Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan fesih, tapu iptali ve tescil ile cezai şart talepli davada, cezai şart yönünden eksik harç tespiti üzerine bozmaya uyularak davanın kısmen kabulü.
Özet: Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı şirkete karşı, inşaat ruhsatı alınmaması ve fiilen inşaata başlanmaması nedeniyle sözleşmenin feshi, devredilen hisselerin tapu iptali ve tescili ile cezai şart talep edilen davada; ilk derece mahkemesi fesih ve tapu iptaline hükmetse de, fesih halinde cezai şartın talep edilemeyeceği gerekçesiyle bu talebi reddetmiş; istinaf onamasının ardından Yargıtay, cezai şart talebinin nispi harca tabi olması ve harcın tamamlatılmamasının kamu düzenine aykırılığı nedeniyle kararı bu yönden bozarak, eksik harç tamamlattırılarak davanın yeniden incelenmesi için dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., █████████ K.MAHKEMESİ
: Ünye 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ███████ K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalı şirket arasında 19.01.2018 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi, kendisine devredilen hisseleri davalı ...’e devrettiğini ileri sürerek, sözleşmenin feshine, devredilen hisselerin tapu kaydının iptali ve tescili ile 300.000,00 TL ceza-i şart bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin işe başladığını ve hafriyat çalışmalarını tamamladığını, ruhsat tarihinden itibaren 30 ay içinde işin tamamlanması gerektiğini, sürenin dolmadığını, harcın eksik yatırıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 19.01.2022 tarihli kararı ile taraflar arasında ... . Noterliği'nin 19.01.2018 tarihli taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat yapımı sözleşmesi düzenlendiği, davacı tarafça yine ... . Noterliğinin 19.01.2018 tarihli vekaleti ile dava konusu taşınmaz ile ilgili işlemleri yapmak üzere davalı ...'e yetki verildiği, sözleşmenin 7. maddesinde, inşaat bitim süresinin ruhsat tarihinden itibaren 30 ay olduğunun düzenlendiği, sözleşmenin akdedilmesinden sonra 11 ay geçmesine rağmen inşaat ruhsatının düzenlenmediği, 7. madde hükmü uyarınca inşaatın 30 ay içinde davacıya teslim edilmesi gerektiği, ancak davalı tarafça dava konusu taşınmaz üzerinde keşif tarihi itibari ile dahi inşaata başlanılmadığı, bu nedenle davacının sözleşmenin feshini ve ... adına olan tapu kaydının iptalini talep etmekte haklı olduğu, her ne kadar cezai şart talep edilmiş ise de, sözleşmenin özel şartlar 19. maddesinde, taraflardan herhangi birinin sözleşme şartlarına uymadığı takdirde, uymayan tarafın karşı tarafa cezai şart ödemek zorunda olduğunun düzenlendiği, sözleşmenin davacı tarafça feshinin talep edildiği, sözleşmenin feshi halinde, cezai şart olumlu zarar kapsamında yer alan bir alacak kalemi olup, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça fesih halinde talep edilebilmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede fesih halinde dahi feshe sebep olan tarafından ceza ödeneceğine dair hüküm bulunmadığından cezai şartın reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, sözleşmenin feshine, Ordu ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 165 ada, 13 ve 14 parsel sayılı taşınmazda ... adına 3/4 hisse kaydının iptaline, iptal edilen hissenin arsa sahipleri olan davacıların adlarına hisseleri oranında tesciline, cezai şart alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 19.01.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.05.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 12.05.2022 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nce, somut olayda fesih, tapu iptali ve tescili taleplerinin yanı sıra cezai şart bedelinin tahsilinin talep edildiği, davanın nispi harca tabii olduğu mahkemece Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca harcın tamamlanması için davacıya süre verilmesi ve sonucuna göre işlem yapılması gerekirken cezai şart bakımından kamu düzeninden olan harç hususu gözden kaçırılarak eksik harç tamamlattırılmadan yargılamaya devam edildiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına karar verilerek cezai şart talebi kapsamında eksik harç tamamlattırılarak taraflar arasında noterde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat yapımı sözleşmesi düzenlendiği, davacı tarafça yine vekaletname ile dava konusu taşınmaz ile ilgili işlemleri yapmak üzere davalı ...'e yetki verildiği, sözleşmenin 7. maddesinde, inşaat bitim süresinin ruhsat tarihinden itibaren 30 ay olduğunun düzenlendiği, sözleşmenin akdedilmesinden sonra 11 ay geçmesine rağmen inşaat ruhsatının düzenlenmediği, davalı tarafça dava konusu taşınmaz üzerinde keşif tarihi itibari ile dahi inşaata başlanılmadığı, bu nedenle davacının sözleşmenin feshini ve ... adına olan tapu kaydının iptalini talep etmekte haklı olduğu, her ne kadar cezai şart talep edilmiş ise de, sözleşmenin özel şartlar 19. maddesinde, taraflardan herhangi birinin sözleşme şartlarına uymadığı takdirde, uymayan tarafın karşı tarafa cezai şart ödemek zorunda olduğunun düzenlendiği, sözleşmenin davacı tarafça feshinin talep edildiği, sözleşmenin feshi halinde, cezai şart olumlu zarar kapsamında yer alan bir alacak kalemi olduğu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça fesih halinde talep edilebilmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede fesih halinde dahi feshe sebep olan tarafından ceza ödeneceğine dair hüküm bulunmadığından ceza-i şartın reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, sözleşmenin feshine, Ordu ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 165 ada, 13 ve 14 parsel sayılı taşınmazda ... adına 3/4 hisse kaydının iptaline, iptal edilen hissenin arsa sahipleri olan davacıların adlarına hisseleri oranında tesciline, cezai şart alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalılar vekili temyiz dilekçesinde;a.Sözleşmede işe başlanması gereken tarih konusunda açıkça bir düzenleme bulunmadığını, yüklenici tarafından işin yapımına başlandığını,b.Davacının bu davayı açarak fesih talebinde bulunmadan önce davalıya ihtar çekmesi gerektiğini davanın usule uygun olmadığını,c.Sözleşmenin hukuka aykırı feshi nedeniyle, hafriyat kamyonlarına ve inşaat ve harita mühendislerine ödenen ödenen miktarda zarara uğradığını bunun tazminini,d.Kaldırma kararı öncesi mahkemece verilen kararda yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinden sadece ... Şirketinin sorumlu tutulduğunu istinafa da davalılarca gidildiğini davalılardan İbrahim yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğunu o sebeple bozma sonrasında müştereken ve müteselsilen davalıların birlikte sorumlu tutulmasının doğru olmadığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi, tapu iptal ve tescil, ceza-i şart bedelinin tazmini istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.