İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesindeki LPG bayilik sözleşmesi ihlali nedeniyle açılan tazminat davasında, davalı bayinin alım yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine sözleşme feshedilerek tüp bedeli, kar mahrumiyeti ve cezai şart alacakları bilirkişi marifetiyle hesaplanmıştır.
Özet: Bir LPG dağıtım şirketi, beş yıllık bayilik sözleşmesi çerçevesinde, bayinin 30 günden fazla süreyle LPG alımı yapmaması, sözleşmenin haklı feshedilmesi ve iade edilmeyen tüpler ile logolar nedeniyle oluşan zararların tazmini talebiyle bayisine karşı dava açmış; davalının savunma sunmadığı yargılama sürecinde, bilirkişi raporu davacının başlangıçtaki kısmi taleplerinden çok daha yüksek miktarlarda, özellikle 84.002,34 TL tüp depozito bedeli, 414.532,80 TL cezai şart ve 131.985,24 TL kar mahrumiyeti talep etme potansiyelini hesaplayarak, davacının sözleşmeyi feshetmesinin haklı olabileceğini ortaya koymuştur.
T.C.
İSTANBUL12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: davalı, 08.10.2018 tarihli, 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi ile Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) dağıtım şirketi olan müvekkili ... A.Ş. ile bayilik sözleşmesi imzaladığını, buna göre sözleşmenin sona erme tarihi 08.10.2023' olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu tüp alım satımı üzerine olduğunu, davalı yan müvekkili şirketin bayisi olarak bulunduğu bölgede hizmet vermekte olduğunu, sözleşmenin konusu davalı tarafından "LPG" olarak bilinen Sıvılaştırılmış Petrol Gazının tüketiciye satılması ve bununla ilgili servis hizmetlerinin verilmesinden ibaret olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalının 03.08.2020 tarihinden sonra hiç LPG almadığı tespit edildiğini, bu sebeple ... 32. Noterliği'nin 29.09.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile LPG alması ve satışlarını yükseltmesi için uyarılmış buna rağmen sözleşme koşullarına uygun hiçbir gelişme olmadığını, Bayilik Sözleşmesine uygun çalışmadan bahsedilmek için davalının LPG alımlarının düzenli, karşılıklı ekonomik ve ticari koşullara uygun olması gerektiğini, aksi durumda müvekkilin bayilik sözleşmesinden ticari bir fayda sağlayamayacağını, davalı ile imzalanan Bayilik Sözleşmesine göre 30 günden uzun süreli ile LPG alımı yapmaması müvekkile sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı vermekte olduğunu, bu sebeple müvekkili tarafından davalıya gönderilen ... 32. Noterliği'nin 28.11.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Bayilik Sözleşmesi haklı nedenle feshedildiğini, fesih ihtarında ayrıca, davalının yeddinde bulundurduğu 1.054 adet 2 kg'lık tüpün, 170 adet 12 kg'lık tüpün ve 10 adet 24 kg'lık tüpün; "..." tabela ve logolarının 15 gün içinde ... ... Dolum Tesisine iade edilmesi gerektiği aksi halde beher tüp için imalat bedeli üzerinden cezai şart talep edeceğini de belirtildiğini, tüplerin iade edilmemesi sebebiyle tazminat talebimiz bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 45.000,00 -TL, kar mahrumiyeti olarak bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 10.000,00-TL, cezai şart talebi bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik kısmi dava olarak 45.000,00-TL ,olmak üzere şimdilik toplam 100.000,00-TL’nin fesih ihtarnamesinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, masraf ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı adına çıkartılan tebligatların tebliğ edilmiş fakat cevap dilekçesi sunulmamıştır.İNCELEME ve GEREKÇE
:Davanın, iade edilmeyen tüplerin depozito bedeli, davalının sözleşmeye aykırı davranışlardan dolayı sözleşmenin feshine neden olmasıyla ortaya çıkan cezai şart alacağı ve kar mahrumiyeti alacağınına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava █████/2024 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.Bilirkişi heyeti ... ve ... alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacı şirket tarafından talep edilebilecek olan Depozito Tüp bedelleri maliyet fiyatının ... A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye gönderilen yazıdan alındığı, davacı dava dilekçesinde depozito tüp bedeli olarak şimdilik kaydıyla, 45.000 TL talepte bulunmakla beraber, davalıdan depozito tüp bedeli olarak toplam 84.002,34 TL talep edebileceğinin hesaplandığı, Davacı dava dilekçesinde cezai şart için şimdilik kaydıyla, 45.000 TL talepte bulunmakla beraber, davalıdan 15,84*26.170,00=414.532,80 TL cezai şart talep edebileceğinin hesaplandığı, İzmir Konak adresinde doğal az arzının oldukça güçlü olduğu dikkate alındığında yeni bir bayilik sözleşmesinin 6 aylık sürede oluşturulmasının daha makul bir değerlendirme olacağı ve Kar Mahrumiyeti 6ay*21.997,54TL/Ay=131.985,24 TL olarak hesaplandığı,Sözleşme Açısından Sonuçlar
: Davalı-bayi 30 gün süre ile davacı-...'dan LPG almamış ise, özellikle bu almamanın sebebinin haklı olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamadığından, █████/2022 t.li İhtarname ile █████/2018 t.li Sözleşmenin davacı tarafından feshinin haklı olacağı; Sözleşme cezasının yanında tazminat talebinde bulunabilmenin, aksine anlaşma olmadıkça, alacaklının cezayı aşan miktarda zarara uğramasına bağlı olduğu; Eldeki olayda █████/2018 t.li Sözleşmede aksine düzenleme yapıldığından, cezai şart yanında ayrıca mahrum kalınan karın da istenebileceği; " şeklinde rapor ibraz etmişlerdir.Davacı vekiline davalının sözleşme süresince hangi tarihlerde ve en son ne zaman akaryakıt aldığı, ihtarnamede belirtilen 30 günlük süre şartının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin belge ve delillerini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekilince sunulan belgeler doğrultusunda dosya ek rapor alınmak üzere önceki heyete tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti ... ve ... alınan █████//2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: Bilirkişi Heyetine verilen görev dikkate alındığında: Davacı taraf vekili tarafından Sn Mahkemenin talebi doğrultuunda Mahkemeye sunduğu doyada mevcut Excel tablosundaki verilerde bayi, tarafından yapılan son verilerin ömceki Kök Raporumuzda da yer alan verilerden ibaret olduğu,, Bu verilerde Ağustos 2020 tarihinden itibaren bayinin dağıtıcıdan ürün alımı yapmadığı, Bayilik sözleşmesi gereği 30 günden fazla ürün alınmaması dayanak gösterilerek 28.11. 2022 tarihli ihtarname ile davacı tarafından sözleşmennin sonlandırıldığı, Bilirkişiye verilen görev çerçevesinde sözleşme metni dikkate alındığında sözleşmenin sektörel anlamda haklı nedenlerle sonlandırılmış olduğu kanaatinin oluştuğu, Bununla beraber nihai değerlendirmenin hukukun konusu olduğu, Genel anlamda Kök Rapordaki sonuç ve kanaatin korunduğu,Kök Raporumuzun "Sözleşme Açısından Sonuçları"nda, "1. Davalı-bayi 30 gün süre ile davacı-...’dan LPG almamış ise, özellikle bu almamanın sebebinin haklı olup olmadığı dosya içeriğinden anlaşılamadığından, █████/2022 t.li İhtarname ile █████/2018 t.li Sözleşmenin davacı tarafından feshinin haklı olacağı;" inceleme ve tespiti yapılmıştır. Yukarıda Bilirkişi Heyetimizde yer alan teknik Bilirkişi tarafından yapılan, "Bu verilerde Ağustos 2020 tarihinden itibaren bayinin dağıtıcıdan ürün alımı yapmadığı, Bayilik sözleşmesi gereği 30 günden fazla ürün alınmaması dayanak gösterilerek 28.11. 2022 tarihli ihtarname ile davacı tarafından sözleşmennin sonlandırıldığı," tespitler ve davalı-bayi tarafından ürün alımının yapılmamasının haklı bir sebebe dayandığına dair dosyaya bir belge sunulmadığı anlaşıldığından, █████/2022 t.li İhtarname ile █████/2018 t.li Sözleşmenin davacı tarafından feshinin haklı olacağı, inceleme ve tespitlerine ulaşılmıştır.' şeklinde ek rapor ibraz etmişlerdir.Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda; taraflar arasında █████/2018 tarihli, “...Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Tüplü Bayiliği Anlaşması ve Genel Şartnamesi” (“█████/2018 t.liSözleşme”)nin mevut olduğu, davacı tarafından davalıya keşide edilen, ... 32. Noterliğinin █████/2022 tarih ve... yevmiye numaralı, “Bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshi bildirimidir.” konulu fesih ihtarnamesinin gönderildiği, Sözleşmenin 19. Maddesinde “Bayi’nin 30 günsüre ile ...’dan LPG almaması durumunda,” davacı-İpragazın sözleşmeyi derhal feshetmehakkına sahip olduğunun düzenlendiği, davacı tarafından sunulan verilerde Ağustos 2020 tarihinden itibaren bayinin dağıtıcıdan ürün alımı yapmadığının tespit edildiği, bu halde davacı tarafından yapılan feshin haklı olduğu, dava dosyasında mevcut olan Bayi Depozito Tüp Verileri ve davalıya teslim edilen depozitomakbuzları da birlikte incelendiğinde Bayi Depozito Tüp verilerinin doğru ve gerçeği yansıttığı, davacı şirketin davalıdan depozito tüpbedeli olarak toplam 84.002,34 TL talep edebileceğinin hesaplandığı,dava konusu sözleşmeye bakıldığında, tarafların hem müspet zarar hem de cezai şart konusundaanlaştıkları, Sözleşmenin 21/b maddesine göre LPG alımının ilgili dönem içerisinde enyüksek olduğu aydaki LPG miktarı ile fesih tarihindeki perakende satış fiyatının çarpımı taraflararasında cezai şart olarak belirlendiği, davacının davalıdan 15,84*26.170,00=414.532,80 TL cezai şart talep edebileceğinin hesaplandığı, İzmir Konak adresinde doğal az arzının oldukça güçlü olduğu dikkate alındığında yeni birbayilik sözleşmesinin 6 aylık sürede oluşturulmasının daha makul bir değerlendirme olacağıve Kar Mahrumiyeti 6ay*21.997,54TL/Ay=131.985,24 TL olarak hesaplandığı bilirkişi ek ve kök raporlarıyla tespit edilmiş, taleple bağlılık ilkesi gereğince 45.000,00 TL depozito tüp bedeli, 10.000,00 TL kar mahrumiyeti, 45.000,00 TL cezai şart bedeli olmak üzere toplam 100.000,00 TL'nin █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile
:45.000,00 TL depozito tüp bedeli, 10.000,00 TL kar mahrumiyeti, 45.000,00 TL cezai şart bedeli olmak üzere toplam 100.000,00 TL'nin █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar harcı 6.831,00 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 1.707,75 TL peşin nispi harç ve 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.196,15 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan 1.006,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 21.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 22.006,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025 10:14:11Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır