antalya 1. asliye ticaret mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonucu değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat davası.

Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonucu değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat davası.

Özet: Davacı şirket, davalının aracına çarpmasıyla oluşan değer kaybı ve ikame araç bedeli zararlarının tazminini talep ederken, davalılar kendi kusurları olmadığını, kazanın davacı sürücüsünün yol hakkı ihlali nedeniyle meydana geldiğini iddia etmiştir; ancak sunulan bilirkişi raporu, davalı sürücünün kavşak girişinde hızını azaltmayıp dikkatsizce öncelikli araca yol vermeyerek çarpışmaya neden olduğunu ve kazada asli kusurlu olduğunu ortaya koymuştur.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle

: Müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ... tarihinde ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini zarar meydana gelmiş olup, müvekkili şirketin aracında oluşan değer kaybı ve ikame araç bedeli için arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, ancak anlaşmaya varılamadığını, meydana gelen kazada müvekkili şirket sürücüsünün herhangi bir kusuru olmadığını, kazaya davalının asli kusurları ile sebep olduğunu, her ne kadar davalı sigorta şirketine değer kaybı yönünden başvuru yapılmış ise de ... tarihinde sigorta şirketi tarafından değer kaybı ödemesi altında ... TL yatırıldığını, nitekim araçta meydana gelen değer kaybının daha yüksek olması sebebi ile iş bu davayı ikame etme zarureti doğduğunu, sonuç olarak; davanın kabulü ile

... plakalı aracın değer kaybı zarar bedeli adı altında belirsiz alacak olarak şimdilik ... TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan tazminine,

... plakalı araçtan onarım süresince mahrum kalınması nedeni ile ikame araç bedelinin belirsiz alacak olarak şimdilik ... TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar ... Ve ...'den tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu kazada davacıya göre sağ tarafta kalan müvekkiline davacının yol vermesi gerekirken davacı tarafa ait aracın kullanıcısı hızını bile azaltmadığı için şeridini koruyamayıp şerit ihlali yaparak müvekkilinin aniden önüne çıktığını, meydana gelen kaza sırasında müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, kazada %100 kusurlu olan davacı tarafa ait aracı kullanan sürücü olduğunu, davacı taraf her ne kadar, değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin tazminat taleplerinde bulunmuş ise dahi tazminat hakkının doğması için ortada bir zarar ve bu zararı ortaya çıkaran bir kusurun varlığının gerektiğini, davacı tarafın bir zararı doğmuş ise dahi bu durumun müvekkillerimin kusurundan değil kendi araç sürücüsünün kusurundan kaynaklandığını, davacı tarafın, bir zararı var ise kendi araç sürücüsünden bu zararını talep etmesi gerektiğini, müvekkillerinin meydana gelen kazada kusursuz oldukları için tazminat ödemekle yükümlü tutulamayacağını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Adli trafik bilirkişi ..., sigorta eksperi bilirkişi ..., makine mühendisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

KUSUR YÖNÜNDEN

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157. maddesinin “Sürücü Kusurlarının Tespiti” Başlıklı (b) bendinde; “Adli mevzuat ve yargılama hükümleri saklı kalmak üzere, trafik kazalarına karışanların kusur durumları, 2918 sayılı Kanun ve Yönetmelikte belirtilen kurallar, şartlar, hak ve yükümlülükler ile asli kusur sayılan haller dikkate alınarak belirlenir. Kaza mahallinde yapılan incelemeler sonunda tespit edilen iz ve delillere ilave olarak kazaya karışanların olay hakkındaki ifadeleri ile varsa tanık ifadeleri de kusur durumunun tespitinde dikkate alınır” şeklinde olduğundan;

Dosya içerisinde bulunan tüm evrakların, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 157. maddesinin (b) bendi gereğince detaylıca incelenmesi neticesinde; kaza yerinin keşif incelemesinden kaza yerinin konumu ve mahal şartları dikkate alınarak olay değerlendirilip, kaza yeri basit krokide de görüleceği üzere aşağıdaki şekilde tarafımdan bilirkişi raporu tanzim edilmiştir.

Trafik Kazasına Karışan Otomobillerin Sürücülerinin Kusur Dağılımı;

A) Davalı ... Nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile Sigortalı, ... Plakalı Davalı ... Adına Kayıtlı Otomobil Sürücüsü Davalı ...;

Davalı sürücü ... idaresindeki davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı, davalı ... adına kayıtlı otomobili ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinde belirtilen trafik kurallarına uymadan seyir halinde bulunduğu ... sokak üzeri ... Sokak katılımı ... yönlü (...) kavşak girişinde, idaresindeki otomobilinin hızını yavaşlatmadan, ... yönlü (...) kavşak içerisine ani giriş yaparak, ana önceliği olan solundan ... Sokak üzeri düz seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı, davacı ... ... Şirketi adına kayıtlı otomobilin geçişini beklemeden, dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde yakın mesafede ... yönlü (...) kavşak içerisine girerek, solundan gelen trafik akımının geliş şeridini kapatarak ilk çarpan araç olarak trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet vermesi sonucu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinde belirtilen:

a) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Yönetmeli 109/b-8 kusurlar bölümünde yer alan; Dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.

b) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/h ve Yönetmeliğin 157/a-8 kusurlar bölümünde yer alan; Araç sürücüleri trafik kazalarında; “Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama” hallerinde asli kusurlu sayılırlar,

Maddelerini ihlal ettiği.

B) Davacı ... Adına Kayıtlı ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ...;

... tarihinde saat ... sıralarında, davalı sürücü ... idaresindeki davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı, davalı ... adına kayıtlı otomobili ile ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, yerleşim yeri içi, S0 Km/s azami hız limitli, iki yönlü, bir geliş bir gidiş iki şeritli, şerit çizgileri belirli, asfalt kaplamalı, yatay güzergahı düz yol, düşey güzergahı eğimsiz, görüş alanı açık olan ... Sokak üzeri ... Sokak katılımı kavşağı istikametine düz seyir halinde iken, ... Sokak bitimi ... Sokak katılımı ... yönlü (...) kavşak içerisine girdiğinde, idaresindeki ... plakalı otomobilinin sol ön kısımlarını; sol tarafından iki yönlü, bir geliş bir gidiş iki şeritli, şerit çizgileri belirli, asfalt kaplamalı, yatay güzergahı düz yol, düşey güzergahı eğimsiz, görüş alanı açık olan ... Sokak üzeri düz seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı, davacı ... ... Şirketi adına kayıtlı otomobilin sağ ön çamurluk kısımlarına çarpması sonucu, meydana gelen iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası olayında; davacı ... ... Şirketi adına kayıtlı ... plakalı otomobil sürücüsü ... ...”nun; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun da yer alan kaide ve kuralları belirleyen herhangi bir maddesini ihlal etmedikleri.

Yukarıda arz edilen hususlar dikkate alındığında:

SBM Kayıtlarında;

“(Davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçe: (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı, davalı ... adına kayıtlı otomobil sürücüsü davalı ...'in; 94 100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu)” kusur dağılımına iştira etmekte

Düşünce ve kanaatim oluşmuş olup,

Bilirkişilik Daire Başkanlığının “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporların Bulunması Gereken Standartlar” başlıklı yazısının 27. maddesinde kusurun tespiti normatif b değerlendirmeyle mümkündür ve sadece hakimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hakimi yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli/tali kusurlu, kusursuz, yüzdelik kusur oran herhangi bir değerlendirme yapamaz” şeklindeki kararına istinaden tarafımdan kusur oranı konusunda değerlendirme yapılamamış olup, hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin takdir ve yetkisinde olduğu

Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak, resimler, fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;

İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Aracın mevcut geçmiş hasar durumunda motor kaputu parçası üzerinde daha önce işlem yapıldığı tespit edilmiştir olup motor kaputu değerlendirilmeye alınmamıştır.

... plakalı aracın sağ ön kısımlarından aldığı darbe sonucu ön tampon, sağ ön çamurluk, motor kaputu, sağ podye ve muhtelif plastik parçaların hasar gördüğü,

Bu hasarlı parçaların makul onarım süresinin; davacı aracın kaza sırasında zarar görmüş kaporta, döşeme, elektrik parçaları aksamlar sökülmesi işlemi ve ekspertiz için 2 tam mesai günü,

-davacı aracın kaza sırasında zarar görmüş olan parçaların onarım işlemi için 5 tam mesai günü,

-davacı aracın kaza sırasında zarar görmüş olan parçaların boya işlemi için 5 tam mesai günü,

-davacı aracın daha önce sökülmüş olan tüm parçalarının toplanması işlemi için 2 tam mesai günü

-kullanılacak olan yedek parçaların temini için 2 tam mesai günü, olmak üzere aracın tamir süresi 16 tam gün olduğu,

Araç mahrumiyet bedelinin hesaplanmasında eşdeğer nitelikteki emsal bir aracın günlük kiralama bedeli üzerinden kaza tarihi itibariyle hesaplama yapıldığı,

Günlük kiralama bedelinin tespiti ile ilgili, Antalya bilirkişilik bölge kurulunun ... tarih ve .../... nolu toplantısında alınan .../... nolu karar gereğince mahrumiyet bedeli hesaplanmasında kullanılan araç kiralama bedelinin ... OTO ALIM - SATIM -KİRALAMA uzmanları tarafından yapılabileceği belirtilmiş olup uzmanlık alanımıza girmemesi sebebi ile hesaplama yapılamadığı, " sonucuna varılmıştır.

Oto Alım Satım Uzmanı bilirkişi ... ... ... tarihli raporunda özetle; Yapılan araştırma neticesinde, muadil bir aracın ... tarihinde ortalama günlük kiralama bedelinin ... TL + KDV olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre dava konusu araç için mahrumiyet bedelinin: 16 gün (onarım süresi) x ... (Günlük Araç Kiralama bedeli) x ...(-Amortisman %10) = ... TL + KDV(%20) olduğu tespit edilmiştir.

Katlanılmak zorunda kalınan amortisman bedeli (lastik, motor vs) %10 oranında uygulanmıştır.

Dosya içeriğinde ikame araç kullanılıp-kullanılmadığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır.

Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 16 gün olarak tespit edildiği, kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedeli ... TL+KDV olmak kaydı ile mahrumiyet bedelinin ... TL+KDV olduğu, gerekli amortismanların düşülmesi ile ... TL + KDV, dosya içeriğindeki adli trafik bilirkişisinin -herhangi bir maddesini ihlal etmedikleri- değerlendirmesi de dikkate alındığında ... TL+KDV olacağı,

İş bu Bilirkişi Raporu yukarıda ve eklerde sunulan, belgeler, teknik detay ve çalışmalar doğrultusunda tanzim ve imza edilmiştir. Nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kanaatimi saygılarımla arz ederim.'' şeklinde rapor tanzim etmiştir.

Davacı vekilinin talep artırım dilekçesi sunduğu artırım dilekçesinin davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketi vekilinin ..., davalılar vekilinin ... tarihli dilekçeleri ile bedel artırım dilekçesine itirazlarını sundukları görülmüştür.

Davacı vekilinin davacıya ait aracın tamirde kaldığı süreyi gösterir araç bakım onarım formunu aslı gibidir yaparak ... dilekçesi ile sunduğu görülmüştür.

Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı tazminatının karşı araç sürücüsü/maliki ve ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı, davalılar ise sürücüsü ve malikidir. Davacıya ait kazaya karışan araç ise ... plakalı araçtır.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, hasar dosyası celp edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacının aracının daha önce geçirmiş olduğu kazalara ilişkin bilgiler dosyaya kazandırılmış, araç sahiplik kayıtları celp edilmiş, alanında uzman trafik bilirkişisi, oto alım satım ve eksper bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.

Bilirkişilerin heyet halinde vermiş olduğu ... tarihli raporun Trafik bilirkişisince hazırlanan kısmında dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait aracın sürücüsünün bir kusurunun bulunmadığının belirlendiği, yine ATK'dan aldırılan bilirkişi raporuna göre aynı tespitin yapıldığı, raporların denetime açık ve hükme esas almaya elverişli olduğu yapılan davalı itirazlarının haksız olduğu anlaşılmıştır.

Davacının değer kaybı maddi tazminat alacağı talebi yönünden; Sigorta Eksper bilirkişisinin raporunu değer kaybı zararın ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları değer kaybı sigorta genel şartlarında belirtilen değer kaybı formülüne göre , aracın kazalı ve kazasız halindeki farkı gözetilerek belirlenen gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar,antalya BAM 4.hukuk Dairesi ████████E.-████████K-Antalya Bam 14. Hukuk Dairesi███████E. ████████K. sayılı ilamında belirtilen ) hazırlamış olduğu görülmekle raporun hükme esas olmaya elverişli olduğu, tespit edilen değer kaybı bedelinin ... TL olduğu, ... TL lik değer kaybı bedelinin davadan önce davalı sigorta şirketince ödendiği bakiye değer kaybı tazmin bedelinin ... TL olduğu, davacı tarafça bu bedel üzerinden harç ikmalinin yapılarak talep artırımında bulunulduğu anlaşıldığından davacının bu talebinin kabulüne, temerrüt tarihlerinden (davalı Sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden) davacı şirket olduğundan şirkete ait araç için davalı Sigorta şirketi aleyhine ticari faize, diğer davalılar aleyhine yasal faize hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.

Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden; Oto alım satım uzmanı bilirkişisinin ... tarihli raporu ile; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak yapılan tespit ve hesaplamalar ile davacının aracının hasarının giderilmesi için makul sürenin 16 gün olduğu ve davacının kusur durumuna göre günlük emsal kiralama bedelleri dikkate alınarak oluşan mahrumiyet zararının ... TL olduğu, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış, belirlenen tazminat bedelinin kaza tarihinden itibaren tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalı gerçek kişilerden alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Diğer davalılara açılan dava yönünden ise davalılar tacir olmadığından dava ticari davaya vücut vermeyeceğinden bu davalılara karşı da arabuluculuk zorunlu dava şartı değildir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ İLE; ... TL ikame araç bedelinin ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

... TL değer kaybı bedelinin davalılar ... ... ve ... yönünden ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... yönünden ... tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte (sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,

2-Değer kaybı bedeli tazminine yönelik talep bakımından alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin ve tamamlama harcı olarak alınan harcın ... TL sinin mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın davalılardan tahsiline, hazineye gelir kaydına,

3-İkame araç bedeli tazminine yönelik talep bakımından alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin ve tamamlama harcı olarak alınan harcın ... TL sinin mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın davalılar ... ve ...'den tahsiline, hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan ... TL başvuru ve ... TL peşin harç toplamı ... TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan peşin ve tamamlama harcının ... TL sinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan ... TL (oto alım satım uzmanı bilirkişi ücreti hariç) bilirkişi ücreti, ... TL ATK fatura bedeli, tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan ... TL (oto alım satım uzmanı bilirkişi ücreti) bilirkişi ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

8-Değer kaybı bedeli tazmini yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

9-İkame araç bedeli tazmini yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

10-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,

11-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda MİKTAR İTİBARİYLE HMK 341/2 MADDESİ UYARINCA KESİN OLARAK verilen karar açıkça okundu, anlatıldı.█████/2025

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza