bakırköy 6. asliye ticaret mahkemesinde taşınmazın satılmasını engellemek amacıyla ödenen 8.000.000 tl ipotek bedelinin fekki ve asıl borçlu ile kefillere rücuen tazminat talepli dava.

Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde taşınmazın satılmasını engellemek amacıyla ödenen 8.000.000 TL ipotek bedelinin fekki ve asıl borçlu ile kefillere rücuen tazminat talepli dava.

Özet: Dava, üçüncü bir şirket borcunun teminatı olarak taşınmazı üzerinde bulunan 8.000.000 TL tutarındaki ipoteğin paraya çevrilmesi tehdidi altında, şahsen sorumlu olmadığı bu bedeli icra dosyasına ödeyen davacının, ipoteğin fekkini ve ödediği bu miktarın asıl borçlu ve müteselsil kefillerden halefiyet yoluyla tahsilini talep etmesi üzerine açılmış olup, davalılar ise davacının ipoteğin kaldırılması için dava ehliyeti bulunmadığını, eski Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu hakkının olmadığını ve davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki) Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememize İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ve ... karar sayılı ilamı doğrultusunda mahkememize tevzi edilen İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki) ve Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; davalılardan ... 'in, asıl Borçlu ... şirketinin dava dışı ... Bankası AŞ'ye olan Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan borcunun, kefil sıfatı ile kendisi tarafından ödenmesi sonucunda alacağı temlik aldığından bahisle teminat veren 3.kişi konumunda bulunan müvekkili hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığını, takibe konu taşınmaz üzerinde 14.07.2010 tarih, .... yevmiye ile 2.500.000.TL'sı tutarında 1.Derece İpotek, 20.06.2012 tarih, ... yevmiye no ile 800.000 TL'sı tutarında 2.Derece ve 04.01.2017 tarih, ... yevmiye no ile tesis edilmiş 4.700.000 TL'sı 3. derece ipteği bulunduğunu ve ipotek bedellerinin toplamının 8.000.000 TL'sı olduğunu, icra takibi tehdidi altında bulunan ve taşınmazı üzerindeki mülkiyet hakkı sınırlanan davacının 01.07.2022 tarihinde icra kapak hesabı yaptırılarak üst limit ipotek tutarı olan 8.000.000 TL'sını ödeyerek ipoteğin fekki talebinde bulunulduğunu ve dosyaya yatan tutarın ipotek alacaklısı ... tarafından 05.07.2022 tarihinde tahsil ettiğini ancak ipoteği fek etmekten kaçındığını, borçtan şahsen sorumlu olmadığı halde davalı asıl borçlu ... Ltd. ŞTİ'nin borcunu ödeyen müvekkilinin alacaklının yerine geçtiğini ve onun haklarına halef olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 884.maddesi uyarınca ödediği alacak tutarının tüm ferileri ile birlikte sahip olduğunu ve asıl borçlu ... Ltd. Şti'den TMK 596 uyarınca müteselsil kefiller; .... PAzarlama Ltd. Şti, ... Dağıtım Gıda Tekel Maddeleri Ltd. Şti'den ödediği bu bedeli talep etme hakkı doğduğunu, müvekkilinin şahsen ödemek zorunda olmadığı bedeli taşınmazının satışını engellemek için borcu ödemek zorunda kaldığını bu nedenle de yollamış olduğu Beykoz .... Noterliği ihtarnamesine dayanarak ödenmiş olan 8.000.000 TL'sı bedelin ödeme tarihinden itibaren yıllık %32 faiz ve ferileri ile birlikte davalıların tamamından müştereken ve müteselsilen tahsili talebinde bulunduğunu ancak bu talebin davalılar tarafından yerine getirilmediğini, taraflar arsasında yargılaması devam eden Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ipotek sorumluluk tutarının 8.000.000 TL'sı ile sınırlı olduğunun belirtildiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin bir hak ve talep hakkının bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi .... mahallesi, .... Harmanlar .... mevkii, ... Pafta, ... ada, 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde tesis edilen ipoteklerin fekkini ve icra dosyasına ödenen 8.000.000 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Dağıtım Gıda Tekel Temizlik Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilkeksinde ÖZETLE; Hem ipoteğin kaldırılması ve hem de alacak talep edilemeyeceğini, ipotek alacaklısı müvekkil şirketler olmadığını, davanın açıldığı tarihte davacının taşınmaz maliki olmadığı, davacı taraf danışıklı olarak ipotek bedelini ödediği taşınmazı 3. Kişiye sattığı, dolayısıyla davacının iyi niyetli olmadığı, davacının ipoteğin kaldırılmasında dava ehliyetinin bulunmadığını, davacı, ipotekten dolayı ödemiş olduğu bedeli sözleşmenin akdedilmiş olduğu tarihte yürlükte bulunan B.K’na tabi olması nedeniyle davalı kefillere rücu edemeyeceğini, ipoteklerin tesis edildiği 14.07.2010 tarihinde henüz yeni TBK’nun 596 m. yürürlükte olmadığı (Eski B.K 496 m.109 m. ve TMK2nun 484 m. kapsamında kefillere rücu hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... yönünden cevap dilkeksinde özetle; HMK’ya göre zornlu dava arkadaşlığı kuarlı mevcut olmadığı için usul ekonomisi gereği talepler bakımından davalıların ayrılması zorunluluğu bulunduğu, davacinin ipoteğin kaldırılması bakımından dava ehliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla ipoteğin kaldırılmasını sadece malikin talep edebileceğini, müvekkili temlik karşılığı ödeme yaparak, alacaklının tüm hakları müvekkile geçtiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı karar ilamı, Büyükçekmece İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası, ... Tarımsal Ürünler...Ltd.Şti.'ye ait ito kaydı, ... Bankası'ndan celp edilen davaya konu GKS , kefalet sözleşmeleri, kredi ekstresi bilgileri, İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası ile celp edilen Beyoğlu ... Noterliği'nin █████/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı evrak aslı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İş bu dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın ipotek borçlusu olan davacı tarafından bankaya ödenmesi nedeniyle ödenen bedelin asıl borçlu ve kefillerden rücuen tahsili ve ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

Somut olayda dava dışı ... Bankası A.Ş. ile davalı kredi lehtarı (Asıl borçlu) ... Tar. Ür. ve Gıda İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti arasında toplam 9.500.000,00 TL limitli 06.07.2012 ve 12.12.2016 tarihli Genel Kredi Sözleşmelerinin akdedildiği, davalı kefillerin de bu sözleşmeleri toplam 9.792.000,00 TL kefalet limiti kapsamında müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış oldukları ve davacı .... 'a ait olan gayrimenkul üzerinde 1. 2. ve 3. Derecede olmak üzere toplam 8.000.000,00TL'lık (2.500.000+800.000+4.700.000=) limit ipoteği-üst sınır ipoteği tesis edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu ipotek asıl borçlu lehine verilmiş olup, davalı kefillerin sorumlu oldukları borcu teminat altına almamaktadır.

Davalı asıl borçlu şirketin kullandığı kredileri ödemede temerrüte düşünce dava dışı ... Bankası tarafından 13.09.2017 tarihinde hesap kat edilmiş, asıl borçlu şirketin borcu ödememesi üzerine davalı kefil .... tarafından 3.464.000,00 TL ödeme yapılmış ve dava dışı banka, asıl borçlu şirketten olan alacaklarını ve ipotek haklarını Beyoğlu ... Noterliğinin 12.10.2017 tarih ve ... yevmiye no.lu “Alacak Temlik Sözleşmesi" ile davalı kefil ... ’e devir ve temlik etmiştir.

Davalı ... tarafından temlik alınan alacağın tahsili için gerekli ihtaratlar yapıldıktan Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün 02.05.2018 tarih ve ... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla 4.016.311,96 TL alacak için icra takibi başlatılmış, davacı tarafından 01.07.2022 tarihinde yapılan kapak hesabına göre 8.000.000,00 TL’nin icraya ödendiği, ancak ipotek sorumlusu davacı tarafından sorumlu olunan üst limit ödenmesine rağmen ipoteğin dava tarihi itibariyle fek edilmediği anlaşılmıştır.

Somut ihtilafta dosyaya mübrez davacı tarafından sunulan 12.02.2025 tarihli beyan dilekçesi uyarınca dava devam ederken 07.01.2025 tarihinde dava dışı yeni malikle davalı ... 'in haricen anlaşarak dava konusu ipoteklerin fekki konusunda sulh oldukları ve taraflar arasında yapılan protokol akabinde davalı ....tarafından ipoteklerin fek edildiği anlaşılmıştır.

İş bu tespitler neticesinde eldeki davada uyuşmazlık; ipotekli taşınmaz maliki olan davacının asıl Borçlu ... şirketinin dava dışı ... Bankası AŞ'ye olan kredi borcunu temlik alan davalı .... 'e ödemesi nedeniyle ödediği bedeli genel kredi sözleşmelerinde müteselsil kefil olan davalılar ile asıl borçludan rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği ve yaptığı ödeme dikkate alınarak ipoteğin fekki isteminin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü adına bu husustaki yasal düzenlemelere değinmekte yarar bulunmaktadır. 4721 sayılı TMK'nın 884. maddesine göre; "borçtan şahsen sorumlu olmayan rehinli taşınmaz maliki, borçluya ait koşullar içinde borcu ödeyerek taşınmazın üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir.Alacak, borcu ödeyen malike geçer.” 6098 sayılı TBK'nın 596/4. maddesine göre; "bir alacağın güvencesini oluşturan rehin paraya çevrildiği veya borç rehin veren malik tarafından ödendiği takdirde malik, kefile karşı rücu hakkını, ancak kefil ile kendisi arasında böyle bir anlaşma varsa ya da rehin sonradan bir üçüncü kişi tarafından verilmişse kullanabilir.

Davacı ipotek verenin ipotekli taşınmazların paraya çevrilmesi nedeniyle uğradığı zararlar konusunda lehine ipotek verdiği asıl borçlu davalı şirkete yönelik olarak talepte bulunması mümkün ise de kefillere yönelik olarak talepte bulunması mümkün değildir."

Bu yasal düzenlemeler ışığında davacı tarafından yapılan ödeme dikkate alınarak ipoteğin fekki talebine ilişkin yapılan incelemede; TMK'nın 884. Maddesi uyarınca davacı ipotek sorumlusunun ipotek akdi uyarınca sorumlu olduğu tüm miktarı ödemesine rağmen, dava tarihi itibariyle davalı ... ipoteği fek etmemiştir. Dolayısıyla davacı taraf iş bu davayı açmakta haklıdır ve davanın açılmasına davalı sebebiyet vermiştir. Dava tarihinden sonra ipotek fek edildiği için talep konusuz kalmış ve karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Davanın açılmasına davalı ... sebebiyet verdiğinden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve kendisini vekil ile temsil eden davacının vekalet ücretinin davalı ...'e yükletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davacı tarafından yapılan ödemelerin davalı asıl borçluya ve davalı kefillere rücu edilip edilemeyeceğine ilişkin yapılan incelemede; davacı gerçek kişi, asıl borçlu ... ’nun dava dışı ... Bankası A.Ş.’ye olan borcu için taşınmazlarını ipotek hukukî sebebine dayanmak suretiyle teminat olarak gösterdiğinden taraflar arasındaki borç ilişkisi yönünden üçüncü kişi sıfatına haizdir. TBK'nun 596/4. Fıkrası uyarınca “Bir alacağın güvencesini oluşturan rehin paraya çevrildiği veya borç rehin veren malik tarafından ödendiği takdirde malik, kefile karşı rücu hakkını, ancak kefil ile kendisi arasında böyle bir anlaşma varsa ya da rehin sonradan bir üçüncü kişi tarafından verilmişse kullanabilir.” hükmünü içermektedir. Anılan hükümden de anlaşılacağı üzere kredi borcunu ödeyen davacı, kefil ile arasında rücuya ilişkin bir anlaşma bulunması halinde veya ipotek sonradan bir üçüncü kişi tarafından verilmiş ise kullanabilecektir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2017 tarih █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı).

Somut olayda davacı yan ile davalı kefiller arasında rücuya ilişkin bir anlaşma bulunmamaktadır. 14.07.2010 tarihli, 2.500.000 TL limitli ve 20.06.2012 tarihli, 800.000 TL limitli ipoteklerin kefaletlerden önce tesis edildiği, dolayısıyla toplamı 3.300.000 TL olan bu ipoteklerden dolayı davalı kefillerin sorumlu olmayacağı, 04.01.2017 tarihli 4.700.000,00-TL limitli ipoteğin ise kefaletlerden sonra tesis edildiği dolayısıyla kefillerin bu ipotekten dolayı sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Netice itibari ile 14.07.2010 tarih ve 2.500.000,00-TL bedelli ve 20.06.2012 tarih ve 800.000,00-TL bedelli ipotekler yönünden davacının, yalnızca davalı asıl borçluya rücu hakkının bulunduğu, 04.01.2017 tarih ve 4.700.000,00-TL bedelli ipotek yönünden ise davalı asıl borçlu ile birlikte davalı müteselsil kefillere başvurabileceği takdir ve sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davacının rücuan alacak talebinin kısmen kabulü ile, 8.000.000 TL'nin tamamının davalı ... Tarımsal Ür. Ve Gıda İç ve Dış Tic.Ltd.Şti'den, 4.700.000TL'lik kısımın ise davalı kefiller ... Sat. Paz. Ve Dan. Ltd.Şti ve ... GıdaTek.Tem.Mad.San ve Tic.Ltd.Şti'den tahsilde tekerrür olmamak üzere, ödeme tarihi olan 01.07.2022 tarihinden itibarin işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Dava konusu ipoteğin fekki talebinin konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

Davanın açılmasına davalı .... sebebiyet verdiğinden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve kendisini vekil ile temsil eden davacının vekalet ücretinin davalı ... 'e yükletilmesine

2-Davacının rücuan alacak talebinin KISMEN KABULÜ İLE,

8.000.000 TL'nin tamamının davalı ... Tarımsal Ür. Ve Gıda İç ve Dış Tic.Ltd.Şti'den, 4.700.000TL'lik kısımın ise davalı kefiller ... Sat. Paz. Ve Dan. Ltd.Şti ve ... GıdaTek.Tem.Mad.San ve Tic.Ltd.Şti'den tahsilde tekerrür olmamak üzere, ödeme tarihi olan 01.07.2022 tarihinden itibarin işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

Davalı kefiller yönünden fazlaya ilişkin talebin TBK'nın 596/4. Maddesi uyarınca REDDİNE,

3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 321.057,00-TL karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 136.620,00-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 184.437,00 TL harcın davalı kefiller ... Sat. Paz. Ve Dan. Ltd.Şti ve ... Dağ GıdaTek.Tem.Mad.San ve Tic.Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 136.620,00TL'nin peşin harcın davalı kefiller .... Sat. Paz. Ve Dan. Ltd.Şti ve ... Dağ GıdaTek.Tem.Mad.San ve Tic.Ltd.Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

İpoteğin Fekki Yönünden;

5-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, davacı tarafından yapılan 1000-TL posta gideri, 24.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 25.269,85TL yargılama giderinin davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden davalılardan ...'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 644.000,00 TL vekalet ücretinin davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden davalılardan ....''den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

Rücuen Alacak Yönünden;

7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 511.000,00TL vekalet ücretinin tamamından davalı asıl borçlu ... şirketinden, 318.864‬ TL'lik kısmından davalı kefiller ... Sat. Paz. Ve Dan. Ltd.Şti ve ... Dağ GıdaTek.Tem.Mad.San ve Tic.Ltd.Şti sorumlu olacak şekilde müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Davalı kefiller kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi uyarınca hesaplanan 318.864‬ TL TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,

9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır