Tokat ilinde gerçekleştirilen arazi toplulaştırma işleminin iptali talebiyle açılan davada, bölge idare mahkemesi kararının temyizen incelenmesi.
Özet: Bir taşınmazın toplulaştırma işleminin hukuka uygunluğu yargı incelemesine tabi tutulmuş olup, ilk derece mahkemesi işlemin hukuka uygun olduğuna hükmederek davayı reddetmişken, Bölge İdare Mahkemesi; toplulaştırma ilkelerine (eski araziye eşdeğer ve tek parsel verme, dikdörtgen şekil, en/boy oranı, hısımlık ilişkisi ve isteklerin gözetilmesi) uyulmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar vermiştir, davalı kurum ise temyiz başvurusunda, davacının taleplerinin azami ölçüde karşılandığını ve planlamanın usulüne uygun yapıldığını iddia etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: ██████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: █████/2011 tarih ve 28098 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve...sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulama alanı ilan edilen Tokat İli, Niksar İlçesi, ... Köyünde yapılan toplulaştırma işleminin ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda belirtilen teknik açıklamalar da göz önüne alındığında, davacının, ... parselin bulunduğu yerden kendisine daha fazla yeni yer verilmesi istemi bulunsa da, esasen bu parselin batı kısmından yeni oluşturulan ... ada ..., ... ve ... parsellerin diğer üç hissedara müstakil olarak yerinden verilmek suretiyle toplulaştırma ve dağıtım ilkelerine uygun dağıtıldığı, parselin doğusunda bulunan ve yeni ... ada, ... parselde dava dışı ...'a verilen yerin de, kişiye eski ... parseldeki yerinden yer verilememesi sonucu en yakın yerlerden biri durumundaki ... parselin doğusundan bir kısmının verilmesi sonucu oluştuğu, yine ... parselin güneydoğusundan bir kısmın dava dışı ...'e verilmesinde de bu kişinin eski ... parselinin bulunduğu yerden yer verilmesinin sonucu olduğu, bu açıdan davacının yeni parselinin büyük çoğunluğunun da eskiden başkalarına ait parsellerde yer aldığı, toplulaştırma işlemlerinin yapısı gereği bu şekilde bir dağıtım yapıldığı, uygulama alanındaki kamu ortak kullanım kesintisinin yasal sınır olan %10'un altında kaldığı, davacıya ait eski yerler ile yeni verilen yerin arazi derecelendirme puanları ile bu parsellerin birbirleriyle olan denklik dönüşüm katsayılarının ilgili mevzuata uygun belirlendiği ve davacıya hak ettiğinden daha az yer verilmediği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde ve ..., ... ve ... parsellerin konumları bir arada gözetildiğinde ... ada, ... parselde yapılan toplulaştırma sonucunda gerçekleştirilen tahsis işleminin toplulaştırma ilke ve kurallarına uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Bölge İdare Mahkemesince; arazi toplulaştırması sırasında, maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde ve yine istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılması, parsel şeklinin zorunlu durumlar dışında dikdörtgen olmasına ve en/boy oranının 1/3-1/7 arasında bulunmasına dikkat edilmesi ve parsel yerleştirilmesinde hısım ve hasım ilişkilerine dikkat edilmesi gerekmekte olup, davacının kadastral ... parsel sayılı taşınmazının bulunduğu alanda oluşturulan ... ada,..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların, kadastral parselin diğer hissedarlarına tahsis edilmesi nedeniyle, davacının tüm parsellerinin kadastral ... parselin bulunduğu alanda toplulaştırılmasına olanak bulunmadığı da görülerek, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerinin bu alanda oluşturulacak bir parsele, ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesinin ise, kadastralinin bir kısmı davacıya diğer kısmı ise oğluna ait olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdan hısımlık ve mirasçılık ilişkisi ile isteği de gözetilerek tahsis yapılması suretiyle arazi toplulaştırması yapılması gerekirken, dikdörtgen olmayan ve büyük oranda kadastral parselleri ile çakışmayan ve hısımlık ilişkisi de gözetilmeksizin yapılan arazi toplulaştırması işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacının dilekçesinde güney cephesinden yol istediği ve bu parselin güney cephesindeki köy yolunu kullanarak ileride ev yapacağını belirttiği için yeni parselin ... ada ... parsel olarak planlandığı, ... ada ... parselde kendisine hem doğu cephesindeki köy yolundan hem de kuzeybatı cephesinde oluşturulan yeni yoldan cephe verildiği, davacının taleplerinin azami ölçüde karşılandığı, ilgili tüm parsellerin müştereklerin isteği doğrultusunda ve düzgün şekilli olarak planlandığı, eski ... parselin köy yoluna cephesi bütün olarak düşünüldüğünde, eski köy yoluna olan cephesinin büyük oranda korunduğu, kuzeybatı cephesi proje kapsamında açılan yola cephelendirildiği, bu cephenin de davacı adına tescil edildiği, dava konusu toplulaştırma işleminin iptalini gerektiren tutarlı bir gerekçe ya da hukuki dayanağın bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.