Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, elektrik iletim hattı direğinin hafriyat/dolgu ile zarar görmesi nedeniyle açılan rücuen tazminat davasında görevsizlik kararı.
Özet: Devlet sermayeli bir kurum olan davacının, komşu parseldeki hafriyat ve dolgu çalışmaları nedeniyle dere yatağının değişerek enerji iletim hattı direğinde oluşan zararlarının giderilmesi amacıyla davalılardan rücuen tazminat olarak 992.784,27 TL talep ettiği davada, mahkeme, uyuşmazlığın doğrudan bir ticari faaliyetten ziyade büyük ölçüde komşuluk hukukundan kaynaklandığını ve bu tür davalarda münhasıran Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiştir.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
: 1-VEKİLLERİ
: Av.Av.DAVALI
: 2-VEKİLİ
: Av.DAVALI
: 3-VEKİLİ
: Av.DAVALI
: 4-VEKİLİ
: Av.DAVALI
: 5-VEKİLİ
: Av.DAVALILAR
:6-7-8-9-DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle özetle; Müvekkili kurumun 13.03.2003 tarihinde ... Kurumundan aldığı İletim Lisansı çerçevesinde yeni piyasa yapısına uygun olarak merkez birimleri ve yurt geneline yayılmış proje, tesis, kontrollük, işletme, bakım ve yük dağıtım üniteleriyle faaliyetlerini sürdüren %100 devlet sermayeli bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu. Müvekkili kurumun yürüttüğü elektrik iletim faaliyeti çerçevesinde ... 2 Enerji İletim Hattını teşekkül ettirdiğini. Ancak müvekkili kurum tarafından teşekkül ettirilen ... 2 Enerji İletim Hattının 40 no'lu direğinin bulunduğu bölgede hafriyat dolgusu yapılarak direğin dere yatağında kalmasına, bundan dolayı zeminin zayıflayarak direk ayaklarının bazılarının batması sonucu ayak kotlarının bozulmasına sebebiyet verildiğini, ... Büyükşehir Belediyesinin 08.01.2020 tarihli ve sayılı yazısı ve ekleri ile, müvekkili kurum tarafından Çevre Koruma Ve Kontrol Dairesi Başkanlığına verilen 09.11.2017 tarihli ve sayılı yazıdaki kurum görüşüne istinaden dolgu çalışması yapıldığını ancak verilen kot yüksekliğine uyulmasına rağmen dolgunun hatta çok yaklaştığının belirtildiğini. Müvekkili kurum tarafından ... Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığına gönderilen 21.02.2020 tarihli ve sayılı yazı ile, 13.02.2020 tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı personelleri ile arazide yapılan incelemelerde 154 kV ... DGKÇS - ... 2 Enerji İletim Hattının 40 no'lu direğinin ayaklarında ve çaprazlarda deformasyonlar tespit edildiğini, ayrıca yapılan dolgu sonrasında ilerleyen zamanlarda toprak kaymasını önlemek adına direk etrafına istinat duvarı yapılması gerektiğinin bildirildiğini. Söz konusu sorunların ileride daha büyük problemlere yol açmaması adına 15 günlük süre içerisinde belirtilen aksaklıkların giderilmesi gerektiğinin davalılara bildirildiğini. Ancak bu hususta davalılarca herhangi bir girişimde bulunulmadığını. Müvekkili kurumun dolgu ve hafriyat faaliyetleri nedeniyle oluşan zararının 13.02.2024 tarihi itibariyle net olarak belirlendiğini, toplam 992.784,27 TL müvekkili kurumun zararının oluştuğunun tespit edildiğini. Bu nedenle 154 kV ... ... (...) & ... 2 Enerji İletim Hattının 40 no'lu direğinin etrafına depolanan hafriyattan dolayı zarar gören söz konusu direğin hafriyat/dolgu ve istinat duvarı yapımı işinin harcamaları tutarı olan 992.784,27 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.GEREKÇE
:█████/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 sayılı yasanın 3.maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/3.maddesi uyarınca; Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisinden çıkartılıp, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.6100 Sayılı HMK'nın 1. maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, mahkemenin görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir.Dava, bir kısım davalılara ait arazide yine bir kısım davalıların izin ve onayı ile bir kısım davalılar için yapılan hafriyat döküm işlemi sırasında davacıya ait yüksek gerilim hattına müstenit direğin zarar görmesi üzerine davalıların bu zararı gidermesi amacı ile açılan tazminat davasıdır.Dosya incelendiğinde, davanın özel olarak, davacıya ait direk yahut enerji nakil hattının geçmediği komşu parselde hafriyat dökümü yapılması neticesinde, dere yatağının değişmesi sonucu derenin davacı direğine zarar verdiği iddiasına dayandığı anlaşılmaktadır. Zararın büyük kısmı davalılardan ... Holding A.Ş.'nin kendi parselinde yaptığı hafriyat dökümünün, parselden geçen dere yatağını değiştirmesi sonucu doğduğu anlaşılmıştır. Davacıya ait direk ve enerji nakil hattına doğrudan bir haksız fiil bulunmadığından ve ticari davanın oluşabilmesi için gerekli koşul olan ticari işletmeyi ilgilendiren bir husus bulunmaması gözetildiğinde, uyuşmazlık komşuluk hukuku kapsamında değerlendirilmiş ve davanın bir kısım davalılar yönünden haksız fiil sebebine dayandığı anlaşılmış ise de, baskın uyuşmazlığın komşuluk hukukundan kaynaklandığı görülmüştür. Komşuluk hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde münhasıran Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşıldığından görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.Nitekim benzer uyuşmazlıklarda:... 4. Hukuk Dairesi'nin 13.10.2020 tarih, 2019/ Esas ve 2020/ Karar sayılı kararında "....... komşu parselde davalı yüklenicinin inşaatının kazı çalışmaları sırasında müvekkilinin kiracı olarak işlettiği üzeri çelik çatıyla örtülü ve parsel sınırına sıfır konumdaki iki adet halı sahanın ve restoranın zarar gördüğünü, yaptırdıkları tespitte tesisin kullanılamaz hale geldiğinin ve yıkılıp yeniden yapılması gerektiğinin belirtildiğini, tesisin eski hale getirilmesi için gereken maliyetin ve mahrum kalınan kazanç kaybının tazmini gerektiğini belirterek.... Komşu taşınmaza yönelen müdahaleden dolayı zarar gören kişi, taşınmazın maliki olmak zorunda değildir. Bu kimseler taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak veya şahsi bir hakka dayanarak zilyet sıfatına sahip olabilirler...... 4271 sayılı Kanun’un 737 ve 730. maddelerinden doğan sorumluluk kusura bağlı bir sorumluluk olmadığından, davalının kusursuz olması tazminat miktarının düşürülmesine etkili olamaz. " şeklinde olup, davanın komşuluk hukukundan kaynaklandığı, davacının malik olmasa dahi, ayni hak sahibi sıfatıyla işbu davayı açabileceği ve kusursuz sorumluluk hali bulunduğuna yönelik tespitler yapılmıştır.Yine ... 14. Hukuk Dairesi'nin 25.09.2017 tarih, 2015/ Esas ve 2017/... Karar sayılı kararında ".....komşu 10 parsel sayılı taşınmazdaki inşaatın yapımı sırasında gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle müvekkiline ait binanın hasar gördüğünü, oturulamaz hale geldiğini ileri sürerek.....Dava, komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminat isteğine ilişkin olup, yargılama asliye ticaret mahkemesince sürdürülmüş ve karar verilmiştir. Ne var ki, görülmekte olan dava Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinde öngörülen davalardan olmadığından asliye hukuk mahkemesince yargılama yapılarak karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru değildir." şeklinde karar verilmiştir. Yine ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin █████/2022 tarih, 2021/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararında "Somut olayda; davacı, davalının işlettiği binada ki taşkın kullanımın sonlandırılmasını talep etmekle, tarafların ticari faaliyetinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin olmayıp, TMK’nin 737. maddesinden kaynaklanan komşuluk hukukuna ilişkindir. Davanın TTK ' da sayılan mutlak veya nispi ticari dava olmadığı, tarafların ticari işletmesiyle ilgili bulunmayan uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir."Dosya kapsamına göre dava, TTK'nun 4. ve 5. maddeleri kapsamında mutlak ticari dava da olmadığından davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Görev kamu düzenindendir. Taraflar ileri sürmese dahi mahkemece resen değerlendirilmesi gerekir. Tüm bu gerekçelerle görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev dava şartı yönünden usulden REDDİNE,HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE;Yargılama, harç ve giderlerinin 6100 sayılı HMK'nun 331/2. Maddesi uyarınca görevli mahkemece DİKKATE ALINMASINA,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde ... olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2025Katip✍e-imzalıHakim✍e-imzalı