tapu kaydının orman vasfıyla iptalinden kaynaklanan zararın türk medenî kanunu 1007. maddesi uyarınca hazineden tazmini davasında değer tespiti ve usul itirazları üzerine yargıtay incelemesi.

Tapu kaydının orman vasfıyla iptalinden kaynaklanan zararın Türk Medenî Kanunu 1007. maddesi uyarınca hazineden tazmini davasında değer tespiti ve usul itirazları üzerine Yargıtay incelemesi.

Özet: Yalovadaki taşınmazların tapu kaydının orman vasfıyla hazine adına iptal ve tescil sürecinden kaynaklanan zararın Türk Medeni Kanununun 1007. maddesi uyarınca tazminini talep eden davada, ilk derece mahkemesinin tazminat talebini kabul ederek taşınmazların gerçek bedelinin davalı hazineden tahsiline hükmetmesi üzerine, hem davacının tazminat miktarını düşük bulması hem de davalının davanın koşullarının oluşmadığını ve değerlemenin hatalı yapıldığını iddia etmesiyle yapılan istinaf başvuruları, bölge adliye mahkemesince, değerlemenin emsal karşılaştırmaları ve bölgedeki benzer dosyalarla uyumlu, makul olduğu gerekçesiyle esastan reddedilerek ilk derece mahkemesi kararının onandığı görülmektedir.

5. Hukuk Dairesi ████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki taşınmazın tapu kaydının mahkeme kararı ile iptalinden kaynaklanan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Yalova ili, ..., köyü 112 ada 398, 400 ve 418 parsel ile 129 ada 51 parsel sayılı taşınmazların tamamının tapu kaydının iptaline ve orman vasfı ile Hazine adına tesciline ilişkin Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan davanın derdest olduğunu, bu durumun müvekkilinin mülkiyet hakkını ihlâl ettiğini belirterek müvekkilinin uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu işlem Orman Genel Müdürlüğünce gerçekleştirildiğinden husumetin Hazineye yöneltilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili Hazine yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, süresinde açılmayan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan davanın henüz kesinleşmediğini, taşınmazların halen davacı adına kayıtlı olduğunu, bu nedenle davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafından zamanında orman kadastrosuna itiraz edilmediğinden davacıya ait tapu kaydının hukuki değerini yitirdiğini, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi şartlarının oluşmadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile taşınmazların gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca davalı Hazineden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar için belirlenen bedelin düşük olduğunu, münavebeye buğday ürünü alınması nedeniyle taşınmazların gerçek değerine ulaşamadığını, bu ürün yerine ıspanak ve bezelye gibi sebze ürünlerinin münavebeye alınması gerektiğini, 2016 yılından sonra Yalova ili ve bölgedeki gelişmeler dikkate alınarak taşınmazın değerinin tespit edilmesi gerektiğini, objektif değer artışı oranının en az %300-400 olarak uygulanmasını, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi şartlarının oluşmadığını, dava konusu taşınmazlara ilişkin arsa ve arazi nitelendirmelerinin hukuka aykırı olduğunu, 129 ada 51 parsel sayılı taşınmaza yönelik emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, emsal alınan taşınmazın uygun niteliğe sahip olmadığını, emsal alınan taşınmaz satışının eski tarihli olduğunu, emsalin dava konusu taşınmaza göre oldukça uzak mesafede bulunduğunu, tek satışın emsal alınarak değerlendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, eğimi yüksek, su ve erozyona açık, orman ağaçları ile kaplı olan dava konusu diğer parseller için kapitalizasyon faiz oranının %6 olarak esas alınması gerektiğini, taşınmazlarda objektif değer artış oranı uygulanmasını gerektirecek hiçbir özelliğin mevcut olmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının kabul edilemeyeceğini, davacının davayı belirsiz alacak davası olarak açmasında hukukî yararının bulunmadığını, ıslah yoluyla artırılan kısım için ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 129 ada 51 parsel sayılı taşınmazın arsa niteliğinde kabul edilerek özel amacı olmayan taşınmaz satışı esas alınarak, emsal ile eksik-üstün yanları karşılaştırılmak suretiyle emsal incelemesi yöntemine göre değer biçilmesinin isabetli olduğu, taşınmaz için belirlenen tazminat değerinin aynı bölgeden Daireye intikal eden dosyalarla kıyaslandığında uyumlu ve makul olduğunun anlaşıldığı, dava konusu 112 ada 398, 400 ve 418 parsel sayılı taşınmazların ise arazi niteliğinde kabul edilerek taşınmazlara dava tarihinde geçerli olan resmi veri listesi esas alınarak yöre koşullarına uygun münavebe ürünleri seçilmek suretiyle kuru arazi için %5 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanarak net gelir yöntemine göre değer biçilmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan delil ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; dava konusu Yalova ili, ..., köyü 112 ada 398, 400 ve 418 parsel ile 129 ada 51 parsel sayılı taşınmazların tamamının Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan dava sonucunda Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilâmı ile orman tahdit sınırı içinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verildiği, kararın temyiz incelemesinde geçmeksizin 27.06.2023 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 16.06.2022 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

3. Dava konusu Yalova ili, ..., köyü 112 ada 398, 400 ve 418 parsel taşınmazlara net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve taşınmazların gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu 129 ada 51 parsel sayılı taşınmazın arazi vasfında olduğu kabul edilerek net gelir yöntemine göre değerinin biçilmesi gerekirken, arsa niteliğinde değer belirleyen rapora göre hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.