Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, bir kooperatifin yönetim kurulu ve genel kurul defterlerinin kaybolduğu gerekçesiyle sunduğu zayi belgesi verilmesi talebini, mücbir sebep ve özen gösterilmediği tespitiyle reddetti.
Özet: Bir kooperatifin, kaybolduğunu iddia ettiği yönetim kurulu karar ve genel kurul toplantı defterleri için talep ettiği zayi belgesi, mahkemece reddedilmiştir; çünkü davacı, defterlerin Türk Ticaret Kanununda öngörülen yangın, su baskını, hırsızlık gibi mücbir bir sebeple veya iradesi dışında zayi olduğunu ispatlayamamış, defterlerin korunması konusunda gerekli dikkat ve özeni gösterdiğine dair bir delil sunamamış, yalnızca defterlerin "her nasılsa kaybolduğunu" belirtmesi nedeniyle yasal koşulları yerine getirmediği sonucuna varılmıştır.
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████KARAR NO
: ███████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2020Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: müvekkilinin küçük ve hiçbir faaliyeti bulunmayan ve sadece yılda bir kere zorunlu olduğu genel kurul toplantılarını yapan, yasal yükümlülüklerini yerine getirmeye çalışan bir kooperatif olduğunu, bu yasal zorunluluklardan olan yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin yeterli yaprakları bulunması halinde yeni hesap döneminin ilk ayı içerisinde onay yenilemek suretiyle kullanılmaya devam edildiğini, yönetim kurulu karar defteri, izleyen hesap döneminin birinci ayının sonuna kadar notere ibraz edilip son kaydın altına noterce "görülmüştür" ibaresi yazılarak mühür ve imza ile onaylanması gerektiğini, ticari defterlere ilişkin tebliğden zorunlu olduğunu, yine bu tebliğden görüleceği üzere yönetim kurulu karar defteri ile yevmiye defterinin dışındaki defterlerin görülmüştür tasdiki zorunlu olmamasına rağmen yine de müvekkilinin her yıl defter kayıtlarından görüleceği üzere tasdik yaptırdığını, bu durumda daha önceki yıllarda tasdik ettirilen yönetim kurulu karar defteri ve toplantı tutanağı ile müzakere defterinin 2020 yılında da kullanılacağından ... tarihine kadar görülmüştür tasdiki yapılması zorunlu olduğunu, ancak diğer tüm belgelerin ve defterlerin yerinde olmasına rağmen ... tarihinde kadar görülmüştür onayı yapılması için yönetim kurulu karar defteri, toplantı ve müzakere defterinin yerinde olmadığını, bilgileri dışında kayıp olduğunu, müvekkilinin yöneticileri tarafından bu durumun fark edildiğini, bunun üzerine ... tarihinde ... Gazetesi ... ekinde müvekkilinin defterlerinin zayi olduğu hükümsüzdür şeklinde ilan verildiğini bu nedenle anılan sebeplerce mahkemece zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, TTK'nın 82/7. Maddesi gereğince açılmış, saklanması zorunlu olan ticari defterlerden sayılan Yönetim Kurulu Karar Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterleri hakkında açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.Maddî ve hukukî olgular ışığında somut olayda, davacının her hangi bir mücbir sebep iddiasının olmadığı, her nasılsa kaybolmuş olabileceğinin belirtildiği görülmektedir. Yukarıca açıklandığı gibi TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için davacının, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olduğunu, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu kooperatife ait Yönetim Kurulu Karar Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir delil ibraz etmediği görüldüğü anlaşılmakla davacının davasının sübut bulmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına ,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2020Katip ...¸(e-imzalı)Hakim ...¸(e-imzalı)