işe iade sonrası fiili çalışması olmaksızın ödenen tazminat nedeniyle kesilen yaşlılık aylığı ve sgknın borç çıkarma işleminin hukuka aykırılığına ilişkin temyiz incelemesi.

İşe iade sonrası fiili çalışması olmaksızın ödenen tazminat nedeniyle kesilen yaşlılık aylığı ve SGKnın borç çıkarma işleminin hukuka aykırılığına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: İş akdi feshedilen ve işe iade davasını kazanmasına rağmen fiilen işe başlatılmayan davacıya yapılan ödemelerin, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından fiili çalışmaya karşılık gelmediği halde yaşlılık aylığını kesme ve borç çıkarma gerekçesi yapılamayacağına hükmeden mahkeme, söz konusu ödemelerin 4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesi kapsamında iş güvencesi hükümleri gereği yapılmış bir ödeme olduğunu vurgulayarak, kurum işleminin iptali ve yapılan kesintilerin iadesi yönündeki alt mahkeme kararını onamıştır.

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Afyonkarahisar 2. İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Türkiye ... Fabrikaları A.Ş.’de çalışırken iş sözleşmesi feshedilen davacının açtığı işe iade davasının kabulüne karar verildiği, işe iade başvurusu üzerine işe başlatılmadığı, Mahkeme kararında belirtilen tazminatların ödendiği, ancak işverenin bu ödemeleri Sosyal Güvenlik Kurumuna davacı tekrar işe girerek çalışmaya başlamış gibi bildirimde bulunduğu, bunun üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bu dönemde ödenen yaşlılık aylıklarının yersiz olduğu belirtilerek borç çıkartıldığı, oysa davacının bu dönemde fiili bir çalışması bulunmadığını belirterek Kurum işleminin iptali, menfi tespit ve emekli maaşından yapılan kesintilerin Kurumdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine, kesinti yapılmasına yönelik Kurum işleminin iptaline ve yapılan kesintilerin iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, seri dava dosyası dikkate alındığında, davacı lehine her bir dosya için yarı oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine, kesinti yapılmasına yönelik Kurum işleminin iptaline ve yapılan kesintilerin iadesine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş akdi özelleştirme nedeni ile feshedildikten sonra kendisine yaşlılık aylığı bağlanan davacının işe iade kararı sonrası, dava dışı iş yerinden yapılan ücret ödemesi ve prim kesintilerinin Kuruma bildirilmesi nedeniyle 5535 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında ödenen yaşlılık aylıklarının Kurumca kesilerek borç çıkarma işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Ödenen 4 aylık ücret ve yatırılan sigorta primleri geçersiz fesihten dolayı işçinin fiili çalışma karşılığı olmayıp 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesinde belirtildiği üzere iş güvencesi hükümleri kapsamında çalıştırılmadığı süreye ilişkin ödemedir. Bu nedenle davalı Kurum tarafından davacının fiili çalışması olmadığı halde çalıştığı işten ayrılmadığı gerekçesiyle 5535 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 2. fıkrası kapsamında ilgili dönem yönünden yaşlılık aylığının kesilmesi ve bu dönemde yapılan ödemelerin borç çıkarılması işlemi yerinde değildir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve seri dava sayısına göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.