Haksız tutukluluk nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, istinaf sonrası Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtayda temyiz incelemesi ve manevi tazminatın belirlenmesi kriterleri.
Özet: Haksız yere 228 gün gözaltı ve tutukluluk sonrası hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen bir kişinin, koruma tedbirleri nedeniyle talep ettiği maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece ve istinaf mahkemelerince hükmedilen tazminat miktarlarının ardından yapılan temyiz başvurularını ele almakta olup; davalı vekilinin temyizinin, hükmedilen toplam tazminat miktarının temyiz kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle reddine karar verildiği, davacı vekilinin ise maddi tazminatın hesaplanma şekli ve manevi tazminatın yetersizliği yönündeki itirazlarının incelenerek, manevi tazminat miktarının davacının sosyal ve ekonomik durumu, isnat edilen suçun niteliği ve tutukluluk süresi gibi hususlar dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
MAHKEMESİ
:Ceza DairesiSAYISI
: █████████ E., █████████ K.DAVA
: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatHÜKÜM
: Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Ret, Onamaİlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:I. HUKUKÎ SÜREÇİlk Derece Mahkemesince davacının haksız tutukluluk, arama, elkoyma, kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılmama, hakkındaki suçlamaların bildirilmemesi nedeniyle 5.000.000,00 TL maddi, 5.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebinin kısmen kabulü ile 10.057,07 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmesi üzerine kararın davalı vekili ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi neticesinde, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının maddi tazminatın 8.104,00 TL'ye indirilmesi, manevi tazminatın 30.000,00 TL'ye yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davalı vekilinin temyiz isteminin reddi, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanması görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.II. TEMYİZ SEBEPLERİDavalı vekilinin temyiz sebepleri; tazminat koşullarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğuna ilişkindir.Davacı vekilinin temyiz sebepleri; maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasına, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna ilişkindir.III. DAVANIN KONUSUİlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının █████████ sayılı soruşturma dosyasında davacının anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.07.2016 - 02.03.2017 tarihleri arasında 228 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yürütülen soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 31.05.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluğun infaz edildiği ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurularının maddi tazminatın indirilmesi, manevi tazminatın yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.IV. GEREKÇE VE KARARA. Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden;Karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 72.070,00 TL olduğu; anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.07.2016 - 02.03.2017 tarihleri arasında 228 gün gözaltında ve tutuklu kalan davacının 5.000.000,00 TL maddi, 5.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebinin kısmen kabulü ile 10.057,07 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmesi üzerine kararın davalı vekili ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi neticesinde, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının maddi tazminatın 8.104,00 TL'ye indirilmesi, manevi tazminatın 30.000,00 TL'ye yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmesi nedeniyle, hükmedilen toplam 38.104,00 TL tazminat miktarının davalı açısından kesin nitelikte olduğu anlaşılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42'nci maddesi ile değişik 362'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen temyiz sınırı ile hükmedilen tazminat miktarına göre davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,B. Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden;Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,Davacının tazminat isteminin CMK'nın 141/1-a-k-g-j maddesinde yer alan nedenlere de dayanmasına rağmen Mahkemece yalnızca CMK'nın 141/1-e maddesi nedeniyle tazminata hükmedildiği, diğer taleplerine ilişkin olumlu olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmakla, davacının karşılanmayan taleplerine yönelik gerekli araştırmanın yapılarak tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi,Kanuna aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.09.2025 tarihinde karar verildi.