Danıştay, istifaen görevden ayrılan üsteğmenin mecburi hizmet karşılığı yurt dışı eğitim giderlerinin idari dava konusu işlem olup olmadığını inceliyor.
Özet: Mecburi hizmetini tamamlamadan istifa eden bir jandarma subayından talep edilen yurtdışı eğitim giderlerinin tahsilatına yönelik işlemin, idari yargıda dava konusu edilebilecek kesin ve yürütülebilir bir idari işlem mi olduğu, yoksa sadece rızaen ödeme daveti niteliğinde mi kaldığı hususundaki uyuşmazlıkta, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri işlemi yargısal denetime elverişli bulmazken, Danıştay tetkik hakimi söz konusu tahsilat talebinin idare hukuku kuralları çerçevesinde tesis edilmiş, Anayasanın 125. maddesi gereğince yargı denetimine tabi kesin ve yürütülebilir bir işlem olduğunu belirterek, davanın esastan incelenmesi gerektiğini ifade etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)
: 1- ...,2- ...,3- ...VEKİLLERİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Genel KomutanlığıVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Davacılar tarafından; Jandarma Genel Komutanlığında üsteğmen rütbesinde görev yapmakta iken █████/2017 tarihinde istifaen görevinden ayrılan ...'ın, mecburi hizmet süresini tamamlamadığından bahisle, █████/2014 - █████/2017 tarihleri arasındaki yurtdışı eğitim giderlerinden doğan 743,68-TL, 66.438,00 İngiliz Sterlini ve 349,44 ABD Dolarının borç çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesine istinaden yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca davacıya yapılan eğitim giderinin rızaen ödenmesinin istenilmesine ilişkin ödemeye davet niteliğinde olduğu, zararın rızaen ödenmemesi halinde davalı idarece yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği; bu haliyle dava konusu işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından kamu gücü kullanılmak suretiyle ve tek taraflı olarak tesis edilen dava konusu işlemin icrai nitelikte, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğu; Anayasa Mahkemesi ve Danıştayın bu yönde emsal kararlarının bulunduğu; dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı; 2803 sayılı Kanun'un Ek 14. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan ibarelerin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle, somut norm denetimi için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Dava konusu işlemle, davacıya yapılan eğitim giderlerinin rızaen ödenmesinin istenildiği ve rızaen ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği; bu yönüyle dava konusu işlemin, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem niteliği taşımadığından, davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı; davacılar hakkında tesis edilen işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun Ek 14. maddesinde (öncesinde de mülga Geçici 9. maddesinde), mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan görevinden ayrılanların, yurt içi ve yurt dışı eğitim giderlerinin geri istenilmesine yönelik düzenlemelere yer verildiği; üstteğmen olarak görev yapmakta iken, mecburi hizmet süresini tamamlamadan istifaen görevinden ayrılan davacıya da, Ek 14. maddede yer alan düzenlemelere istinaden yurt dışı eğitim giderlerinin borç çıkarıldığı; dava konusu işlemin, bütünüyle idari hukuku kuralları çerçevesinde tesis edildiği ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesinde düzenlenen "kamu zararı" kapsamında olmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemin, idari davaya konu olabilecek nitelikte kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğinde olduğu; Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yoluna başvurulabileceği; uyuşmazlığın çözümünde idare hukuku kuralları uygulanacağından, davanın da idari yargı mercilerinde görülmesi gerektiği; nitekim, benzer nitelikteki bir davada, Uyuşmazlık Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın da yönde olduğu; aksi halde, idare hukuku kuralları çerçevesinde tesis edilen işleme yönelik yapılacak hukuki denetimin, idari yargı yerine adli yargı mercilerince yapılması sonucunu doğuracağı anlaşıldığından; temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.