kamulaştırmasız el atma iddiasıyla petrol boru hattı bedelinin tahsili davasında, boru hattının davacının mülkiyetinde olmayan ve daha önce kamulaştırılmış başka bir parselden geçtiği gerekçesiyle davanın reddedilmesi.

Kamulaştırmasız el atma iddiasıyla petrol boru hattı bedelinin tahsili davasında, boru hattının davacının mülkiyetinde olmayan ve daha önce kamulaştırılmış başka bir parselden geçtiği gerekçesiyle davanın reddedilmesi.

Özet: Davacı, kesinleşmiş mahkeme kararı ile maliki olduğunu ileri sürdüğü taşınmazına davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılarak petrol boru hattı döşenmesi nedeniyle tazminat talep etmiş; ancak ilk derece ve istinaf mahkemeleri, fen bilirkişi raporu ve tapu kayıtlarına göre petrol boru hattının davacının iddia ettiği 65 numaralı parselden değil, davacının mülkiyetinde olmayan 78 numaralı parselden geçtiğini, dolayısıyla kamulaştırmasız el atma koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

5. Hukuk Dairesi ████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Diyarbakır 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ili, ..., .... Mahallesi eski ... parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile oluşan 103 ada 4 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, dava konusu taşınmaz dahil ... Mahallesindeki tüm taşınmazların Diyarbakır Kadastro Mahkemesinin ███████ Esas sayılı davası ile davalı iken; yapılan yargılama neticesinde taşınmaz mülkiyetinin müvekkili lehine tapuya tesciline karar verildiğini, anılan mahkeme kararının temyiz ve karar düzeltme incelemesinden sonra 06.06.2020 tarihi itibarıyla kesinleştiğini, bu karara göre taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verildiğini, davacıya ait 65 parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma sonucu 103 ada 4 nolu parsel olduğunu, aynı parsel üzerinden petrol boru hattı geçirildiğini, petrol boru hattı geçen yere de 104 ada 1 nolu parsel numarası verildiğini, yapılan yazışma neticesinde ... Genel Müdürlüğü ... irtibat Bürosunun vermiş olduğu 20.08.2020 tarihli ve 163 sayılı cevabi yazıda 104/1 ada parsel ile 198 parsel sayılı taşınmazlardan petrol boru hatlarının geçtiğini belirttiklerini, davacının kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca malik olduğu taşınmazların bir kısmı petrol boru hattı döşenmesi sonrasında davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadan el atılmış olup bu kısımlar kullanılamaz durumda olduğunu ileri sürerek maddi zararının tespiti ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın tedavüllü kayıtları ile özellikle zabıt cilt:1 28 sıra :1, sayfa 29, sıra:2 ve Sayfa 65, sıra:1 nolu kayıtları ile fen bilirkişinin ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 104 ada 1 parselin kadastro parseli olan 65 nolu parselden gelmediği, evveliyatının 78 parsele dayandığı, 104/1 (eski78) parsel kök 65 ve kök 75 (105/1) parsel arasında yer aldığı, Toprak Tevzi Komisyonu tarafından, 2 nolu komisyon paftasında sınırları gösterildiği üzere 10 ada 10 nolu parsel olarak ... adına 22.09.1958 tarihinde tevzi edildiği, 10 ada 10 nolu parsel ise ... Boru Hattı dolayısıyla 29.05.1965 tarihinde kamulaştırma işlemi ile ifraz edildiği, ifraz sonucu 10 ada 18, 23 ve 25 nolu parsellerin oluştuğu, - 10 ada 23 nolu parsel ... adına, (Cilt:262, Syf:20, Sıra:92), - 10 ada 25 nolu parsel ... adına, (Cilt:262, Syf:20, Sıra:94), - 10 ada 18 nolu parselde kamulaştırma sonucu ...Anonim Ortaklığı adına tescil edildiği (Cilt:262, Syf:17, Sıra:81), 10 ada 23 nolu parselin 14.05.1969 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 65 nolu parsel olarak tespitinin yapıldığı ancak parselin davalı olması nedeniyle malik tayinin yapılmadığı, 10 ada 25 nolu parselin 14.05.1969 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 70 nolu parsel olarak tespitinin yapıldığı ancak parselin davalı olması nedeniyle malik tayinin yapılmadığı, 10 ada 18 nolu parselin ise 14.05.1969 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 78 nolu parsel olarak tespitinin yapıldığı, tapulama tutanağının edinme sebebinde “Tahdidi yapılan ve tapuda kayıtlı iş bu gayrimenkul nisan-961 tarih ve 81 nolu ...Anonim Ortaklığı adına kayıtlı olduğu belirtildiği” ancak parselin davalı olması nedeniyle malik tayininin yapılmadığı, daha sonra davacı ... tarafından davalı bulunan 65 (toprak tevzi 10 ada 23 parsel) parsel sayılı taşınmazın 01.10.1996 tarihinde satın aldığı, (... Tapu Müdürlüğü zabıt kaydının Cilt:2, Say:29, Sıra: 2), davacı ... tarafından davalı bulunan 70 (toprak tevzi 10 ada 25 parsel) nolu parseli ise 22.03.1999 tarihinde satın aldığı(... Tapu Müdürlüğü zabıt kaydının Cilt:2, Say:65, Sıra: 2), davacı ... tarafından davalı bulunan 78 (toprak tevzi 10 ada 18 parsel) nolu parselle ile ilgili herhangi bir işleminin olmadığı tespit edildiği, ... Boru Hattı olarak tescil edilen 78 (toprak tevzi 10 ada 18 parsel) nolu parsel ile 65 ve 70 nolu parsellerle, her ne kadar toprak tevzideki kök parseli 10 ada 10 nolu parselden gelmişse de davacı ... tarafından kamulaştırma ve ifrazdan sonra oluşan 65 (toprak tevzi 10 ada 23 parsel) ve 70 (toprak tevzi 10 ada 25 parsel) nolu parselleri satın alındığı yani 78 (toprak tevzi 10 ada 18) nolu parselle ilgili herhangi bir ilgisinin olmadığı, bu durumda davacının hak sahibi olmadığı taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atma tazminatı talep edemeyeceği, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme gerekçesinde, davacı ...'ün 65 ve 70 nolu parsellerde yer aldığı, petrol boru hattı olan 78 nolu parsel ile her hangi bir ilgisinin olmadığı yönündeki tespitinin hukuki olmadığını, önemli olanın 78 nolu parselin nasıl oluştuğu, hangi parsellerden yer koparılarak oluştuğunun üç parselin tek parça iken; sonradan petrol boru hattı nedeniyle üçe bölünmesi ve edinme sebebinin kamulaştırma olduğu da davalı kurumun 28.8.1992 tarihli kararında da yer aldığına göre bu parselin oluş biçimi ve davacının taşınmazından koparıldığı konusu tartışmasız hale gelmiş iken; eksik inceleme ile verilen kararın isabetli bulunmadığı nedeniyle kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; ehlerine nispi avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğini kararın lehlerine kaldırılması gerektiğini ileri sürerek

istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince davacının hak sahibi olmadığı taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atma tazminatı talep edemeyeceği gerekçesi ile davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine ve davalı idare lehine maktu vekâlet ücretine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyanın incelenmesinden; Toprak tevzi komisyonu tarafından, 2 nolu komisyon paftasında sınırları gösterildiği üzere 10 ada 10 nolu parsel olarak ....adına 22.09.1958 tarihinde tevzi edildiği, bilahare ...Anonim Ortaklığı tarafından yapılan kamulaştırma nedeniyle 29.05.1965 tarihinde ifraz edildiği, ifraz sonucu 10 ada 18, 23 ve 25 nolu parsellerin oluştuğu, - 10 ada 23 nolu parsel ....adına, (Cilt:262, Syf:20, Sıra:92), - 10 ada 25 nolu parsel ....adına, (Cilt:262, Syf:20, Sıra:94), - 10 ada 18 nolu parselde kamulaştırma sonucu ...Anonim Ortaklığı adına tescil edildiği (Cilt:262, Syf:17, Sıra:81), 10 ada 23 nolu parselin 14.05.1969 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 65 nolu parsel olarak tespitinin yapıldığı ancak parselin davalı olması nedeniyle malik tayinin yapılmadığı, 10 ada 25 nolu parselin 14.05.1969 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 70 nolu parsel olarak tespitinin yapıldığı ancak parselin davalı olması nedeniyle malik tayinin yapılmadığı, 10 ada 18 nolu parselin ise 14.05.1969 yılında yapılan kadastro çalışmalarında 78 nolu parsel olarak tespitinin yapıldığı, tapulama tutanağının edinme sebebinde “Tahdidi yapılan ve tapuda kayıtlı iş bu gayrimenkul nisan-961 tarih ve 81 nolu ...Anonim Ortaklığı adına kayıtlı olduğu belirtildiği” ancak parselin davalı olması nedeniyle malik tayininin yapılmadığı, daha sonra davacı ... tarafından davalı bulunan 65 (toprak tevzi 10 ada 23 parsel) nolu parseli 01.10.1996 tarihinde satın aldığı, (... Tapu Müdürlüğü zabıt kaydının Cilt:2, Say:29, Sıra: 2), davacı ... tarafından davalı bulunan 70 (toprak tevzi 10 ada 25 parsel) nolu parseli ise 22.03.1999 tarihinde satın aldığı(... Tapu Müdürlüğü zabıt kaydının Cilt:2, Say:65, Sıra: 2), anlaşıldığından davacının hak sahibi olmadığı taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atma tazminatı talep edemeyeceği gerekçesi ile davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine ve davalı idare lehine maktu vekâlet ücretine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinim yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.