yargıtay bozma kararına uyularak verilen, davacının sigorta primine esas kazançlarının eksik bildirildiğinin tespiti istemli iş mahkemesi davasının kısmen kabulüne dair karar.

Yargıtay bozma kararına uyularak verilen, davacının sigorta primine esas kazançlarının eksik bildirildiğinin tespiti istemli İş Mahkemesi davasının kısmen kabulüne dair karar.

Özet: Davacının sigorta primine esas kazançlarının eksik bildirildiği iddiasıyla açılan iş davasında, Yargıtay bozması sonrası ilk derece mahkemesinin, banka transferleri ve ücret pusulası imzalarına dair yapılan ek araştırmalar ile davacının beyan ve imzalarını kabulü neticesinde, belirli işverenler tarafından belirli dönemlerde bildirilmeyen ek prime esas kazançları tespit ederek davanın kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verdiği belirtilmiştir.

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Kurum vekili ile davalı şirketler vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 900 TL net ücretle işe başladığını, yıllar içinde ücretinin artarak en son 150 TL yemek ücreti ilavesi ile net 2150 TL olduğunu belirterek 22.09.2007 ile 16.08.2013 tarihleri arasında sigorta primine esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum tarafından yapılan işlemlerde Kanun ve mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirketler vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aldığı ücretlere dair banka dekontu ve ücret pusulalarının sunulduğunu, davacının almış olduğu ücretlerin davalı Kuruma bildirilen kadar olduğunu, davacının iddialarını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.12.2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 03.12.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı, davalı Kurum ve davalı şirket vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 14.09.2022 tarihli kararıyla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.09.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı, davalı Kurum ve davalı şirket vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce,

"1. Davacı tarafından dosyaya sunulan ... hesabından davacının hesabına gönderilen 03.10.2007 ile 13.08.2012 tarihleri arasında muhtelif ödemelere ilişkin dekontlarda 02.01.2009 tarihli dekont hariç ödeme açıklaması yer almadığı ve ödemelerin değişken tutarlı olduğu görüldüğünden taraflardan bu ödemenin niteliğine dair beyanları sorulmalı, ayrıca ilgili banka şubesinden söz konusu ödemelere ilişkin kayıtlar istenerek dosyaya eklenmelidir.

2. 2012/1- 2013/7 aylar arasına ait ücret hesap pusulalarında davacının imzası olup, ücret hesap pusulalarında belirtilen tutarlar ile bankaya maaş ödemesi açıklaması ile yatırılan tutarlar ve hizmet cetvelinde Kuruma bildirilen sigorta primine esas kazanç tutarlarının uyumlu olduğu, davacının ücret hesap pusulalarındaki imzalara yönelik beyanının alınmadığı anlaşıldığından, davacıdan imzalara itirazı olup olmadığı sorulmalı, imzaların davacıya ait olduğunun anlaşılması halinde yukarıda bahsedilen ilkeler kapsamında, iddianın ancak sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi yazılı belgelerle kanıtlanmasının olanaklı olduğu değerlendirilerek karar verilmelidir.

3.Kabule göre de, Mahkemece işçilik alacakları davası sonucu hak kazanılan ücret niteliğindeki ödemenin prime esas kazanç tavanı dikkate alınarak son ayın prime esas kazancına eklenmesine hükmedilmişse de dosya kapsamında davacıya kesinleşen davada verilen karar sonrasında işverence ödeme yapılıp yapılmadığına dair belge bulunmadığından ilgili ödeme belgeleri araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine;

a) Davalı 1034351.34.05 sicil numaralı ... Gıdasan ve Dış Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinden davalı Kuruma bildirilenler dışında;

22.09.2007-30.09.2007 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 198,89 TL kazançla,

b) Davalı 1075129.34.05 sicil numaralı ... Teks. Tasarım San İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinden davalı Kuruma bildirilenler dışında;

05.06.2008-30.06.2008 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 561,35 TL kazançla,

01.12.2012-31.12.2012 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 207,16 TL kazançla,

01.08.2013-16.08.2013 tarihleri arasında gün bildirimi olmadan 2.794,61 TL kazançla daha olmak üzere prime esas kazanç bildirilmesi gerektiğinin tespitine,

2-Davacının prime esas kazanç miktarı yönünden fazlaya dair isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararın gerekçesinde şu hususlara yer verilmiştir:

"Tarafların ilgili ödemelere dair beyanları alınmış davacı tarafça bahsi geçen ödemelerin maaşın bordroda gösterilmeyen kısmına ilişkin haricen ödenen miktarlar olduğu taraflar arasında başkaca borç alacak ilişkisinin bulunmadığı ifade edilmiştir. İmza yönünden ise evraklar üzerindeki imza davacı tarafça kabul edilmemiştir. Davalı tarafça ise şirket namına gerçekleştirilen birtakım ödemelerinin finansı için şirket yetkilisi tarafından hesaba ödemeler yapıldığı savunulmuştur.

Alacak yargılamasında hükmedilen alacak kalemlerinin tahsiline ilişkin Bakırköy 13. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ sayılı dosyası celp edilmiş, alacaklarının takibe konulduğu ve takibin infazen kapalı olduğu belirlenmiştir.

Davacının prime esas kazanç tespiti istemi dönemler itibariyle senetle ispat sınırı üzerindedir. Bildirimler ise dönemin asgari ücreti tutarındadır. Davalı tarafın beyan dilekçesi ile kabul ettiği üzere davacının muhasebe sorumlusu olduğu sıradan işçi konumunda olmadığı sabittir. Senetle ispat üzerinde olan iddialar yönünden yazılı bir kaydın aranması gerekmektedir. Şirket yetkilisi tarafından 03.10.2007 - 03.08.2012 tarihleri arasında 23 adet banka dekontu kapsamında ödemeler yapıldığı tespit olunmuştur. Davacının hesabına 2007 yılı itibariyle 900 TL aylık ödeme yapıldığı bu hususun tarafın iddiası ile tutarlı olduğu, ilerleyen dönemlerde davacının ücretinin daha fazla olduğuna ilişkin tutarlı ve süreklilik arz eder ödeme bulunmadığı davacının 900 TL ücret iddiasını ispat ettiği kabul edilmiş, bu miktarı aşan tutarlar yönünden ise istemin senetle ispat kuralından kaynaklı ispatlanamadığı değerlendirilmiştir. Dönemler itibariyle 900 TL aylık net ücretin brüt tutarı ve bildirimler kıyaslanmış eksik bildirim bulunan aylara ilişkin eksik sigorta primine esas kazançların hüküm fıkrasında açıklandığı üzere tespitine karar verilmiş, 900 TL aylık net ücretin üzerinde olan bildirim dönemlerinde ise ispatlanamadığı kabul edilen iddianın reddi gerekmiştir. İş akdinin feshinden sonra tahsil edilen yargı kararına konu alacak kalemleri ise son aya ilişkin hizmet süresi ve tavan prim miktarı dikkate alınarak tespit olunmuştur."

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir.

2-Davalı şirketler vekili temyiz dilekçesinde özetle, prime esas kazancın tespiti yönünden hak düşürücü sürenin geçtiğini, Mahkemece bu hususun re'sen göz önüne alınması ve bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu; 03.10.2007-13.08.2012 tarihleri arasında müvekkili şirket yetkilisi ...'nın şahsi hesabından gerçekleşen muhtelif ödemelerin, muhasebe sorumlusu olarak çalışan davacının işi kapsamında davalı şirket namına gerçekleştirdiği ödemeleri finanse etmek amacıyla gerçekleştirildiğini, ayrıca işçilik alacağı davalarında kabul edilen ücretin hizmet tespit davalarında gerçek kazanç olarak kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 22.09.2007 ile 16.08.2013 tarihleri arasındaki prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum vekili ile davalı şirketler vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı şirketler tarafından fazla yatırılan temyiz harcının ve temyiz yoluna başvuru harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

22.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.