Tapusuz taşınmazın kazandırıcı zilyetlikle tescili davasında, yerel mahkemenin eksik incelemesi nedeniyle bozma kararı verilerek detaylı keşif ve uzman raporlarıyla tam bir araştırma zorunluluğu vurgulanmıştır.
Özet: Tapusuz bir taşınmazın zilyetlikle tescili davasında, yerel mahkemenin davacının kısmen lehine verdiği karar, yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı, özellikle yerinde keşif icra edilmediği, tanık ve mahalli bilirkişi dinlenmediği, ziraat ve harita bilirkişisinden rapor alınmadığı, taşınmazın imar planı kapsamı, geçmiş tarihli haritalar, hava fotoğrafları, amenajman planları ve komşu parsel kayıtları gibi kritik belgelerin toplanmadığı ve bu kapsamda yeni bir keşif yapılarak yaşlı, tarafsız yerel bilirkişiler ile ziraat ve fen elemanları eliyle kapsamlı, bilimsel ve denetime elverişli bir rapor alınmadan hüküm kurulduğu gerekçesiyle bozulmuş olup, dosya eksikliklerin giderilmesi için alt mahkemeye geri gönderilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: ███████ E., ███████ K.Taraflar arasında görülen tapusuz taşınmazın tescili davasında yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.K A R A RDavacı ... 21.06.2005 tarihli dilekçesi ile ................ köyünde sınırlarını bildirdiği taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanma koşullarının lehine oluştuğunu belirterek keşifte belirlenecek bu kısmın adına tapuya kayıt ve tescili istemiyle dava açmıştır.Yargılama sırasında bölgede orman kadastro çalışması düzenlendiğinden orman kadastrosuna itiraz yönünden dosya kadastro mahkemesine gönderilmiş olup ... Kadastro Mahkemesinin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kesinleşen ilamı ile taşınmazın orman kadastrosu dışında olduğu ve orman içine alınması yönünde bir talep de bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Davacının tescil talebi yönünden Asliye Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davacı yararına zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile fen bilirkişisinin 02.01.2019 tarihli raporunda B1 harfi ile gösterilen yerin 412 parsel numarası altında tapulu olduğu anlaşıldığından bu yere ilişkin davanın reddine, aynı raporda (B2) harfi ile gösterilen 849,71 metrekarelik taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş hüküm davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli değildir. Şöyle ki; Mahkemece taşınmazın başında keşif yapılarak tanık ve mahalli bilirkişi dinlenmemiş, yine ziraat ve harita bilirkişisinden herhangi bir rapor aldırılmadan taşınmazda davacının zilyetliği yönünden herhangi bir araştırma yapılmadan karar verilmiştir. Eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.O halde Mahkemece öncelikle taşınmazın bulunduğu yer krokisi ilgili belediyelere gönderilerek taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı sorularak buna dair evraklar ile yöreye ait en eski tarihli ve dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (1980-1985-1990) yıllarına ait memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak)denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,Taraflarca 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,08.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.