiti bakımından önemli bir eksiklik mahiyetinde bulunduğu, proje tanıtım dosyasında yeraltısuyu akım yönü konusunda çelişkili ifadelere yer verildiği, pasa döküm sahalarının bölgede yer alan akarsulara çok yakın mesafede olduğu, bu nedenle pasa döküm sürecinden olumsuz biçimde etkilenecekleri nazara alınarak saha içerisinde alternatif alanlar belirlenmesi gerektiği, bölgenin jeolojik yapısı nedeniyle planlanan madencilik faaliyetlerinin hidrojeolojik yapıya zarar vereceği, dolayısıyla uyuşmazlık konusu işleme esas proje tanıtım dosyasının gerekli inceleme ve araştırma süreçleri tamamlanmadan eksik, hatalı ve çelişkili bilgi ve tespitlere göre hazırlandığı, dava konusu Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, Proje Tanıtım Dosyasının incelenmesi aşamasında İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden, Orman Bölge Müdürlüğünden ve DSİ 21.Bölge Müdürlüğünden görüş alındığı, kurumların istemiş olduğu revizeler ve bildirilen eksiklikler giderilerek Proje Tanıtım Dosyasına nihai halinin verildiği, Orman Bölge Müdürlüğünden ve DSİ 21.Bölge Müdürlüğünden tekrar görüş istendiği, anılan kurumlarca bu defa faaliyetin gerçekleştirilmesinde sakınca bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, davacının gerçekleştirilmek istenilen projeden doğrudan etkilenmesinin mümkün olmadığı sadece dolaylı olarak etkilenebileceği, dava konusu işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY
:Dosyanın incelenmesinden, Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda özetle, proje sahası ve çevresi ile ilgili hidrojeolojik verilerde eksiklikler bulunduğu, hidrojeoloji haritasının hazırlanmasında dikkate alınan 12 adet kaynağın harita üzerinde yerlerinin gösterilmemiş olduğu, yeraltı suyu akım yönüne ilişkin olarak Proje Tanıtım Dosyasında çelişkili ifadelere yer verildiği, ocak verimliliği ve rezerv miktarı hususlarında yapılan hesaplamalarda tutarsızlıkların mevcut olduğu bu tutarsızlıkların hesaplamalarda yanıltıcı sonuçlar elde edilmesine yol açtığı, pasa döküm alanınına ilişkin hesaplamalarda pasanın boşluk hacimlerinin dikkate alınmadığı, bu durumun pasa döküm sahasının planlaması için eksiklik olarak görüldüğü, pasa döküm sahasında şev duraylılığının azaltılması ve kaymanın önlenmesi için öngörülen tedbirlerin ve verilen taahhütlerin yeterli olmadığı, pasa döküm sahasının şev duraylılığına ilişkin analizlerin uygun yöntemle yapılmadığı, duraylılık analizlerinde depremsellik faktörünün dikkate alınmadığı, üretim planı tekniğine göre pasa depolama alanlarına ilşkin sunulan kesitlerden özellikle Pasa 1 ve Pasa 2 alanlarının bu geometri ile oluşturulmasının uygun olmadığı tespit ve kanaatlerine yer verilmiş olduğu, Mahkemece söz konusu tespit ve kanaatler dikkate alınmak suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ancak; Proje Tanıtım Dosyasını hazırlayan çalışma grubunda jeoloji mühendisinin yer aldığı, Proje Tanıtım Dosyasında Faaliyet Alanı ve Çevresinde Hidrolojik ve Hidrojeolojik Yapıda Madencilik Faaliyetinden Kaynaklanacak Ekolojik Değişimlerin Belirlenerek Değerlendirilmesi başlığı altında ayrıntılı tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, proje sahasına ilişkin Hidrojeolojik Değerlendirme Raporunun jeoloji mühendisi tarafından hazırlanarak Proje Tanıtım Dosyası ekinde sunulduğu, söz konusu raporda bölgede açılmışolabilecek tüm kuyu verileri, kaynak, kaptaj, doğal çeşme ve akar derelerin araştırıldığı, proje alanı içinde açılmış herhangi sığ ve derin sondaj kuyusuna rastlanılmadığı, proje alanları etki alanında kaldığı düşünülen noktadan bir adet yeraltı suyu örneklemesi yapıldığı belirtilerek rapor kapsamında yapılan çalışmalarda elde edilen veriler neticesinde önlem ve öneriler sunulduğu, hidrojeolojik açıdan herhangi bir olumsuz çevresel etkiye yer verilmediği, öte yandan Proje Tanıtım Dosyası çalışmaları sırasında Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğünce istenilen incelemelerin yapılarak raporların oluşturulduğu, bu aşamadan sonra da anılan idare tarafından, Hidrojeolojik Değerlendirme Raporundaki taahhütlere uyulması şartıyla projenin gerçekleştirilmesinde sakınca bulunmadığı yolunda görüş bildirildiği, Proje Tanıtım Dosyasında Pasa Depolama Alanı Şev Stabilizesi başlığı altında faaliyet alanında pasa depolanması sırasında olası bir erozyon riskine karşı gerekli tedbir ve taahhütlere yer verildiği, bilirkişi tarafından bu tedbirlerin yetersizliğinin ve söz konusu eksikliklerin çevre üzerinde yaratması olası olumsuz etkilerin neler olabileceğinin somut olarak ortaya konulamadığı, bu husustaki tedbir ve taahhütlerin idarece yeterli görüldüğü dolayısıyla proje kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetin projenin gerçekleştirilmesi planlanan alana olası çevresel etkilerinin hukuken kabul edilebilir düzeyde olmadığına ilişkin bilimsel verilere dayalı değerlendirmelerin tereddüte yol açmayacak şekilde bilirkişi raporunda ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, bilirkişi raporunda olumsuz yönde kanaat bildiren bilirkişilerin görüşlerine yukarıda belirtilen nedenlerle itibar edilmemiş ve projenin gerçekleştirilmesindeki kamu yararı ile bilirkişi heyetinde yer alan diğer bilirkişilerin (Ziraat Mühendisi, Biyolog ve Orman Mühendisi) proje hakkında olumlu yönde kanaat bildirdikleri göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işleme dayanak Proje Tanıtım Dosyasında, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkileriyle, alınacak önlemlerin yeterli düzeyde belirlendiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Belirtilen nedenlerle, temyize konu Mahkeme kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.