Danıştay 13. Daire, Hidroelektrik Santral (HES) projesi su kullanım hakkı anlaşması başvurusu reddi ve elektrik piyasasında kazanılmış hak iddiasının değerlendirilmesi üzerine verilen kararı onadı.
Özet: Davacı şirketin, iptal edilen yönetmelik ve tebliğ hükümlerine dayanarak bir hidroelektrik santrali projesi hakkında işlem tesis edilmesi talebinin, su kullanım hakkı anlaşması imzalamak için kazanılmış hakkı bulunmayıp sadece başvurusunun ilgili yasalara göre diğer başvurularla birlikte değerlendirilme hakkına sahip olduğu gerekçesiyle idare tarafından reddedilmesi ve bu ret kararının idare mahkemeleri tarafından hukuka uygun bulunarak davanın reddedilmesi.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No
:█████████Karar No
:█████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: .... Taahhüt Ticaret A.Ş.VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... KurumuVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Davacı tarafından, █████/2005 tarih ve 25708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik" ile "Elektrik Enerjisi Üretmek Amacıyla Aynı Bölge ve Aynı Kaynak İçin Yapılmış Birden Fazla Lisans Başvurusu Olması Halinde Seçim Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in iptaline ilişkin kararın onanmasına yönelik Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2010 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı uyarınca Adana ili sınırları içerisinde kurulması planlanan ... Barajı ve ... Elektrik Santrali (HES) projesi ile ilgili olarak işlem tesis edilmesi talebiyle yapılan █████/2011 tarihli başvurunun reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından, █████/2011 tarihinde davalı idareye yapılan başvuruyla, █████/2005 tarih ve 25708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan anılan Yönetmelik ve Tebliğ'in iptaline yönelik kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2010 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla onandığı ve karar düzeltme isteminin reddedildiği, bu itibarla iptal edilen Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri uyarınca █████/2005 tarihinde gerçekleştirilen teklif verme toplantısının hukuka aykırı hale geldiği, mahkeme kararlarının gereklerinin süresi içerisinde yerine getirilmesinin zorunlu olduğu, bu nedenle kesinleşen yargı kararları uyarınca işlem tesis edilmesi ve 5539 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a eklenen Geçici 3. madde gereğince çoklu başvuruya ilişkin bir seçim yapılmak üzere işlem dosyasının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne iade edilmesinin talep edildiği, başvurunun 4283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi gereğince reddedildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı;Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından, ... Barajı ve HES Projesi ile ilgili "Su Kullanım Hakkı Anlaşması" imzalanmak üzere başka firma isimlerinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilmesine ilişkin Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin geri alınması isteğiyle yapılan başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve davacı şirket ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması (SKHA) imzalanması gerektiği yönünde karar verilmesi istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2008 tarih ve E:████████, K:████████ sayılı kararıyla; 4628 sayılı Kanun'da, 3096 sayılı Kanun'un uygulandığı dönemde yapılıp tekemmül etmeyen başvurulara bir kazanılmış hak tanınmadığı gibi Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşmasına İlişkin Usul ve Esaslar hakkında Yönetmelik'in Geçici 4. maddesi ile de ilgililere SKHA imzalanması konusunda bir kazanılmış hak tanınmadığı, ilgililerin kazanılmış haklarının sadece 4628 sayılı Kanun'daki koşulları taşıyan başvurularının ve bu arada daha önce hazırladıkları fizibilite raporunun diğer başvurularla birlikte değerlendirmeye alınmasından ibaret olduğu gerekçesiyle bozulduğunun görüldüğü;Bu durumda, davacı şirketin ... Barajı ve HES üretim tesisi ile ilgili olarak SKHA imzalanması konusunda bir kazanılmış hakkının bulunmadığı, davacının kazanılmış hakkının sadece 4628 sayılı Kanun'daki koşulları taşıyan başvurularının ve bu arada daha önce hazırladıkları fizibilite raporunun diğer başvurularla birlikte değerlendirmeye alınmasından ibaret olduğu ve hakkında kesinleşen yargı kararının bulunduğu anlaşıldığından, davacı şirketin başvurusunun 4283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi gereğince reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, uyuşmazlığın yanlış değerlendirildiği, yargı kararıyla iptal edilen düzenleyici işleme dayalı tesis edilen bireysel işlemlerin iptal edilmesi gerektiği, iptali kararı geçmişe etkili olduğundan █████/2005 tarihinden önceki hukuki duruma dönülmesi gerektiği ve iptal edilen kurallar uyarınca anılan tarihten sonra aleyhlerine tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluğundan söz edilmeyeceği, çoklu başvuru kapsamında yeniden bir seçim yapılması gerektiği, geçerli bir teklif verme toplantısının yapıldığı kabul edilemeyeceğinden dosyanın seçim yapılmak üzere DSİ'ye iadesi gerektiği, █████/2005 tarihinde açılan davada █████/2005 tarihinden önce karar verilmiş olsaydı değerlendirme toplantısının yapılamayacağı, kararın geç verilmesinde dolayı mağdur edilmelerinin hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığı, yürütmenin durdurulması kararı üzerine askıya alınan lisans işlemlerine dava sonucu beklenilmeden devam edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Dosyanın incelenmesinden, "... Barajı ve HES Projesi" için müracaatta bulunan şirketler arasında "Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda, DSİ tarafından, ...tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirket ve ... Alarko Elektrik Santralları Tesis İşletme ve Ticaret A.Ş.'nin (ALTEK) müracaatının uygun bulunarak "Su Kullanım Hakkı Anlaşması" imzalayabileceklerinin davalı idareye bildirildiği, her iki şirketin, Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te öngörülen süre içerisinde lisans başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvuruların Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda incelemeye alındığı; davacının, Karakuz Barajı ve HES Projesi için kendilerinin müktesep haklarının yok sayılarak başka bir firmanın DSİ tarafından bildirilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle kendilerinin lisans başvurusu dikkate alınarak işlem tesis edilmesi ve diğer başvuruların elenmesi gerektiği yolundaki başvurusunun ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedildiği, dava konusu projeye yönelik lisans başvurularının değerlendirilmesi sonucunda, ...tarih ve... sayılı Kurul kararı çerçevesinde, her iki şirketin de "Elektrik Enerjisi Üretmek Amacıyla Aynı Bölge ve Aynı Kaynak İçin Yapılmış Birden Fazla Lisans Başvurusu Arasında Seçim Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" hükümleri çerçevesinde teklif verme sürecine katılmasının uygun bulunduğu, █████/2005 tarihinde yapılan teklif verme toplantısı neticesinde ALTEK şirketine üretim lisansı verilmesinin uygun bulunduğuna ilişkin ...tarih ve... sayılı Kurul kararının alındığı, davacı tarafından █████/2005 tarih ve 25708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik" ile "Elektrik Enerjisi Üretmek Amacıyla Aynı Bölge ve Aynı Kaynak İçin Yapılmış Birden Fazla Lisans Başvurusu Olması Halinde Seçim Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ"in ve ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle Dairemizde açılan davada █████/2006 tarihinde yürütmenin durdurulması kararının verildiği, bunun üzerine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile lisans verilmesi sürecinin askıya alındığı, █████/2006 tarih ve 26232 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5539 sayılı Kanun ile 4283 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. madde uyarınca işlemlere devam edildiği, ... şirketine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile üretim lisansı verildiği, Dairemizin █████/2008 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının █████/2005 tarih ve 25708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ve Tebliğ'in iptaline yönelik kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2010 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla onanması ve karar düzeltme isteminin reddedilmesi üzerine, davacı tarafından kesinleşen iptal kararı uyarınca işlem tesis edilmesi için █████/2011 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun dava konusu Kurul kararıyla reddedildiği anlaşılmıştır.█████/2006 tarih ve 26232 Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5539 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle 4283 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. maddede, "...B) Bu Kanun'un yayımı tarihinden önce, Umum Müdürlük tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna su kullanım hakkı anlaşması yapmaya hak kazandığı bildirilen aynı kaynak için yapılmış çoklu başvurulardan, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından teklif verme toplantısı düzenlenmemiş olanlar, Umum Müdürlüğe iade edilir.Teklif verme toplantısı gerçekleştirilmiş olan aynı kaynak için yapılmış çoklu başvurulardan bu Kanun'un yayımı tarihi itibarıyla lisans almamış olanlar, kaldıkları aşama itibarıyla belirlenmiş olan koşullarda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle sonuçlandırılır. (...)" kuralı yer almıştır.Davacı tarafından, █████/2005 tarih ve 25708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ve Tebliğ'in iptaline yönelik karar kesinleştiğinden bahisle işlem tesis edilmesi talebi üzerine davalı idarece yapılan incelemede, 4283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesinde yer alan, aynı kaynak için çoklu başvuru yapılmış ve teklif verme toplantısı gerçekleştirilmiş olup anılan Kanun maddesinin yayımı tarihi itibarıyla lisans almamış olanların, kaldıkları aşama itibarıyla belirlenmiş koşullarda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle başvurularının sonuçlandırılacağı kuralı dikkate alınarak, aynı kaynak için çoklu başvuru yapılan dava konusu projeye yönelik teklif değerlendirme toplantısının █████/2005 tarihinde gerçekleştirildiği, Kanun maddesinin emredici kuralı uyarınca kalınan aşama itibarıyla işlemlere devam edildiği belirtilmiştir.Her ne kadar Dairemizin █████/2006 tarihli kararıyla anılan düzenleyici işlemlerin yürütmesinin durdurulması üzerine lisans işlemleri askıya alınmış ise de, 4283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi uyarınca lisans işlemlerine kalınan aşamadan devam edileceği düzenlendiğinden, bu yeni yasal düzenleme uyarınca lisans işlemlerine devam edilerek ... firmasına üretim lisansı verilmiş ve anılan tesis █████/2015 tarihinde işletmeye geçmiştir.Bu durumda davacının yürütmesi durdurulan düzenleyici işlemlerin iptaline karar verilmesi ve bu kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca onanarak kesinleştiğinden bahisle █████/2011 tarihinde tekrar işlem tesis edilmesi için başvuruda bulunması üzerine, █████/2006 tarihinde yürürlüğe giren 4283 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi uyarınca daha önce bir değerlendirme yapılarak işlem tesis edildiğinden dava konusu Kurul kararı ile bu kapsamda talebin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar açıklanan hususla birlikte değerlendirildiğinde usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.