İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen, bir sanatçının sözleşme bitimi ve ibranameye rağmen görsellerinin izinsiz ticari kullanımı nedeniyle talep ettiği maddi ve manevi tazminat davası.
Özet: Davacı oyuncu, davalı şirketle yaptığı reklam sözleşmesinin sona ermesi ve ibraname ile materyallerin kullanımının durdurulması kararına rağmen, davalı şirketin kendi görsellerini izinsiz ticari amaçlarla kullanmaya devam etmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat ile kişilik hakları ihlali talebinde bulunurken; davalı şirket, davanın usul eksiklikleri, zamanaşımı, görevli mahkeme itirazı ve ortada bir eser veya kişilik hakkı ihlali bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
:███████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili, müvekkilinin oyuncu ve sanatçı olması nedeniyle toplumun önce gelen isimlerinden olduğunu, oyuncu olarak dizi ve filmlerde rol aldığını, müvekkilinin gerek oynadığı dizi ve filmler gerekse de çeşitli reklamlarda yer almasıyla tanınan bir sima olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 2 reklam filmi, 2 fotoğraf çekimi, 2 adet özel temalı video content, 2 adet etkinlik tanıtımı ve sınırsız mecra kullanımı konulu bir anlaşma tanzim edildiğini, işbu anlaşma gereği müvekkilinin kendisine yüklenen edimlerin tamamını eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, müvekkili ile davalı şirket arasında ibraname düzenlenerek taraflar arasında tanzim edilen sözleşmenin sonlandırıldığını ve tarafların birbirini düzenlenen sözleşme ile ibra ettiklerini, işbu sözleşmenin taraflar arasında tanzim edilen ibranamede de görüleceği üzere 01.01.2017 tarihi itibari ile sona erdiğini, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı reklam amaçlı davalı şirket nezdinde bulunan mezkur materyallerin de 01.04.2017 tarihinden itibaren derhal toplatılacağı ve bu tarih itibari ile müvekkilinden izinsiz kullanılamayacağı yönünde anlaşıldığını, sözleşmenin sonlandırılması tarihi itibariyle davalı şirketin ibranamede belirtilen taahhüdünü yerine getirmediğini, 01.04.2017 tarihi itibariyle müvekkilinin reklam filmleri kapsamında çekilen fotoğrafların müvekkilinin bilgisi ve izni olmadan sosyal mecralarda ve satış mağazasında ürünlerin üzerine yazdırılarak satışa sunulduğunu, taraflar arasında 01.01.2017 tarihi itibariyle sözleşmenin sona erdirilmesine rağmen müvekkilinin sözleşme kapsamında çekilen resimlerinin izinsiz bir şekilde ticari faaliyette kullanılarak müvekkili nezdinde maddi ve manevi zarar, hak kaybı ve kişilik hakları ihlali oluşturduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 gereği belirsiz alacak davası için şimdilik 1.000,00-TL maddi, 100.000,00-TL manevi tazminatın 01.04.2017'den itibaren yasal faizi ile hükmedilmesine, her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili, davacının iddialarının ve dayandığı hukuki belirlenmesi halinde cevap haklarının saklı tutularak HMK m.119/2 uyarınca m.119/1 e ve g bentlerinin dava dilekçesinde eksik olması ve HMK 119/2 uyarınca dava dilekçesindeki işbu eksikliklerin ek süre verilerek tamamlanabilecek nitelikte olmaması sebebi ile davanın açılmamış sayılmasını, dava dilekçesinde tazminat taleplerinin neye istinaden olduğu, hangi kanunun hangi maddesine istinaden, hangi hukuki sebebe dayalı olarak tazminat talep edildiği, davacının müvekkili şirketin hangi fiilleri ile nasıl ve ne şekilde bir zarara uğradığının anlaşılamadığını, bu durumun davalı olarak savunma yapılmasını da engellediğini, savunma haklarının kısıtlandığını, ortada fikir ve sanat eseri, eser sahipliği ve/veya davacının fikri ve sınai hakların ihlal edildiğine dair bir iddia bulunmaması sebebi ile huzurdaki uyuşmazlık açısından görevli mahkemeye ilişkin itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, TBK m.72/1 uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğinden huzurdaki davanın usulden reddini, davacının iddia ettiği ihlali ve tarihi ortaya koyamadığından davacı tarafından verilen 01.04.2017 tarihinin herhangi bir ihlal değil ibranamede belirtilen tarih olmasından dolayı faiz başlangıç tarihi olarak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tarafların 2016 yılında 2 adet reklam filmi, 2 adet fotoğraf çekimi, 2 adet özel temalı video çekimi, 2 adet etkinlik katılımı, reklam filmleri ve radyo spotları için seslendirme ve gerekirse versiyonların seslendirilmesi, davacının resmi sosyal medya hesaplarında sözleşme konusu reklam paylaşımlarının paylaşılması konusunda anlaşma yaptıklarını, bu anlaşma çerçevesinde davacıya iletilmek üzere ... Reklam Hizm Aş.'ye 2.400.000,00-TL ödeme yapıldığını davacı tarafın sözleşme dışı kullanımlar olduğunu iddia ettiğini, 01.01.2017 tarihli ibraname ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, 31.03.2017 tarihine kadar olacak kullanımlar için davacıya 17.03.017 tarihinde ayrıca Telif Süresinin Uzatılması' adı altında ödeme yapıldığını, buna rağmen davacının yeniden tazminat talep ettiğini, bu çerçevede haksız ve mesnetsiz davanın reddinin gerektiğini, taraflar arasındaki anlaşma neticesinde meydana gelen materyallerin eser niteliği taşımadığını, davacı tarafın eser sahibi olmadığını, davacının eser sahipliğinden doğan hakları bulunmadığından ihlal oluşmayacağını, müvekkili şirket tarafından davacının kişilik haklarına bir saldırı gerçekleşmediğini, davacı tarafın kişilik haklarının nasıl zedelendiğini ortaya koyamadığını, bu çerçevede davacının manevi tazminat talebinin reddinin gerektiğini, davacının tazminat taleplerinin yasal dayanaklarının oluşmadığını, bu kapsamda davacının tüm tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının taleplerinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek raporlar alınmıştır.Mahkememizce alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "..davalı tarafça bez çantalar üzerine basılan illüstrasyonunun FSEK bağlamında eser mahiyetinde olmasa da FSEK m. 86 hükmü ve Medeni Kanun'un kişilik haklarına ilişkin hükümleri çerçevesinde koruma göreceği, davalı ticari defterlerinin delil niteliğin, haiz olduğu, davalı satış raporları incelendiğinde; satış faturalarında da görüleceği üzere ... ürün kodunun “...” ürün grubunun tamamında kullanıldığı, bu ürün koduyla toplam 2018 adet çantanın KDV hariç 10.711,01-TL bedelle satışının yapıldığı, ancak bu toplam satışın ne kadarlık tutarının dava konusu ürün olduğu tespitinin muhasebe kayıt ve belgelerinden yapılamayacağı, dava konusu ürüne ilişkin satış adet ve tutarının tespiti yapılamadığından maddi manevi tazminat takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı," yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda,"..davacı tarafından sunulan ekran görüntüleri hakkında yapılan detaylı teknik araştırma ve incelemeler neticesinde davalı şirketin “...” isimli internet sitesinde davacıya ait “Fotoğrafın” yer aldığı ürün satışının yapıldığı ve yine davalıya ait olduğu tespit edilen “...” isimli ... hesabından yine davacıya ait “Fotoğrafın” yer aldığı ürün paylaşımların yapıldığı, davacı tarafından sunulan ekran görüntülerin mobil cihazdan / telefondan olması nedeniyle ekran görüntülerinde ürün sayfalarına dair tarih ve link detayların açıkça görülmediği, sadece saat bilgisinin görülmekte olduğu, bu nedenlerle link detayları gözükmediğinden arşiv sistemlerinden de incelenemediği, tarih detayları gözükmediğinden alınan ekrankayıtlarının ne zaman alındığının da tespit edilemediği, ancak davacı tarafından dosyaya “...” isimli internet sitesine ait ürüne dair satışının yapıldığı linki sunması durumunda arşiv sistemlerinde inceleme yapılabilineceği, reklamcılıkta marka yüzü olarak kullanılan bir kişinin görsellerinin, adının ve imajının nasıl, ne kadar süreyle ve hangi mecralarda kullanılacağı sözleşme ile belirlenir. Sonrasında İlgili kişinin izni olmadan fotoğraf ve isminin kullanılması sözleşmeye aykırılık teşkil edecektir. Burada örnek olarak gösterilen faturanın hangi ürüne ait olduğu yazmakla birlikte, reklamcılık açısından temel soru, faturadaki ürün ile sosyal medya hesabındaki ürünün aynı olup olmadığıdır. Ürünün sosyal medya reklamlarında kişiyle bağlantılı olarak tanıtılıp tanıtılmadığı incelenmelidir; ancak Bilişim Uzmanı bilirkişimizin de raporun ilgili kısmında belirttiği üzere, söz konusu ürüne yönelik dosyada bulunan fotoğrafların sosyal medya sayfasında hangi tarihlerde yer aldığı ve satıldığına dair belirleyici bir tarih bulunmamaktadır; bu nedenle faturadaki ürünün tespitinde net olunamadığı kanaati ön plandadır. Kök raporda yer verilen davaya konu fikri ürünün FSEK kapsamında eser vasfında olmadığı yönündeki görüşümüzde bir değişiklik bulunmadığı," şeklinde görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.Dava, FSEK kapsamında talep edilen maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Davaya konu fikri ürünün FSEK çerçevesinde eser mahiyetinde olmadığı, değerlendirmenin FSEK m. 86 doğrultusunda yapılması gerektiği anlaşılmıştır.Davacı ... ile davalı ... ... A.Ş. arasında 2 reklam filmi, 2 fotoğraf çekimi, 2 adet özel temalı video content, 2 adet etkinlik tanıtımı ve sınırsız mecra kullanımı konulu bir anlaşma tanzim edildiği, 01.01.2017 tarihli ibraname ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği anlaşılmaktadır.Davacı taraf, yukarıda belirtilen sözleşmenin sonlandırılması tarihi itibari ile davalı şirket tarafından ibranamede belirtilen, sözleşmeden kaynaklı reklam amaçlı davalı şirket nezdinde bulunan mezkur materyallerin 01.04.2017 tarihinden itibaren derhal toplatılacağı ve bu tarih itibari ile davacıdan izinsiz kullanılamayacağı yönündeki taahhüdün yerine getirilmediğini, 01.04.2017 tarihi itibari ile davacının reklam filmleri kapsamında çekilen fotoğraflarının davacının bilgisi ve izni olmadan davalı tarafından sosyal mecralarda ve satış mağazasında ürünlerin üzerine yazdırarak satışa sunulduğu iddiasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.Tüm dosya kapsamı, taraflarca sunulan deliller ve yukarıda özetlenen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, taraflarca hazırlama ilkesine tabi davada, davacı tarafından delil olarak sunulan ekran görüntülerinin url adresleri/ linkleri ve arşiv kayıtlarının hangi tarihlerde yayınlandığının tespit edilemediği, ekran görüntülerinin ne zaman alındığına dair bir tarihin bulunamadığı, bu haliyle davacının ihlal iddiasının sözleşme tarihleri içerisinde mi yoksa fesihten sonra mı olduğunun tespit olunamadığı ve davacı iddiasına dayalı davalı eylemlerinin ispatlanamadığı, davacı tarafından dava tarihinden önce delil tespiti yaptırılmadığı, dosyaya sunulan ekran görüntülerine davalılar tarafından itiraz edildiği, dava konusu ürün ile davacının sunduğu faturanın şüpheye yer bırakmayacak şekilde eşleşmediği ve davacının ispat yükünü yerine getiremediği anlaşılmakla davanın tümden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın tümden reddine,2-Alınması gerekli 615,40 TL karar harcının, peşin yatırılan 870,96 TL harçtan mahsubu ile kalan 255,56 TL'nin talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan maddi tazminat miktarı üzerinden AAÜT'sine göre tespit olunan 1.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,5-Davalı yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan manevi tazminat miktarı üzerinden AAÜT'sine göre tespit olunan 40.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,6-Davalı tarafından yapılan 3.500,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Arabuluculuk ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...Hakim ...