uluslararası karayolu taşımacılığında emtiada oluşan hasar nedeniyle sigorta şirketince ödenen tazminatın cmr kapsamında rücuen tahsili talebiyle açılan itirazın iptali davası.

Uluslararası karayolu taşımacılığında emtiada oluşan hasar nedeniyle sigorta şirketince ödenen tazminatın CMR kapsamında rücuen tahsili talebiyle açılan itirazın iptali davası.

Özet: Davacı sigorta şirketi, yurt dışı fuar dönüşü nakliyesi sırasında zarar gören bir makine için sigortalısına ödediği tazminatı, CMR Konvansiyonu hükümleri uyarınca taşıyıcıları sorumlu tutarak rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; davalılar ise aktif ve pasif husumet yokluğu, hasarın yükleme, istifleme veya ambalajlamadan kaynaklandığı, davacıya usulüne uygun ihbar yapılmadığı ve talep edilen tazminatın fahiş olduğu gerekçeleriyle davanın reddini savunmuşlardır.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ----- ait “---- cinsi emtianın, ---- kentinde düzenlenecek fuara gidiş-dönüş taşınması sırasında oluşan hasar nedeniyle, poliçe kapsamında ödediği tazminat bedelinin rücuen tahsili amacıyla işbu davayı açtıklarını, bahse konu taşıma işlemini ----- numaralı Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile teminat altına aldıklarını, nakliye organizasyonunun----. tarafından üstlenildiğini, taşıma sözleşmesinin 1 numaralı davalı -----. ile yapıldığını, fiili taşımanın ise diğer 2 numaralı davalı ------. tarafından gerçekleştirildiğini, taşıma konusu emtianın, fuarda sergilendikten sonra dava dışı sigortalıya iade edilmek üzere, 71 kap ve toplam 16.000 kg olarak, ----plakalı taşıma aracı ile ----- alıcısına geri gönderildiğini, ancak taşıma muhteviyatı emtianın alıcı firmanın tesisine ulaştığında emtianın tahliyesi sırasında yapılan kontrollerde, ----- makinesinin hasara uğradığının tespit edildiğini ve hasara ilişkin olan bu durumun, taşıyıcının da katılımıyla CMR taşıma senedi üzerine şerh düşülerek kayıt altına alındığını ve tutanak düzenlendiğini, taşıma sırasında meydana gelen bu hasar nedeniyle dava dışı sigortalıya 1.539,22 Euro tazminat ödediklerini, davacı, taşıyıcının yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar eşyanın tamamen ya da kısmen kaybından veya uğradığı zarardan CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca sorumlu olduğunu, bu çerçevede, ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla ----. İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyası ile davalılara karşı icra takibi başlatıldığını, ancak her iki davalının da borca itiraz ettiğini, durdurulan takibin devamına, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı -----. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ---- tarafından ---- düzenlenen 08.05.2023 tarihli ------ sayılı “Taşıma Şekli Karayolu, Gönderici ----- Mal Cinsi Fuar Teşhir Ürünleri, ----- Hizmet Bedeli” açıklamalı 23.500,00 Euro bedelli faturanın, taraflar arasındaki -----olarak kara yoluyla yurt dışına yapılacak olan taşımanın organizasyonu ile ilgili hizmet verildiğini, buna istinaden ----hizmet aldıklarını, fiili taşıma işinin 2 numaralı davalı olan ----- firması tarafından yapıldığını, rücu edebilmenin yasal koşullarının oluştuğunun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, sigortalı olan ----- taşıma ve gümrük belgeleri ile ticari defterleri uyarınca mülkiyet hakkının, gerçek hak sahibi olduğunun maruz kalınan gerçek zararın sigortalanabilir menfaatinin ispat edilmesi gerektiğini, halefiyetin ispata muhtaç olduğunu, işbu davanın davacı tarafından CMR. madde 36 uyarınca “birinci taşımacı” olan----- aleyhine açılması gerektiğini, diğer yandan, eşyayı varma yerinde gönderilene teslim eden son taşıyıcının ise 2 numaralı davalı olan ------ firması olduğunu, dolayısıyla davanın pasif husumet yokluğu sebebi ile reddine karar verilmesi gerektiğini, kendilerine usulüne uygun, süresinde ve geçerli bir hasar ihbarı gönderilmediğini, somut olayda, eşyanın yüklenmesini, istiflenmesini, bağlanmasını, sabitlenmesini dava dışı sigortalı ----- ile olan ilişkisinde akdi taşıyıcı olan ------- firmasının ifa ettiğini, bütün ekipmanların neredeyse 10 cm kaymış olduğunun ekspertiz raporunda yazıldığını, yükleme, istifleme, bağlama işlemlerinin gereği gibi yapılmış olması halinde aracın normal seyri esnasında yaptığı hareketlerden dolayı emtianın kayması veya sabitleme kayışlarından kurtulmaması gerekeceğini, bu noktada, tüm kusur ve sorumluluğun------firmasında olduğunu, CMR md. 17/2 ve CMR md. 17/4 uyarınca kendilerine sorumluluk yüklenemeyeceğini, fiili taşıyan olan ------ için de aynı durumun söz konusu olduğunu, yükleme, istifleme, bağlama, sabitleme hususları----- faaliyet sahasında olduğu için bu işlemlerin gereği gibi yapılmamasından sadece---- firmasının sorumlu olacağını, söz konusu iş ve işlemlerin ----- tarafından bizzat ifa edildiğini, ambalajın yetersiz ve elverişsiz olmasından, gereği gibi yapılmamasından doğan kusur ve sorumluluğun da akdi taşıyan ---- ait olduğunu, ----- firmasının hem “akdi taşıyıcı-ilk taşıyıcı” olduğundan hem de CMR uyarınca “gönderici” olduğundan (akdi taşıyıcı ve gönderici sıfatları tek bir şahıs nezdinde birleşmiş olduğu için) somut uyuşmazlığın çözümünde müterafik kusurdan da bahsedilemeyeceği, yani ----- firmasının iddia edilen hasardan tek başına sorumlu olduğunu, talep edilen tazminat tutarının fahiş ve afaki olduğunı, maruz kalındığı iddia edilen zararın gerçek miktarının araştırılması gerektiğini, pasif husumeti ve sorumluluğu kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, sınırlı sorumluluk hükümlerinin de nazara alınması gerektiğini, malın ikinci el/teşhir ürünü olduğu (fuar taşımacılığı) bu sebepten sovtaj değerinin de dikkate alınması gerektiğini, ilgili yasal düzenlemeler uyarınca, gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek zorunda olduğunu, bütün bu izah edilen sebeplerden ötürü de davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan ve ayrıca her halükarda tüm kusur ve sorumluluğun dava dışı üçüncü şahıs olan ------ olduğundan bahisle reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.Davalı -----. ; dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, davacı tarafından nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalanmış olan emtianın taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle, sigortalıya ödenmiş olan hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktalarının tespiti ile tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, bilirkişiden rapor aldırılarak sonuca gidilmiştir.----- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup, yapılan incelemede; Davacı tarafından davalılar aleyhinde sigortalıya yapılmış olan ödemenin rücuen tahsili amacıyla █████/2024 tarihinde 1.539,22 Euro asıl alacak, 21,25 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.560,47 Euro alacağın tahsili amacıyla ilamsız takiplerde ödeme emri başlattığı, davalılar tarafından borca ve tüm ferilerine itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu hakkında taşıma alanında uzman bilirkişiden alınan █████/2025 tarihli raporda özetle; Davacının sigortalısı dava dışı ----. firması tarafından ----- teslim edilmek üzere toplamda 2 tır muhteviyatı emtianın sevkiyatı işinin üstlenildiği , taşıma, fuar alanında indirme, fuar sonrası tekrar yükleme v.b. hizmet işlemleri için dava dışı ----- firması ile toplamda 23.500 Euro üzerinden anlaşmaya varıldığı, buna istinaden fuar konusu emtianın -----karneleri ile----- ihracatının yapıldığı, ihraç edilen emtiaların fuar sonrası tekrar Türkiye'deki göndericisine teslim edilmek üzere dava dışı---- firması sorumluluğunda ----plakalı taşıma aracına yüklendiği, bu noktada taşıma sorumluluğunun dava dışı-----firmasına, bu firma tarafından ise yine bir başka alt taşımacı konumunda olan dava dışı ----- firmasına taşere edildiği, fiili taşıma işinin davalı ----tarafından 20.05.2023 tarihli CMR belgesi düzenlenerek gerçekleştirildiği, bu durumun dosyaya sunulan ------ sayı, 08.05.2023 tarihli fuar lojistik hizmet bedeli faturası, ----- sayı, 01.06.2023 tarihli navlun (taşıma) faturası, ----- sayı, 02.06.2023 tarihli navlun (taşıma) faturası ve 20.05.2023 tarihli CMR belgesi ile sabit olduğu, taşımaya konu --- sayılı ---- karnesi muhteviyatı ------/Türkiye'deki alıcısına hasarlı olarak teslim edildiği ve hasarın alıcısı tarafından CMR belgesine şerh düşülerek ve tutanak düzenlenmek sureti ile kayıt altına alındığı, ekspertiz raporunda hasara ilişkin zararın 1.539,22 Euro olarak hesaplandığı, buna istinaden ortaya çıkan bu zarar tutarının davacı sigorta firması ----- tarafından dava dışı sigortalı olan -----Firmasına ----- numaralı Abonman Blok poliçesine bağlı olarak ------ sayılı, 10.05.2023 tarihli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında ödendiği, yükleme-istifleme-sabitleme sorumluluğunun sözleşme gereği dava dışı ------ait olduğundan asli kusurun %75 oranıyla bu firmada bulunduğu, ancak taşımacıların taşıma güvenliğini sağlama ve gözetim yükümlülükleri bulunduğundan davalı ---- ile davalı ---- %25 oranında tali ve müteselsilen sorumlu oldukları, CMR uyarınca sınırlı sorumluluk ilkesi gereği sigortalıya ödenen 1.539,22 Euronun %25’ine denk gelen 384,80 Eurodan davalı taşıyıcıların sorumlu oldukları yönünde görüş ve rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır.6102 sayılı TTK'nın 1178. maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yüklemesi, istifi, elden geçirilmesi,korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından veya geç teslimden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.

TTK'nın 1185/1 uyarınca; ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şart olup, ziya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.

Somut olayda; Türkiye'den ------ sevk edilecek emtiaların taşıma, indirme, tekrar yükleme gibi hizmet işlemleri için davacı sigorta şirketine sigortalı dava dışı ----- ile dava dışı ------ anlaştıkları, iş bedelinin 23.500 Euro olarak kararlaştırıldığı, ---- dönüşü ----- plakalı araçla yapılan nakliye sırasında yükleme, istifleme ve sabitleme hatalarından kaynaklı olarak taşınan emtianın hasarlandığı ve alıcısına hasarlı şekilde teslim edildiği, bu hususun alıcısı tarafından CMR belgesine düşülen şerh ve düzenlenen tutanak ile sabit olduğu, emtia hasarının ekspertiz raporunda poliçe muafiyeti sonrası 1.539,22 Euro olarak belirlendiği, CMR Konvansiyonu’nun 17. ve devamı maddeleri ile TTK.'nın 888. maddesi uyarınca fiili taşıyıcının eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, davalı ------ fiili taşıma zinciri içinde “alt taşıyıcı” sıfatıyla sorumlu olduğu, taşıma işini üstlenen taşıma güvenliğinin sağlanmasına ilişkin gözetim yükümlülüğünü yerine getirmesi gerekeceği, taşıma işinde zararın taşıma zincirinde meydana gelmesi nedeniyle davalı ----ve diğer davalı ------ birlikte sorumlu oldukarı, davacı ödediği tazminat nedeniyle sigortalısına halef olduğundan davalılara karşı dava açmakta aktif husumet ehliyetinin olduğu, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere müterafik kusur oranı doğrultusunda davalı ------ ile birlikte davacı tarafça █████/2024 tarihinde sigortalısına ödenen 1.539,22 Euro hasar bedelinin %25'i 384,80 Euro yönünden sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, davalıların---- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 384,80 Euro asıl alacak ve 21,25 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 406,05 Euro bedel yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, 406,05 Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kusur oranlarının ve alacak miktarının tespitinin yargılamayı gerektirmesi nediyle alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜ ile;

1-Davalıların ----. İcra Müdürlüğünün------Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 384,80 Euro asıl alacak ve 21,25 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 406,05 Euro bedel yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, 406,05 Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Alınması gerekli 1.354,95-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 779,55 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 575,40-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 615,40-TL. başvurma harcı, 779,55 TL peşin harcın toplamı olan 1394,95 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından sarfedilen toplam 7.557,50-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%32,17 kabul %67,83 ret oranında ) olmak üzere 2.430,95-TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı----- tarafından sarfedilen toplam 16,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%32,17 kabul %67,83 ret oranında) olmak üzere 10,85-TL 'nin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine, kalan kısmın davalı ------- üzerinde bırakılmasına

7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

8-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 19.835,30-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden davalılar vekili için takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

10-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.157,98-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, kalan 2.442,02-TL'sinin ise davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı----. vekili ile İhbar olunan ------ vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 345. maddesi uyarınca 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer eş değer Mahkemesine verilecek usulüne uygun istinaf dilekçesi ile ----- Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yasa Yoluna başvurabileceği belirtilerek verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.