Danıştayın, FETÖ/PDY soruşturması kapsamında mal kaçırma amacıyla oğlu adına yapılan taşınmaz devrinin geçersizliği ve mülkiyet hakkı ihlali iddialarını incelediği karar.
Özet: FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında mal kaçırma amacıyla muvazaalı yapıldığı iddiasıyla bir taşınmazın devrinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından geçersiz sayılarak eski maliki adına yeniden tescil edilmesi işlemine karşı açılan davada, ilk derece mahkemesi devrin muvazaalı olduğunu tespit ederek Fon Kurulu kararını hukuka uygun bulurken; bölge idare mahkemesi, mülkiyet hakkının anayasal korumasını vurgulayarak, davalı idarenin dayandığı 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 134. maddesinde tapu tescilinin terkinine yönelik açık bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle işlemin hukuki dayanağını sorgulamıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No
:█████████Karar No
:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ...Sigorta Fonu (...)VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi,... Caddesi, No:..., D:...'de bulunan taşınmazın █████/2015 tarihinde yapılan devir işleminin mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak yapıldığından bahisle taşınmazın satış/devir işleminin geçersiz sayılmasına ilişkin Fon Kurulu'nun ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Holding ve bağlı şirketler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında Holding ve bağlı şirketlerine silahlı terör örgütü FETÖ/PDY'ye finasman sağladıklarından bahisle kayyım atandığı, bu kapsamda ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile ... Tekstil Ticaret Sanayi A.Ş.'nin ortaklarından olan ...'ın tüm mal varlığına... Sulh Ceza Hakimliği'nin ...tarih ve ...D.İş sayılı kararı ile tedbir konulmasına ve tüm mal varlıklarının idaresine TMSF'nin kayyım atanmasına karar verildiği, bu süreçte █████/2015 tarihinde ... tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ...Caddesi, No:..., D:...'de bulanan daire nitelikli taşınmazın davacıya devredildiği, ...'a atanan kayyım temsilciliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, davaya konu taşınmazın, ... Holding A.Ş. ve bağlı şirketleri hakkında başlatılan soruşturmanın tarihinden 1 ay sonra ... tarafından oğlu ...'a devredildiği, söz konusu işlemin gerçek bir ticari ilişkiye dayanmadığı, mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı belirtilerek ilgili mevzuat kapsamında anılan taşınmazın satış/devir işleminin geçersiz sayılmasının talep edilmesi üzerine Fon Kurulu'nun... tarih ve... sayılı kararıyla, Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair 6758 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesi uyarınca anılan taşınmazın satış/devir işleminin geçersiz sayılmasına karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı; her ne kadar davacı tarafından, davaya konu taşınmazın Behçet Aykar hakkındaki soruşturmadan önce devrinin yapıldığı, mal kaçırma amacının ve muvazaanın söz konusu olmadığı ileri sürülmüş ise de ... Holding'e bağlı şirketler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında, ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile ... Tekstil Ticaret Sanayi A.Ş.'nin ortaklarından olan ...'ın FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü ile irtibatının tespit edildiği, söz konusu Holdinge bağlı şirketlere █████/2015 tarihinden itibaren ... Sulh Ceza Hakimliklerince kayyım atandığı, devir yapılan davacının ise adı geçenin oğlu olduğu, konum ve hısımlığı itibarıyla ...'ın ortağı olduğu ... Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile ... Tekstil Ticaret Sanayi A.Ş. hakkında soruşturma olduğu ve mal varlıklarına tedbir konulduğu, ilerleyen süreçte şirket ortağı olan babasının da mal varlıklarına el konulabileceğini bilebilecek durumda olduğu, bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu durumda, ortada muvazaalı bir satış/devir işlemi bulunduğu anlaşıldığından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..., D:...'de bulunan taşınmazın █████/2015 tarihinde davacıya yapılan devir işleminin gerçek bir ticari ilişkiye dayanmadığı ve mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı değerlendirilerek satış/devir işleminin geçersiz sayılmasına ilişkin Fon Kurulu'nca tesis edilen dava konusu... tarih ve ...sayılı kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:████████ sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; mülkiyet hakkının Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile teminat kapsamına alınarak keyfi müdahalelerden korunmak istendiği, üçüncü kişilerin yani devlet, idare, kamu kuruluşları, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyet hakkına haksız olarak el koymaktan, bu hakkın kullanılmasını engellemekten kaçınmak zorunda olduğu, Anayasa'da mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabileceğinin öngörüldüğü, davalı idarenin, dava konusu taşınmazın satış işleminin geçersiz sayılarak tekrar eski malik olan ... adına tescil edilmesine ilişkin işlemin dayanağı olarak gösterdiği 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesinde, mülkiyete ilişkin tescilin tapudan terkin edilebileceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı, Medeni Kanun'a göre taşınmaz mülkiyetinin kural olarak tescil ile kazanılacağı, bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan yolsuz tescilin ise ancak bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimsenin tapu sicilinin düzeltilmesi için açacağı dava sonucundaki Mahkeme hükmünün kesinleşmesi ile tapudan terkin edilebileceği, uyuşmazlıkta, davalı Fon tarafından, muvazaalı olduğu iddia edilen satış işleminden dolayı Medeni Kanun hükümleri doğrultusunda adli yargıda tapu iptali ve tescili davası açılabileceği, ancak 6758 sayılı Kanun'un 20. maddesinin atıfta bulunduğu 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesi uyarınca dava konusu taşınmazlarla ilgili tapu kaydının terkini yapılamayacağından dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesi’nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazın düşük bedelle akrabaya devredilmesinin muvazaalı olduğu, satışının mal kaçırma saikiyle yapıldığı, davacının ...'ın oğlu olduğu, satış tarihini taşıyan bir ödeme belgesinin bulunmadığı, dava konusu işlemin TMSF'nin yetki ve görevleri kapsamında hukuka uygun olarak tesis edildiği, kararda 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasına hiç değinilmeden karar verildiği, 6758 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesinin kıyasen uygulanacağının hükme bağlandığı, kıyasen uygulamalarda açık hüküm aranmayacağı, dava konusu satışın 15 Temmuz darbe girişimi öncesinde yapılan çok sayıdaki muvazaalı işlemden biri olduğu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 4721 sayılı Medeni Kanun'a nazaran özel nitelikte bir kanun olduğundan uyuşmazlıkta Bankacılık Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, TMSF'nin kararlarının Anayasa'ya aykırı olmadığı ve mülkiyet hakkını ihlal etmediği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine,2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.