İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, kargoda kaybolan çekin faktoring şirketi tarafından takibe konulmasıyla finans mahkemelerinin görevli olduğuna dair gerekçeli karar.
Özet: Davacı, kargo ile gönderilirken kaybolan 149.776,14 TL bedelli çekin, faktoring şirketi olan davalı tarafından haksız yere icra takibine konulduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ve çekin iadesini talep etmektedir; hukuki inceleme, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerini ilgilendiren bu tür davaların, Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararlarıyla belirlenen ihtisas mahkemeleri olan finans mahkemelerinin görev alanına girdiğini ve dosyanın bu mahkemelere gönderilmesi gerektiğini belirten bir istinaf kararı doğrultusunda yapılmıştır.
T.C.
İSTANBUL18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin keşidecisi ...Limited Şirketi olan Türkiye ... Bankası A.Ş ...- Sultanbeyli/İstanbul şubesinden alınmış ...seri numaralı, █████/2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 149.776,14 TL bedelli çekin lehtarı olduğunu, söz konusu çek kargo ile müvekkiline gönderilmesi sırasında kargo paketinin teslimi sırasında kargo paketinin içerisinde çekin bulunmadığını, çek müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, davalı tarafı faktoring şirketi olmasından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyerek, fatura araştırması, imza incelemesi gibi istihbari çalışmaları yapmadan teslim aldığı çeke ilişkin ihtiyati haciz kararı aldığını ve müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, davaya konu çeke ilişkin, müvekkilin davalıya ve hiçbir önceki cirantaya borcun bulunmaması nedeniyle İstanbul ...İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı takibin mahkeme dosyası açısından yargılama sonuna kadar durdurulmasını, davalı yedinde bulunan çeke ilişkin menfi tespit talebinin kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti sonrasında davaya konu T... AŞ Sultanbeyli/İstanbul Şubesi'nin ... seri numaralı, 23.08.2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 149.776,14 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile müvekkiline iadesini talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı itibariyle yapılan incelemede; Dava, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile davacı aleyhine başlatılmış olan takibinden kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalı uhdesinde bulunan çekin istirdadı istemine ilişkindir.Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı...Limited Şirketi arasındaki ticari ilişki sebebiyle işbu ticari ilişkiden kaynaklı düzenlenen ...Bankası A.Ş ...- Sultanbeyli/İstanbul şubesinden alınmış ... seri numaralı, █████/2025 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 149.776,14 TL bedelli çekin ... Sanayi Ticaret Limited Şirketinden müvekkili firmaya göndermek üzere kargoladığını, çeklerin kargoda paketleri teslim edildiğinde içerisinde çekin bulunmadığını ve ...Faktoring Anonim Şirketi tarafından işbu çekin İstanbul...İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından takibe konulduğunu, müvekkilin davalıya ve borcunun bulunmaması nedeniyle yargılama sonuna kadar icra dosyasının durdurulmasını, çekin davalıdan istirdadı ile müvekkile iadesini talep ettiği görülmüştür.Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ███████ Esas, ████████ Karar Sayılı, █████/2023 Tarihli "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında; davacı tarafça davaya konu çekin düzenlenerek ticari ilişkide bulunduğu, ...A.Ş. 'ye verildiğini çekin bu şirketten çalındığını yada kaybolduğunu, davalı ...Şirketi tarafından icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığını ileri sürmüştür.İlk derece mahkemesince davaya bakma görevinin, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun █████/2021 tarihli 1232 sayılı kararıyla Finans Mahkemeleri olarak gönderilen mahkemelere ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... Şirketi'nin müvekkili ... A.Ş. ile dava dışı ... Limited Şirketi ("... Müşterisi") arasında 10.06.2022 tarihli Faktoring Sözleşmesi (EK-1) imzalandığını ve çekin bu faktoring ilişkisi çerçevesinde kendisine ciro edildiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.█████/2021 tarihli 31675 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun █████/2021 tarihli 1232 sayılı kararıyla; 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nu ilgilendiren Uyuşmazlıkların, █████/2021 tarihinden itibaren ihtisas mahkemesi olarak finans mahkemelerinde bakılacağı ve yirmi ve daha fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde, 6,7,8,9. Ticaret Mahkemelerinin finans mahkemeleri olarak görev yapacağı düzenlendiğinden, uyuşmazlığın çözümünde 6361 Sayılı Kanun hükümleri de uygulanacağından, ilk derece mahkemesince gönderme kararı ile, dosyanın ihtisas mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmesi yerinde değilse de, bu husus sonuca etkili olmadığından işaret edilmekle yetinilmiş, sonuç olarak mahkemece dosyanın finans mahkemesine gönderilmesi yerinde olduğundan , davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." şeklindeki gerekçeli ilamı ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin , İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin █████/2021 tarihli 1227 -1228- 1229- 1230- 1231- 1232- 1233- 1234- 1235-1236 sayılı kararları ile "13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesindedüzenlenenler hariç),4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman veTasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan,Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticarinitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerler de 6 numaralı,d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8numaralı, f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı, b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı, d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve7 numaralı,e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8numaralı,f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına) " aynı kararda yine " Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûrMahkemeler ve Hâkimliklere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava, iş ve başvurularınise anılan ihtisas mahkemeleri ve hâkimliklere tevzi edilmesine" denildiği, yukarıda belirtilen Hakimler ve Savcılar Kurulu kararına göre eldeki davanın █████/2025 tarihinde açıldığı hususu, nitekim davalılardan Fiba Faktoring Anonim Şirketinin icra takip dosyasında alacaklı konumunda olması ve çekin istirdat talebi sebebiyle davalının faktoring kanunu çerçevesinde çeki teslim almada gereken özeni gösterip göstermediği hususunun da ihtisas mahkemesince tartışılması gerektiği hususu da göz önünde bulundurulduğunda davaya bakmaya mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılarak dosyanın İstanbul 6,7,8 ve 9 nolu Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;1-Dosyamızın niteliği itibari ile İstanbul 6,7,8 ve 9 nolu Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi bürosuna gönderilmesine, mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına,2-Davacı vekilinin tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,3-Yargılama gideri, harç ve masrafların esas hükümle birlikte görevli mahkemesince hüküm altına alınmasınaDair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.