pres makinasının zamanında teslim edilmemesi üzerine kısmen ödenen satış bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Pres makinasının zamanında teslim edilmemesi üzerine kısmen ödenen satış bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Özet: Bu hukuki belge, davacı bir şirketin, davalıdan satın alıp bedelinin 350.000,00 TLlik kısmını ödediği ancak süresinde teslim edilmeyen pres makinesi nedeniyle sözleşmeden dönerek başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptali talebini içermektedir; davacı, ürünün teslim edilmemesi sonucu uğradığı zararları ve yurt dışı siparişlerinin gecikmesini belirtmekte, davalının davaya cevap vermemesi nedeniyle iddiaların zımnen reddedilmiş sayıldığını ifade ederek, itirazın iptaliyle takibin devamını ve icra inkar tazminatı ödenmesini talep etmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ticaret sicil müdürlüğüne kayıtlı konularda -----unvanı ile --------adresinde faaliyetini sürdürdüğünü, davacı şirketin davalıdan 01.11.2023 tarihli sözleşmede yazılı özelliklere sahip pres makinası satın aldığını ve satıma konu pres makinasının █████/2023 tarihinden 60 gün sonra teslim edileceğinin taraflar arasında akdedilen sözleşme ile kararlaştırıldığını, sözleşmede yer alan ürün bedelinin yarısı davacı firma tarafından ----- çek nolu 29.02.2024 ödeme günlü 150.000,00 TL, ---- Bankası ------ çek nolu 31.10.2024 ödeme günlü 100.000,00 TL 'lik çeklerle, davacı şirketin ----- bankasındaki hesabından davalının ------ iban nolu hesabına 02.11.2023 tarihinde yapılan 50.000,00 TL ve davacı şirketin ----- bankası hesabından davalının ------ iban nolu hesabına 23.12.2023 tarihinde yapılan 50.000,00 TL'lik ödemelerle toplamda 350.000,00 TL olarak ödendiğini, davalı satıcı firma tarafından sözleşmeye konu olan Pres makinesi müvekkil şirkete zamanında teslim edilmediğini, davalının temerrüdü neticesinde davacı firmanın zarara uğradığını ve elindeki yurtdışı ihracat siparişlerini geciktirdiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davacı şirketin sözleşme konusu mal bedelinin yarısı peşin ödediğini, davalı yanca ürün süresinde teslim edilmediğinden 350.000,00 TL yönünden sözleşmeden dönme hakkı kullanıldığından davalı tarafça sebepsiz zenginleşilen bedel yönünden davacı şirketin davalıdan alacaklı durumda olduğunu, davacı şirketin alacağını temin edebilmek için ----. İcra Müdürlüğü ------. Sayılı dosya aracılığı ile davalı/borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emri 06.04.2024 tarihinde davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı tarafa karşı başlatılan icra takibi, davalı vekilinin 15.04.2024 tarihli vaki olan haksız itirazı sebebiyle durdurulduğunu, davalı tarafın itirazında haksız olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin tarihi 01.11.2023 tarihi olup satışa konu pres makinası için kararlaştırılan teslim tarihi ise 01.11.2023 tarihinden itibaren 60 gün sonrası olduğunu, teslim tarihi olarak belirlenen tarih 2024 yılının ocak ayı olup davalı yana ait ------nolu telefonlarla davacı şirket yetkilisine ait ------- nolu telefon numarası üzerinden geçen 25.03.2024 tarihli yazışmalar ile de sabit olduğu üzere davalı yan 25.03.2024 tarihinde dahi ürünü teslim için hazır hale getiremediğini, dolandırıldığı için paraya ihtiyacı olduğunu davacı şirkete ürünü teslim etmemesine rağmen bir miktar daha davacı şirketten para istediğini beyan ederek öncelikle vaki itiraz nedeniyle dava sonunda ihtiyati hacze dönüşecek şekilde davalı malvarlığı hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava sonunda yapılacak yargılama neticesinde ----. İcra Müdürlüğü ’nün ------- Esas sayılı dosyası yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, haksız itiraz sebebiyle davalı borçlu aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya cevap sunmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesinden dönme sebebiyle ödenen bedelin iadesi amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67. vd maddeleri gereğince tahsili talebine ilişkindir.Davacı, davalı ile aralarında satış sözleşmesi olduğunu, satış konusu malın bir kısım bedelinin ödendiğini, ödeme yapılmasına rağmen davalının malı teslim etmediğini, bu nedenle sözleşmeden dönerek ödenen bedelin iadesi için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine itiraz edildiğini, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı, usulüne uygun davetiyeye rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmakla, HMK 128. maddesi gereğince, davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmaktadır. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- İcra Müdürlüğü’nün ----- Esas sayılı İcra Dosyası UYAP üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, ------ Vergi Dairesinden davalının vergi kayıtları ve BA-BS kayıtları celp edilmiş, ----- Esnaf ve Sanatkarlar Odası'ndan davalının esnaf kaydı bilgileri celp edilmiş, ------ Ticaret Odasından davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bilgileri celp edilmiş, ------ Vergi Dairesinden davacının BA-BS kayıtları celp edilmiş, ------ Ticaret Odasından tarafların ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, ----- Bankasından ve ------- Bankasından dava konusu belgeler celp edilmiş, 02.09.2025 tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 02.09.2025 tarihli raporunda özetle, "...Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, davalı tarafın inceleme günü ticari defter kayıtlarını ibraz etmediği, bu sebepten ötürü gerekli inceleme ve değerlendirmenin yapılamadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin satış sözleşmesi niteliğinde olduğu, davalının teslimde temerrüde düştüğü kabul edilecek olursa, davacının sözleşmeden dönme nedeniyle ödediği bedelin iadesini talep edebileceği, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacı şirketin, davalı taraftan kaydî olarak 350.000,00 TL alacaklı olduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık taraflar arasında satış sözleşmesi olup olmadığı, dava konusu makinenin davalı tarafından davacıya teslim edilip edilmediği, teslim edilmemiş ise davacının sözleşmeden dönerek ödenen bedelin iadesini talep etmesinin yerinde olup olmadığının tespiti noktasındadır.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; tarafların ticari defter ve kayıtları ile BA BS formları üzerinde yapılan bilirkişi heyeti incelemesi sonucunda, davacı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, dava konusu edilen makine bedelinin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalıya usulüne uygun davetiyeye rağmen ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı, HMK 222/3 maddesi gereğince davacı ticari defterlerinin hükme esas alınması gerektiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve diğer deliller nazara alındığında davacının sözleşme gereği bedel ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen davalının malı/makineyi teslim etmediği, bu itibarla davalı TBK 117/1 maddesi gereğince temerrüde düşmüş olup davacı taraf TBK 125/3 maddesi gereğince sözleşmeden dönme hakkını kullanmasının mümkün olduğu, TBK 125/3 maddesi gereği sözleşmeden dönen davalının, davalıya göndermiş olduğu bedelinin iadesini ve tarafların tacir olması sebebiyle avans faizi talebinin yerinde olduğu anlaşılmış, anılan gerekçelerle davanın kabulüne, davalının ----. İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile 350.000,00-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İtirazın iptali davalarında davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması şarttır. -----) Dosyaya konu alacağın likit ve davalının haksız olduğu anlaşıldığından, hükmedilen asıl alacak miktarı (Yargıtay----. HD. 12.10.2020 tarih ---- Esas ------ Karar sayılı ilamı) üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE,

-Davalının ----- İcra Dairesi'nin ------ esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile 350.000,00-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin DEVAMINA,

2-Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gerekli karar harcı 23.908,5‬0-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.227,12-TL harcın mahsubu ile bakiye 19.681,38‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça yatırılan 4.227,12-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvuru harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 14.333,50-TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.821,9‬0-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücreti davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13. maddesindeki esaslara göre belirlenen 56.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.